Parva 3, Adhyāya 80

घण्टाकर्णेन भगवतः श्रीकृष्णेन च अन्योन्यं परिचयदानं, घण्टाकर्णेन भगवतः विष्णोः स्तवनं समाधिलाभं च ।ततः स भगवान् विष्णुः पिशाचौ मांसभक्षकौ ।ददर्शाथ महाघोरौ दीपिकाधारिणौ हरिः॥ 1 ॥

ghaṇṭākarṇena bhagavataḥ śrīkṛṣṇena ca anyonyaṃ paricayadānaṃ, ghaṇṭākarṇena bhagavataḥ viṣṇoḥ stavanaṃ samādhilābhaṃ ca | tataḥ sa bhagavān viṣṇuḥ piśācau māṃsabhakṣakau | dadarśātha mahāghorau dīpikādhāriṇau hariḥ

विलोकयाञ्चक्रतुस्तौ पिशाचौ देवकीसुतम् ।स्थितं सुखासने विष्णुं दृष्ट्वा लोकेश्वरेश्वरम्॥ 2 ॥

vilokayāñcakratustau piśācau devakīsutam | sthitaṃ sukhāsane viṣṇuṃ dṛṣṭvā lokeśvareśvaram

तौ च गत्वा समुद्देशं पिशाचौ केशवस्य ह ।ततस्तावूचतुर्विष्णुमन्तरीकृत्य केशवम्॥ 3 ॥

tau ca gatvā samuddeśaṃ piśācau keśavasya ha | tatastāvūcaturviṣṇumantarīkṛtya keśavam

कौ भवान् कस्य वा मर्त्य कुतश्चागम्यते त्वया ।किमर्थमिह सम्प्राप्तो वने घोरे मृगाकुले॥ 4 ॥

kau bhavān kasya vā martya kutaścāgamyate tvayā | kimarthamiha samprāpto vane ghore mṛgākule

निर्मनुष्ये द्वीपिवृते पिशाचगणसेविते ।श्वापदैः सेव्यमाने च विपिने व्याघ्रसङ्कुले॥ 5 ॥

nirmanuṣye dvīpivṛte piśācagaṇasevite | śvāpadaiḥ sevyamāne ca vipine vyāghrasaṅkule

सुकुमारोऽनवद्याङ्गः साक्षाद् विष्णुरिवापरः ।पद्मपत्रेक्षणः श्यामः पद्माभः श्रीपतिः स्वयम्॥ 6 ॥

sukumāro'navadyāṅgaḥ sākṣād viṣṇurivāparaḥ | padmapatrekṣaṇaḥ śyāmaḥ padmābhaḥ śrīpatiḥ svayam

अस्मत्प्रीतिकरः साक्षात् प्राप्तो विष्णुरिवापरः ।देवो वा यदि वा यक्षो गन्धर्वः किन्नरोऽपि वा॥ 7 ॥

asmatprītikaraḥ sākṣāt prāpto viṣṇurivāparaḥ | devo vā yadi vā yakṣo gandharvaḥ kinnaro'pi vā

इन्द्रो वा धनदो वापि यमोऽथ वरुणोऽपि वा ।एकाकी विपिने घोरे ध्यानार्पितमना इव॥ 8 ॥

indro vā dhanado vāpi yamo'tha varuṇo'pi vā | ekākī vipine ghore dhyānārpitamanā iva

ब्रूहि मर्त्य यथातत्त्वं ज्ञातुमिच्छामि मानद ।एवं पृष्टः पिशाचाभ्यामाह विष्णुरुरुक्रमः॥ 9 ॥

brūhi martya yathātattvaṃ jñātumicchāmi mānada | evaṃ pṛṣṭaḥ piśācābhyāmāha viṣṇururukramaḥ

क्षत्रियोऽस्मीति मामाहुर्मानुष्याः प्रकृतिस्थिताः ।यदुवंशे समुत्पन्नः क्षात्रं वृत्तमनुष्ठितः॥ 10 ॥

kṣatriyo'smīti māmāhurmānuṣyāḥ prakṛtisthitāḥ | yaduvaṃśe samutpannaḥ kṣātraṃ vṛttamanuṣṭhitaḥ

लोकानामथ पातास्मि शास्ता दुष्टस्य सर्वदा ।कैलासं गन्तुकामोऽस्मि द्रष्टुं देवमुमापतिम्॥ 11 ॥

lokānāmatha pātāsmi śāstā duṣṭasya sarvadā | kailāsaṃ gantukāmo'smi draṣṭuṃ devamumāpatim

इत्येवं मम वृत्तान्तः कथ्यतां कौ युवामिति ।युवामिह समायातौ किमर्थं ब्राह्मणाश्रमम्॥ 12 ॥

ityevaṃ mama vṛttāntaḥ kathyatāṃ kau yuvāmiti | yuvāmiha samāyātau kimarthaṃ brāhmaṇāśramam

एषा हि महती पुण्या नानाविप्रनिषेविता ।बदरीयं समाख्याता न क्षुद्रैराश्रिता क्वचित्॥ 13 ॥

eṣā hi mahatī puṇyā nānāvipraniṣevitā | badarīyaṃ samākhyātā na kṣudrairāśritā kvacit

तपस्विभिस्तपोयुक्तैर्जुष्टा सिद्धनिषेविता ।श्वगणा नात्र दृश्यन्ते पिशाचा मांसभोजनाः॥ 14 ॥

tapasvibhistapoyuktairjuṣṭā siddhaniṣevitā | śvagaṇā nātra dṛśyante piśācā māṃsabhojanāḥ

न हन्तव्या मृगाश्चात्र मृगया नात्र वर्तते ।न तु क्षुद्रैः प्रवेष्टव्या न कृतघ्नैर्न नास्तिकैः॥ 15 ॥

na hantavyā mṛgāścātra mṛgayā nātra vartate | na tu kṣudraiḥ praveṣṭavyā na kṛtaghnairna nāstikaiḥ

अहमस्य तु देशस्य रक्षिता नात्र संशयः ।व्यतिक्रमो यदि भवेत्तस्य शास्तास्मि यत्नतः॥ 16 ॥

ahamasya tu deśasya rakṣitā nātra saṃśayaḥ | vyatikramo yadi bhavettasya śāstāsmi yatnataḥ

कौ भवन्तौ क्व नु युवां कस्येयं महती चमूः ।नातः परं प्रवेष्टव्यमृषयस्त्वत्र संस्थिताः॥ 17 ॥

kau bhavantau kva nu yuvāṃ kasyeyaṃ mahatī camūḥ | nātaḥ paraṃ praveṣṭavyamṛṣayastvatra saṃsthitāḥ

विघ्नस्तत्र प्रवर्तेत तपःसु च तपस्विनाम् ।इहैव स्थीयतां तावद् वक्तव्यं च ततः सुखम्॥ 18 ॥

vighnastatra pravarteta tapaḥsu ca tapasvinām | ihaiva sthīyatāṃ tāvad vaktavyaṃ ca tataḥ sukham

अन्यथाहं निषेद्धा स्यां बलाद्वाक्यैस्तथैव च ।एवं पृष्टौ पिशाचौ तु वक्तुमेवोपचक्रतुः॥ 19 ॥

anyathāhaṃ niṣeddhā syāṃ balādvākyaistathaiva ca | evaṃ pṛṣṭau piśācau tu vaktumevopacakratuḥ

तयोरेको महाघोरः पिशाचो दीर्घबाहुकः ।उवाच वचनं तत्र यथा हृदि समर्पितम्॥ 20 ॥

tayoreko mahāghoraḥ piśāco dīrghabāhukaḥ | uvāca vacanaṃ tatra yathā hṛdi samarpitam

श्रूयतामभिधास्यामि समातितमना भव ।नमस्कृत्य जगन्नाथं हरिं कृष्णं जगत्पतिम्॥ 21 ॥

śrūyatāmabhidhāsyāmi samātitamanā bhava | namaskṛtya jagannāthaṃ hariṃ kṛṣṇaṃ jagatpatim

आदिदेवमजं विष्णुं वरेण्यमनघं शुचिम् ।वक्ष्यामि सकलं यद्वत्तथा शृणु यदीच्छसि॥ 22 ॥

ādidevamajaṃ viṣṇuṃ vareṇyamanaghaṃ śucim | vakṣyāmi sakalaṃ yadvattathā śṛṇu yadīcchasi

घण्टाकर्णोऽस्मि नाम्नाहं पिशाचो घोरदर्शनः ।मांसादो विकृतो घोरः साक्षान्मृत्युरिवापरः॥ 23 ॥

ghaṇṭākarṇo'smi nāmnāhaṃ piśāco ghoradarśanaḥ | māṃsādo vikṛto ghoraḥ sākṣānmṛtyurivāparaḥ

धनदस्यानुगन्ताहं साक्षाद् रुद्रसखस्य च ।ममायमनुजः साक्षादन्तकस्यान्तको ह्ययम्॥ 24 ॥

dhanadasyānugantāhaṃ sākṣād rudrasakhasya ca | mamāyamanujaḥ sākṣādantakasyāntako hyayam

मृगयेयं सुमहती विष्णोः पूजार्थमित्युत ।ममेयं वर्तते सेना श्वगणोऽपि ममैव तु॥ 25 ॥

mṛgayeyaṃ sumahatī viṣṇoḥ pūjārthamityuta | mameyaṃ vartate senā śvagaṇo'pi mamaiva tu

आगतोऽहं महाशैलात् कैलासाद् भूतसेवितात् ।अहं पिशाचवेषेण संविष्टः पापकर्मकृत्॥ 26 ॥

āgato'haṃ mahāśailāt kailāsād bhūtasevitāt | ahaṃ piśācaveṣeṇa saṃviṣṭaḥ pāpakarmakṛt

सततं दूषयन् विष्णुं घण्टामाबध्य कर्णयोः ।मम न प्रविशेन्नाम विष्णोरिति विचिन्तयन्॥ 27 ॥

satataṃ dūṣayan viṣṇuṃ ghaṇṭāmābadhya karṇayoḥ | mama na praviśennāma viṣṇoriti vicintayan

अहं कैलासनिलयमासाद्य वृषभध्वजम् ।आराध्य तं महादेवमस्तुवं सततं शिवम्॥ 28 ॥

ahaṃ kailāsanilayamāsādya vṛṣabhadhvajam | ārādhya taṃ mahādevamastuvaṃ satataṃ śivam

ततः प्रसन्नो मामाह वृणीष्वेति वरं हरः ।ततो मुक्तिर्मया तत्र प्रार्थिता देवसन्निधौ॥ 29 ॥

tataḥ prasanno māmāha vṛṇīṣveti varaṃ haraḥ | tato muktirmayā tatra prārthitā devasannidhau

मुक्तिं प्रार्थयमानं मां पुनराह त्रिलोचनः ।मुक्तिप्रदाता सर्वेषां विष्णुरेव न संशयः॥ 30 ॥

muktiṃ prārthayamānaṃ māṃ punarāha trilocanaḥ | muktipradātā sarveṣāṃ viṣṇureva na saṃśayaḥ

तस्माद् गत्वा च बदरीं तत्राराध्य जनार्दनम् ।मुक्तिं प्राप्नुहि गोविन्दान्नरनारायणाश्रमे॥ 31 ॥

tasmād gatvā ca badarīṃ tatrārādhya janārdanam | muktiṃ prāpnuhi govindānnaranārāyaṇāśrame

इत्युक्तो देवदेवेन शूलिना ज्ञातवानहम् ।तमेव परमं मत्वा गोविन्दं गरुडध्वजम्॥ 32 ॥

ityukto devadevena śūlinā jñātavānaham | tameva paramaṃ matvā govindaṃ garuḍadhvajam

तस्मात् प्रार्थयमानः सन्मुक्तिं देशममुं गतः ।अन्यच्च शृणु मे कार्यं यदि कौतूहलं तव॥ 33 ॥

tasmāt prārthayamānaḥ sanmuktiṃ deśamamuṃ gataḥ | anyacca śṛṇu me kāryaṃ yadi kautūhalaṃ tava

पुरी द्वारवती नाम पश्चिमस्योदधेस्तटे ।यदुवृष्णिसमाकीर्णां सागरोर्मिसमाकुलाम्॥ 34 ॥

purī dvāravatī nāma paścimasyodadhestaṭe | yaduvṛṣṇisamākīrṇāṃ sāgarormisamākulām

अध्यास्ते स हरिर्विष्णुस्तां पुरीं पुरुषोत्तमः ।द्रष्टुं लोकहितार्थाय वसन्तं द्वारकापुरे॥ 35 ॥

adhyāste sa harirviṣṇustāṃ purīṃ puruṣottamaḥ | draṣṭuṃ lokahitārthāya vasantaṃ dvārakāpure

निर्गतः साम्प्रतं मर्त्यं वयमेतैः सहानुगैः ।विष्णुः सर्वेश्वरः साक्षाद्द्रष्टव्योऽस्माभिरद्यवै॥ 36 ॥

nirgataḥ sāmprataṃ martyaṃ vayametaiḥ sahānugaiḥ | viṣṇuḥ sarveśvaraḥ sākṣāddraṣṭavyo'smābhiradyavai

लोकानां प्रभवः पाता कर्ता हर्ता जगत्पतिः ।आदिः स हि समस्तस्य प्रभवः कारणं हरिः॥ 37 ॥

lokānāṃ prabhavaḥ pātā kartā hartā jagatpatiḥ | ādiḥ sa hi samastasya prabhavaḥ kāraṇaṃ hariḥ

कर्ता समस्तस्य हरिः पुरातनः प्रभुः प्रभूणामपि यः सदात्मकः ।तमादिदेवं वरदं वरेण्यं द्रष्टुं हरिं सम्प्रति संयताः स्मः॥ 38 ॥

kartā samastasya hariḥ purātanaḥ prabhuḥ prabhūṇāmapi yaḥ sadātmakaḥ | tamādidevaṃ varadaṃ vareṇyaṃ draṣṭuṃ hariṃ samprati saṃyatāḥ smaḥ

यस्य प्रसादाज्जगदेवमासीत् सप्राणिगन्धर्वमद्वोरगौघम् ।देवं जगद्योनिमजं जनार्दनं द्रष्टुं हरिं सम्प्रति संयताः स्मः॥ 39 ॥

yasya prasādājjagadevamāsīt saprāṇigandharvamadvoragaugham | devaṃ jagadyonimajaṃ janārdanaṃ draṣṭuṃ hariṃ samprati saṃyatāḥ smaḥ

यस्योदराद् विश्वमिदं प्रभूतं लयं च तस्मिन् समुपैति कल्पे ।तस्यैव साक्षाद् वशवर्ति विश्वं द्रक्ष्याम देवं पुरुषोत्तमं हरिम्॥ 40 ॥

yasyodarād viśvamidaṃ prabhūtaṃ layaṃ ca tasmin samupaiti kalpe | tasyaiva sākṣād vaśavarti viśvaṃ drakṣyāma devaṃ puruṣottamaṃ harim

स्रष्टा च योऽसौ सकलस्य देवः पाता च हर्ता च हरिः स एव ।द्रक्ष्याम नित्यं भुवनेश्वरं हरिं पुराणमाद्यं प्रभविष्णुमव्ययम्॥ 41 ॥

sraṣṭā ca yo'sau sakalasya devaḥ pātā ca hartā ca hariḥ sa eva | drakṣyāma nityaṃ bhuvaneśvaraṃ hariṃ purāṇamādyaṃ prabhaviṣṇumavyayam

अजस्य कर्ता भुवनस्य गोप्ता भुवश्च कर्ता हरिरेक एव ।तं योगिनो योगविशुद्धबुद्धिं लभेम तेनैव मतिः समाकुला॥ 42 ॥

ajasya kartā bhuvanasya goptā bhuvaśca kartā harireka eva | taṃ yogino yogaviśuddhabuddhiṃ labhema tenaiva matiḥ samākulā

निगीर्य विश्वं सकलं जगत्पतिः शेते शिशुत्वं समवाप्य साक्षात् ।वटस्य पत्रे जगतां निवासः पादौ च विक्षिप्य करौ विधुन्वन्॥ 43 ॥

nigīrya viśvaṃ sakalaṃ jagatpatiḥ śete śiśutvaṃ samavāpya sākṣāt | vaṭasya patre jagatāṃ nivāsaḥ pādau ca vikṣipya karau vidhunvan

यस्योदरे देवमुनिः पुरातनो ददर्श लोकानखिलान् स मायया ।प्रविश्य विश्वं सकलं यथावद् बहिर्यथाभूतमभूदिदं महत्॥ 44 ॥

yasyodare devamuniḥ purātano dadarśa lokānakhilān sa māyayā | praviśya viśvaṃ sakalaṃ yathāvad bahiryathābhūtamabhūdidaṃ mahat

निगीर्य विश्वं जगदादिकाले शेते महात्मा जलधेर्जलौघे ।देव्या श्रिया चामरलोलहस्तया निषेव्यमाणः पुरुषोत्तमस्तदा॥ 45 ॥

nigīrya viśvaṃ jagadādikāle śete mahātmā jaladherjalaughe | devyā śriyā cāmaralolahastayā niṣevyamāṇaḥ puruṣottamastadā

नाभेश्च यस्याविरभूत् सपत्रं पद्मं महत्काञ्चनसप्रभं प्रभोः ।जन्मास्पदं लोकगुरोर्यदासीद्विस्तारि पद्मं जगदादिसृष्टौ॥ 46 ॥

nābheśca yasyāvirabhūt sapatraṃ padmaṃ mahatkāñcanasaprabhaṃ prabhoḥ | janmāspadaṃ lokaguroryadāsīdvistāri padmaṃ jagadādisṛṣṭau

दधार यो भूतपतिर्महान्महीं दंष्ट्राग्रसंस्थापितरूढमूलाम् ।नादं महामेघ इवादिकाले कुर्वन् वराहो मुनिगीतमूर्तिः॥ 47 ॥

dadhāra yo bhūtapatirmahānmahīṃ daṃṣṭrāgrasaṃsthāpitarūḍhamūlām | nādaṃ mahāmegha ivādikāle kurvan varāho munigītamūrtiḥ

हरिः पुराणः पुरुषोत्तमः प्रभुः कर्ता समस्तस्य समस्तसाक्षी ।यज्ञात्मको यज्ञपतिर्जगत्पतिर्द्रष्टुं तमीशं वयमुद्यताः स्मः॥ 48 ॥

hariḥ purāṇaḥ puruṣottamaḥ prabhuḥ kartā samastasya samastasākṣī | yajñātmako yajñapatirjagatpatirdraṣṭuṃ tamīśaṃ vayamudyatāḥ smaḥ

केचिद् बहुत्वेन वदन्ति देवमेकात्मना केचिदिमं पुराणम् ।वेदान्तसंस्थापितसत्त्वयुक्तं द्रष्टुं तमीशं वयमुद्यताः स्मः॥ 49 ॥

kecid bahutvena vadanti devamekātmanā kecidimaṃ purāṇam | vedāntasaṃsthāpitasattvayuktaṃ draṣṭuṃ tamīśaṃ vayamudyatāḥ smaḥ

अनेकमेके बहुधा वदन्ति श्रुतिस्मृतिन्यायनिविष्टचित्ताः ।आहुर्यमात्मानमजं पुराविदो द्रष्टुं तमीशं वयमुद्यताः स्मः॥ 50 ॥

anekameke bahudhā vadanti śrutismṛtinyāyaniviṣṭacittāḥ | āhuryamātmānamajaṃ purāvido draṣṭuṃ tamīśaṃ vayamudyatāḥ smaḥ

यं प्राहुरीड्यं वरदं वरेण्यमेकान्ततत्त्वं मुनयः पुरातनाः ।यं सर्वगं देवमजं जनार्दनं द्रष्टुं हरिं सम्प्रति संयताः स्मः॥ 51 ॥

yaṃ prāhurīḍyaṃ varadaṃ vareṇyamekāntatattvaṃ munayaḥ purātanāḥ | yaṃ sarvagaṃ devamajaṃ janārdanaṃ draṣṭuṃ hariṃ samprati saṃyatāḥ smaḥ

यस्मिन् विश्वमिदं प्रोतमादिकाले जगत्पतौ ।तं द्रष्टुमभिसंवृत्ताः किं नु वक्ष्याम साम्प्रतम्॥ 52 ॥

yasmin viśvamidaṃ protamādikāle jagatpatau | taṃ draṣṭumabhisaṃvṛttāḥ kiṃ nu vakṣyāma sāmpratam

गच्छामो वयमन्यत्र गच्छ त्वं काममन्यतः ।नियमोऽप्यस्ति नो मर्त्य यथेष्टं गच्छ साम्प्रतम्॥ 53 ॥

gacchāmo vayamanyatra gaccha tvaṃ kāmamanyataḥ | niyamo'pyasti no martya yatheṣṭaṃ gaccha sāmpratam

रात्रिमध्यमनुप्राप्तं नात्र कार्या विचारणा ।इत्युक्त्वा घोररूपोऽसौ पिशाचो विकृताननः॥ 54 ॥

rātrimadhyamanuprāptaṃ nātra kāryā vicāraṇā | ityuktvā ghorarūpo'sau piśāco vikṛtānanaḥ

तस्मिन्नेव समे देशे पीत्वा च रुधिरं बहु ।भक्षयित्वा यथाकामं मांसराशिं विचक्षणः॥ 55 ॥

tasminneva same deśe pītvā ca rudhiraṃ bahu | bhakṣayitvā yathākāmaṃ māṃsarāśiṃ vicakṣaṇaḥ

अपः संस्पृश्य तत्रैव पार्श्वे संस्थाप्य साधनम् ।अन्त्रपाशं महाघोरं संस्थाप्य विपुलं महत्॥ 56 ॥

apaḥ saṃspṛśya tatraiva pārśve saṃsthāpya sādhanam | antrapāśaṃ mahāghoraṃ saṃsthāpya vipulaṃ mahat

आसनं कुशसंयुक्तं कृत्वा चाभ्युक्ष्य वारिणा ।उत्सार्य श्वगणान् सर्वान् यत्नेन महता तदा॥ 57 ॥

āsanaṃ kuśasaṃyuktaṃ kṛtvā cābhyukṣya vāriṇā | utsārya śvagaṇān sarvān yatnena mahatā tadā

सुखासनं समास्थाय समाधौ यतते श्वपः ।एकचित्तस्तदा भूत्वा नमस्कृत्य च केशवम् ।इमं मन्त्रं पठन् घोरः पिशाचो भक्तवत्सलम्॥ 58 ॥

sukhāsanaṃ samāsthāya samādhau yatate śvapaḥ | ekacittastadā bhūtvā namaskṛtya ca keśavam | imaṃ mantraṃ paṭhan ghoraḥ piśāco bhaktavatsalam

नमो भगवते तस्मै वासुदेवाय चक्रिणे ।नमस्ते गदिने तुभ्यं वासुदेवाय धीमते॥ 59 ॥

namo bhagavate tasmai vāsudevāya cakriṇe | namaste gadine tubhyaṃ vāsudevāya dhīmate

ॐ नमो नारायणाय विष्णवे प्रभविष्णवे ।मम भूयान्मनःशुद्धिः कीर्तनात् तव केशव॥ 60 ॥

oṃ namo nārāyaṇāya viṣṇave prabhaviṣṇave | mama bhūyānmanaḥśuddhiḥ kīrtanāt tava keśava

जन्मेदमीदृशं घोरं मा भून्मम दुरासदम् ।देवदूतो भविष्यामि स्मरणात् तव गोपते॥ 61 ॥

janmedamīdṛśaṃ ghoraṃ mā bhūnmama durāsadam | devadūto bhaviṣyāmi smaraṇāt tava gopate

तव चक्रप्रहारेण कायो नश्यतु मामकः ।मम भूयो भवो मा भूदेषा मे प्रार्थना विभो॥ 62 ॥

tava cakraprahāreṇa kāyo naśyatu māmakaḥ | mama bhūyo bhavo mā bhūdeṣā me prārthanā vibho

अर्थिनां कल्पवृक्षोऽसि दाता सर्वस्य सर्वदा ।यत्र यत्र भवेज्जन्म तत्र तत्र भवान् हृदि॥ 63 ॥

arthināṃ kalpavṛkṣo'si dātā sarvasya sarvadā | yatra yatra bhavejjanma tatra tatra bhavān hṛdi

वर्ततां मम देवेश प्रार्थनैषा ममापरा ।नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं भवत्वेवं सदा मम॥ 64 ॥

vartatāṃ mama deveśa prārthanaiṣā mamāparā | namastubhyaṃ namastubhyaṃ bhavatvevaṃ sadā mama

निर्विघ्ना प्रार्थना देव नमस्तेऽस्तु सदा मम ।यदा मे मरणं भूयात्तदा मा भूत्स्मृतिभ्रमः॥ 65 ॥

nirvighnā prārthanā deva namaste'stu sadā mama | yadā me maraṇaṃ bhūyāttadā mā bhūtsmṛtibhramaḥ

दिने दिने क्षणं चित्तं त्वयि संस्थं भवत्विति ।एवं प्रेरय मां देव मा भूत् ते चित्तमीदृशम्॥ 66 ॥

dine dine kṣaṇaṃ cittaṃ tvayi saṃsthaṃ bhavatviti | evaṃ preraya māṃ deva mā bhūt te cittamīdṛśam

नृशंसोऽयं पिशाचोऽयं दयास्मिन् का भवेदिति ।एवं चिन्तय मां देव भृत्यो मह्यमिति प्रभो॥ 67 ॥

nṛśaṃso'yaṃ piśāco'yaṃ dayāsmin kā bhavediti | evaṃ cintaya māṃ deva bhṛtyo mahyamiti prabho

परपीडा न मत्तोऽस्तु नमस्ते भगवन् प्रभो ।इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेषु मा भूवन्साम्प्रतं हि मे॥ 68 ॥

parapīḍā na matto'stu namaste bhagavan prabho | indriyāṇīndriyārtheṣu mā bhūvansāmprataṃ hi me

अन्तकाले ममाप्येवं प्रसादात् तव केशव ।पृथिवी यातु मे घ्राणं रसनां यातु मे पयः॥ 69 ॥

antakāle mamāpyevaṃ prasādāt tava keśava | pṛthivī yātu me ghrāṇaṃ rasanāṃ yātu me payaḥ

सूर्यश्च यातु मे चक्षुः स्पर्शं यातु च मारुतः ।श्रोत्रमाकाशमप्येतु मनः प्राणं च गच्छतु॥ 70 ॥

sūryaśca yātu me cakṣuḥ sparśaṃ yātu ca mārutaḥ | śrotramākāśamapyetu manaḥ prāṇaṃ ca gacchatu

जलं मां रक्षतां नित्यं पृथिवी रक्षतां हरे ।सूर्यो मां रक्षतां विष्णो नमस्ते सूर्यतेजसे॥ 71 ॥

jalaṃ māṃ rakṣatāṃ nityaṃ pṛthivī rakṣatāṃ hare | sūryo māṃ rakṣatāṃ viṣṇo namaste sūryatejase

वायुर्मां रक्षतां दुःखादाकाशं च जनार्दन ।न मनः सर्वगं देव रक्षतां विषयान्तरे॥ 72 ॥

vāyurmāṃ rakṣatāṃ duḥkhādākāśaṃ ca janārdana | na manaḥ sarvagaṃ deva rakṣatāṃ viṣayāntare

मनो विपर्यये घोरे पुरुषान् हन्ति नित्यशः ।पापेषु योजयेत् पुंसः परपीडात्मकेषु च॥ 73 ॥

mano viparyaye ghore puruṣān hanti nityaśaḥ | pāpeṣu yojayet puṃsaḥ parapīḍātmakeṣu ca

मनस्तद् रक्षतां देव भूयो भूयो जनार्दन ।मा भून्मनसि कालुष्यं मनो मे निर्मलं भवेत्॥ 74 ॥

manastad rakṣatāṃ deva bhūyo bhūyo janārdana | mā bhūnmanasi kāluṣyaṃ mano me nirmalaṃ bhavet

कलुषं तस्य यच्चित्तं नरके पातयत्यमुम् ।बाह्यानि निर्मलान्येवमिन्द्रियाणि भवन्त्युत॥ 75 ॥

kaluṣaṃ tasya yaccittaṃ narake pātayatyamum | bāhyāni nirmalānyevamindriyāṇi bhavantyuta

न तानि कार्यवन्तीह मनश्चेत्कलुषं भवेत् ।नाङ्गानां मुष्टिनामेध्यं गृहीत्वा यो व्यवस्थितः॥ 76 ॥

na tāni kāryavantīha manaścetkaluṣaṃ bhavet | nāṅgānāṃ muṣṭināmedhyaṃ gṛhītvā yo vyavasthitaḥ

बहिः प्रक्षालनं कुर्वन् किं भवेत् तस्य केशव ।व्यर्थो हि केवलं तस्य प्रग्रहो बाह्यगोचरः॥ 77 ॥

bahiḥ prakṣālanaṃ kurvan kiṃ bhavet tasya keśava | vyartho hi kevalaṃ tasya pragraho bāhyagocaraḥ

तस्मात् सर्वप्रयत्नेन चित्तं रक्ष जनार्दन ।वलवानिन्द्रियग्रामो वारयैनं जनार्दन॥ 78 ॥

tasmāt sarvaprayatnena cittaṃ rakṣa janārdana | valavānindriyagrāmo vārayainaṃ janārdana

परीवादाज्जगन्नाथ वाचं रक्ष दुरुद्वहाम् ।परद्रव्यान्मनो रक्ष परदाराज्जनार्दन ।सर्वत्र मे दया भूयात् प्रसादात् तव केशव॥ 79 ॥

parīvādājjagannātha vācaṃ rakṣa durudvahām | paradravyānmano rakṣa paradārājjanārdana | sarvatra me dayā bhūyāt prasādāt tava keśava

त्वय्येव भक्तिरचला भूयाद् भूतेषु मे दया ।बहुनात्र किमुक्तेन शृणुष्वेदं वचो मम॥ 80 ॥

tvayyeva bhaktiracalā bhūyād bhūteṣu me dayā | bahunātra kimuktena śṛṇuṣvedaṃ vaco mama

सुखे दुःखे च रागे च भोजने गमने तथा ।जाग्रत्स्वप्नेषु सर्वत्र त्वय्येव रमतां मनः॥ 81 ॥

sukhe duḥkhe ca rāge ca bhojane gamane tathā | jāgratsvapneṣu sarvatra tvayyeva ramatāṃ manaḥ

मामकं देवदेवेश नमस्तेऽस्तु जनार्दन ।इति ब्रुवन् घोरतमो जात्या हीनो न चित्ततः॥ 82 ॥

māmakaṃ devadeveśa namaste'stu janārdana | iti bruvan ghoratamo jātyā hīno na cittataḥ

पिशाचो भगवद्भक्तः समाधिं समपद्यत ।दृढं बद्ध्वाऽऽत्मनः कायमान्त्रपाशेन मांसपः॥ 83 ॥

piśāco bhagavadbhaktaḥ samādhiṃ samapadyata | dṛḍhaṃ baddhvā''tmanaḥ kāyamāntrapāśena māṃsapaḥ

निश्चलेनैव मनसा सुखमास्ते स्म संयतः ।ध्यायन्हरिं जगद्योनिं विष्णुं पीताम्बरं शिवम्॥ 84 ॥

niścalenaiva manasā sukhamāste sma saṃyataḥ | dhyāyanhariṃ jagadyoniṃ viṣṇuṃ pītāmbaraṃ śivam

मुकुन्दमादिपुरुषमेकाकारमनामयम् ।नित्यं शुद्धं ज्ञानगम्यं कारणं सर्वदेहिनाम्॥ 85 ॥

mukundamādipuruṣamekākāramanāmayam | nityaṃ śuddhaṃ jñānagamyaṃ kāraṇaṃ sarvadehinām

नासिकाग्रं समालोक्य पठन् ब्रह्म सनातनम् ।निर्वातस्थो यथा दीपः प्रोच्चरन् प्रणतः सदा॥ 86 ॥

nāsikāgraṃ samālokya paṭhan brahma sanātanam | nirvātastho yathā dīpaḥ proccaran praṇataḥ sadā

प्रणवं वाचकं मत्वा वाच्यं ब्रह्मेति निश्चितः ।एकाग्रं सततं कृत्वा चित्तं विष्णौ समर्पितम्॥ 87 ॥

praṇavaṃ vācakaṃ matvā vācyaṃ brahmeti niścitaḥ | ekāgraṃ satataṃ kṛtvā cittaṃ viṣṇau samarpitam

विकल्परहितं चित्तं हृदि मध्ये न्यवेशयत् ।पुण्डरीके शुभदले समावेश्य जगत्पतिम्॥ 88 ॥

vikalparahitaṃ cittaṃ hṛdi madhye nyaveśayat | puṇḍarīke śubhadale samāveśya jagatpatim

आस्ते सुखं महायोगी पिशिताशस्तदा महान् ।त्रिधामानं जपंस्तत्र स्मरन् विष्णुं सनातनम्॥ 89 ॥

āste sukhaṃ mahāyogī piśitāśastadā mahān | tridhāmānaṃ japaṃstatra smaran viṣṇuṃ sanātanam