Parva 2, Adhyāya 88

पिण्डारकतीर्थान्तर्गते समुद्रे श्रीकृष्णस्य अन्यैः यादवैः सह जलविहारं मुनेऽन्धकवधः श्राव्यः श्रुतोऽयं खलु भो मया ।शक्तिस्त्रयाणां लोकानां कृता देवेन धीमता॥ 1 ॥

piṇḍārakatīrthāntargate samudre śrīkṛṣṇasya anyaiḥ yādavaiḥ saha jalavihāraṃ mune'ndhakavadhaḥ śrāvyaḥ śruto'yaṃ khalu bho mayā | śaktistrayāṇāṃ lokānāṃ kṛtā devena dhīmatā

निकुम्भस्य हतं देहं द्वितीयं चक्रपाणिना ।यदर्थं च यथा चैव तद् भवान् वक्तुमर्हति॥ 2 ॥

nikumbhasya hataṃ dehaṃ dvitīyaṃ cakrapāṇinā | yadarthaṃ ca yathā caiva tad bhavān vaktumarhati

श्रद्दधानस्य राजेन्द्र वक्तव्यं भवतोऽनघ ।चरितं लोकनाथस्य हरेरमिततेजसः॥ 3 ॥

śraddadhānasya rājendra vaktavyaṃ bhavato'nagha | caritaṃ lokanāthasya hareramitatejasaḥ

द्वारवत्यां निवसतो विष्णोरतुलतेजसः ।समुद्रयात्रा सम्प्राप्ता तीर्थे पिण्डारके नृप॥ 4 ॥

dvāravatyāṃ nivasato viṣṇoratulatejasaḥ | samudrayātrā samprāptā tīrthe piṇḍārake nṛpa

उग्रसेनो नरपतिर्वसुदेवश्च भारत ।निक्षिप्तौ नगराध्यक्षौ शेषाः सर्वे विनिर्गताः॥ 5 ॥

ugraseno narapatirvasudevaśca bhārata | nikṣiptau nagarādhyakṣau śeṣāḥ sarve vinirgatāḥ

पृथग्बलः पृथग्धीमाँल्लोकनाथो जनार्दनः ।गोष्ठ्यः पृथक्कुमाराणां नृदेवामिततेजसाम्॥ 6 ॥

pṛthagbalaḥ pṛthagdhīmā~llokanātho janārdanaḥ | goṣṭhyaḥ pṛthakkumārāṇāṃ nṛdevāmitatejasām

गणिकानां सहस्राणि निःसृतानि नराधिप ।कुमारैः सह वार्ष्णेयै रूपवद्भिः स्वलङ्कृतैः॥ 7 ॥

gaṇikānāṃ sahasrāṇi niḥsṛtāni narādhipa | kumāraiḥ saha vārṣṇeyai rūpavadbhiḥ svalaṅkṛtaiḥ

दैत्याधिवासं निर्जित्य यदुभिर्दृढविक्रमैः ।वेश्या निवेशिता वीर द्वारवत्यां सहस्रशः॥ 8 ॥

daityādhivāsaṃ nirjitya yadubhirdṛḍhavikramaiḥ | veśyā niveśitā vīra dvāravatyāṃ sahasraśaḥ

सामान्यास्ताः कुमाराणां क्रीडानार्यो महात्मनाम् ।इच्छाभोग्या गुणैरेव राजन्या वेषयोषितः॥ 9 ॥

sāmānyāstāḥ kumārāṇāṃ krīḍānāryo mahātmanām | icchābhogyā guṇaireva rājanyā veṣayoṣitaḥ

स्थितिरेषा हि भैमानां कृता कृष्णेन धीमता ।स्त्रीनिमित्तं भवेद् वैरं मा यदूनामिति प्रभो॥ 10 ॥

sthitireṣā hi bhaimānāṃ kṛtā kṛṣṇena dhīmatā | strīnimittaṃ bhaved vairaṃ mā yadūnāmiti prabho

रेवत्या चैकया सार्धं बलो रेमेऽनुकूलया ।चक्रवाकानुरागेण यदुश्रेष्ठः प्रतापवान्॥ 11 ॥

revatyā caikayā sārdhaṃ balo reme'nukūlayā | cakravākānurāgeṇa yaduśreṣṭhaḥ pratāpavān

कादम्बरीपानकलो भूषितो वनमालया ।चिक्रीड सागरजले रेवत्या सहितो बलः॥ 12 ॥

kādambarīpānakalo bhūṣito vanamālayā | cikrīḍa sāgarajale revatyā sahito balaḥ

षोडश स्त्रीसहस्राणि जले जलजलोचनः ।रमयामास गोविन्दो विश्वरूपेण सर्वदृक्॥ 13 ॥

ṣoḍaśa strīsahasrāṇi jale jalajalocanaḥ | ramayāmāsa govindo viśvarūpeṇa sarvadṛk

अहमिष्टा मया सार्द्धं जले वसति केशवः ।इति ता मेनिरे सर्वा रात्रौ नारायणस्त्रियः॥ 14 ॥

ahamiṣṭā mayā sārddhaṃ jale vasati keśavaḥ | iti tā menire sarvā rātrau nārāyaṇastriyaḥ

सर्वाः सुरतचिह्नाङ्ग्यः सर्वाः सुरततर्पिताः ।मानमूहुश्च ताः सर्वा गोविन्दे बहुमानजम्॥ 15 ॥

sarvāḥ suratacihnāṅgyaḥ sarvāḥ suratatarpitāḥ | mānamūhuśca tāḥ sarvā govinde bahumānajam

अहमिष्टाहमिष्टेति स्निग्धे परिजने तदा ।नारायणस्त्रियः सर्वा मुदा शश्लाघिरे शुभाः॥ 16 ॥

ahamiṣṭāhamiṣṭeti snigdhe parijane tadā | nārāyaṇastriyaḥ sarvā mudā śaślāghire śubhāḥ

करजद्विजचिह्नानि कुचाधरगतानि ताः ।दृष्ट्वा दृष्ट्वा जहृषिरे दर्पणे कमलेक्षणाः॥ 17 ॥

karajadvijacihnāni kucādharagatāni tāḥ | dṛṣṭvā dṛṣṭvā jahṛṣire darpaṇe kamalekṣaṇāḥ

गोत्रमुद्दिश्य कृष्णस्य जगिरे कृष्णयोषितः ।पिबन्त्य इव कृष्णस्य नयनैर्वदनाम्बुजम्॥ 18 ॥

gotramuddiśya kṛṣṇasya jagire kṛṣṇayoṣitaḥ | pibantya iva kṛṣṇasya nayanairvadanāmbujam

कृष्णार्पितमनोदृष्ट्यः कान्ता नारायणस्त्रियः ।मनोहरतरा राजन्नभवन्नेकनिश्चयाः॥ 19 ॥

kṛṣṇārpitamanodṛṣṭyaḥ kāntā nārāyaṇastriyaḥ | manoharatarā rājannabhavannekaniścayāḥ

एकार्पितमनोदृष्ट्यो नेर्ष्यां ताश्चक्रिरेऽङ्गनाः ।नारायणेन देवेन तर्प्यमाणमनोरथाः॥ 20 ॥

ekārpitamanodṛṣṭyo nerṣyāṃ tāścakrire'ṅganāḥ | nārāyaṇena devena tarpyamāṇamanorathāḥ

शिरांसि गर्वितान्यूहुः सर्वा निरवशेषतः ।वाल्लभ्यं केशवमयं वहन्त्यश्चारुदर्शनाः॥ 21 ॥

śirāṃsi garvitānyūhuḥ sarvā niravaśeṣataḥ | vāllabhyaṃ keśavamayaṃ vahantyaścārudarśanāḥ

ताभिस्तु सह चिक्रीड सर्वाभिर्हरिरात्मवान् ।विश्वरूपेण विधिना समुद्रे विमले जले॥ 22 ॥

tābhistu saha cikrīḍa sarvābhirharirātmavān | viśvarūpeṇa vidhinā samudre vimale jale

उवाह सर्वगन्धाढ्यं स्वच्छं वारि महोदधिः ।तोयं विलक्षणं मृष्टं वासुदेवस्य शासनात्॥ 23 ॥

uvāha sarvagandhāḍhyaṃ svacchaṃ vāri mahodadhiḥ | toyaṃ vilakṣaṇaṃ mṛṣṭaṃ vāsudevasya śāsanāt

गुल्फदघ्नं जानुदघ्नमूरुदघ्नमथापि वा ।नार्यस्ताः स्तनदघ्नं वा जलं समभिकाङ्क्षितम्॥ 24 ॥

gulphadaghnaṃ jānudaghnamūrudaghnamathāpi vā | nāryastāḥ stanadaghnaṃ vā jalaṃ samabhikāṅkṣitam

सिषिचुः केशवं पत्न्यो धारा इव महोदधिम् ।सिषेच ताश्च गोविन्दो मेघः फुल्ललता इव॥ 25 ॥

siṣicuḥ keśavaṃ patnyo dhārā iva mahodadhim | siṣeca tāśca govindo meghaḥ phullalatā iva

अवलम्ब्य पराः कण्ठे हरि हरिणलोचनाः ।उपगूहस्व मां वीर पतामीत्यब्रुवन् स्त्रियः॥ 26 ॥

avalambya parāḥ kaṇṭhe hari hariṇalocanāḥ | upagūhasva māṃ vīra patāmītyabruvan striyaḥ

काश्चित् काष्ठमयैस्तेरुः प्लवैः सर्वाङ्गशोभनाः ।क्रौञ्चबर्हिणनागानामाकारसदृशैः स्त्रियः॥ 27 ॥

kāścit kāṣṭhamayaisteruḥ plavaiḥ sarvāṅgaśobhanāḥ | krauñcabarhiṇanāgānāmākārasadṛśaiḥ striyaḥ

मकराकृतिभिश्चान्या मीनाभैरपि चापराः ।बहुरूपाकृतिधरैः पुप्लुवुश्चापराः स्त्रियः॥ 28 ॥

makarākṛtibhiścānyā mīnābhairapi cāparāḥ | bahurūpākṛtidharaiḥ pupluvuścāparāḥ striyaḥ

स्तनकुम्भैस्तथा तेरुः कुम्भैरिव तथापराः ।समुद्रसलिले रम्ये हर्षयन्त्यो जनार्दनम्॥ 29 ॥

stanakumbhaistathā teruḥ kumbhairiva tathāparāḥ | samudrasalile ramye harṣayantyo janārdanam

रराम सह रुक्मिण्या जले तस्मिन् मुदा युतः ।येनैव कार्ययोगेन रमतेऽमरसत्तमः॥ 30 ॥

rarāma saha rukmiṇyā jale tasmin mudā yutaḥ | yenaiva kāryayogena ramate'marasattamaḥ

तत् तदेव हि ताश्चकुर्मुदा नारायणस्त्रियः ।तनुवस्त्रावृतास्तन्व्यो लीलयन्त्यस्तथापराः ।चिक्रीडुर्वासुदेवस्य जले जलजलोचनाः॥ 31 ॥

tat tadeva hi tāścakurmudā nārāyaṇastriyaḥ | tanuvastrāvṛtāstanvyo līlayantyastathāparāḥ | cikrīḍurvāsudevasya jale jalajalocanāḥ

यस्या यस्यास्तु यो भावस्तां तां तेनैव केशवः ।अनुप्रविश्य भावज्ञो निनायात्मवशं वशी॥ 32 ॥

yasyā yasyāstu yo bhāvastāṃ tāṃ tenaiva keśavaḥ | anupraviśya bhāvajño nināyātmavaśaṃ vaśī

हृषीकेशोऽपि भगवान् हृषीकेशः सनातनः ।बभूव देशकालेन कान्तावशगतः प्रभुः॥ 33 ॥

hṛṣīkeśo'pi bhagavān hṛṣīkeśaḥ sanātanaḥ | babhūva deśakālena kāntāvaśagataḥ prabhuḥ

कुलशीलसमोऽस्माकं योग्योऽयमिति मेनिरे ।वंशरूपेण वर्तन्तमङ्गनास्ता जनार्दनम्॥ 34 ॥

kulaśīlasamo'smākaṃ yogyo'yamiti menire | vaṃśarūpeṇa vartantamaṅganāstā janārdanam

तदा दाक्षिण्ययुक्तं तं स्मितपूर्वाभिभाषिणम् ।कृष्णं भार्याश्चकमिरे भक्त्या च बहु मेनिरे॥ 35 ॥

tadā dākṣiṇyayuktaṃ taṃ smitapūrvābhibhāṣiṇam | kṛṣṇaṃ bhāryāścakamire bhaktyā ca bahu menire

पृथग्गोष्ठ्यः कुमाराणां प्रकाशं स्त्रीगणैः सह ।अलञ्चक्रुर्जलं वीराः सागरस्य गुणाकराः॥ 36 ॥

pṛthaggoṣṭhyaḥ kumārāṇāṃ prakāśaṃ strīgaṇaiḥ saha | alañcakrurjalaṃ vīrāḥ sāgarasya guṇākarāḥ

गीतनृत्यविधिज्ञानां तासां स्त्रीणां जनेश्वर ।तेजसाप्याहृतानां ते दाक्षिण्यात् तस्थिरे वशे॥ 37 ॥

gītanṛtyavidhijñānāṃ tāsāṃ strīṇāṃ janeśvara | tejasāpyāhṛtānāṃ te dākṣiṇyāt tasthire vaśe

शृण्वन्तश्चारुगीतानि तथा स्वभिनयान्यपि ।तूर्याण्युत्तमनारीणां मुमुहुर्यदुपुङ्गवाः॥ 38 ॥

śṛṇvantaścārugītāni tathā svabhinayānyapi | tūryāṇyuttamanārīṇāṃ mumuhuryadupuṅgavāḥ

पञ्चचूडां ततः कृष्णः कौबेर्यश्च वराप्सराः ।माहेन्द्रीश्चानयामास विश्वरूपेण हेतुना॥ 39 ॥

pañcacūḍāṃ tataḥ kṛṣṇaḥ kauberyaśca varāpsarāḥ | māhendrīścānayāmāsa viśvarūpeṇa hetunā

ताः प्रोवाचाप्रमेयात्मा सान्त्वयित्वा जगत्प्रभुः ।उत्थापयित्वा प्रणताः कृताञ्जलिपुटास्तथा॥ 40 ॥

tāḥ provācāprameyātmā sāntvayitvā jagatprabhuḥ | utthāpayitvā praṇatāḥ kṛtāñjalipuṭāstathā

क्रीडायुवत्यो भैमानां प्रविशध्वमशङ्किताः ।मत्प्रियार्थं वरारोहा रमयध्वं च यादवान्॥ 41 ॥

krīḍāyuvatyo bhaimānāṃ praviśadhvamaśaṅkitāḥ | matpriyārthaṃ varārohā ramayadhvaṃ ca yādavān

दर्शयध्वं गुणान् सर्वान् नृत्यगीतै रहःसु च ।तथाभिनययोगेषु वाद्येषु विविधेषु च॥ 42 ॥

darśayadhvaṃ guṇān sarvān nṛtyagītai rahaḥsu ca | tathābhinayayogeṣu vādyeṣu vividheṣu ca

एवं कृते विधास्यामि श्रेयो वो मनसेप्सितम् ।मच्छरीरसमा ह्येते सर्वे निरवशेषतः॥ 43 ॥

evaṃ kṛte vidhāsyāmi śreyo vo manasepsitam | maccharīrasamā hyete sarve niravaśeṣataḥ

शिरसाज्ञां तु ताः सर्वाः प्रतिगृह्य हरेस्तदा ।क्रीडायुवत्यो विविशुर्भैमानामप्सरोवराः॥ 44 ॥

śirasājñāṃ tu tāḥ sarvāḥ pratigṛhya harestadā | krīḍāyuvatyo viviśurbhaimānāmapsarovarāḥ

ताभिः प्रविष्टमात्राभिर्द्योतितः स महार्णवः ।सौदामिनीभिर्नभसि घनवृन्दमिवानघ॥ 45 ॥

tābhiḥ praviṣṭamātrābhirdyotitaḥ sa mahārṇavaḥ | saudāminībhirnabhasi ghanavṛndamivānagha

ता जले स्थलवत्स्थित्वा जगुश्चाप्यथ वादयन् ।चक्रुश्चाभिनयं सम्यक्स्वर्गावास इवाङ्गनाः॥ 46 ॥

tā jale sthalavatsthitvā jaguścāpyatha vādayan | cakruścābhinayaṃ samyaksvargāvāsa ivāṅganāḥ

गन्धैर्माल्यैश्च ता दिव्यैर्वस्त्रैश्चायतलोचनाः ।हेलाभिर्हास्यभावैश्च जह्रुर्भैममनांसि ताः॥ 47 ॥

gandhairmālyaiśca tā divyairvastraiścāyatalocanāḥ | helābhirhāsyabhāvaiśca jahrurbhaimamanāṃsi tāḥ

कटाक्षैरिङ्गितैर्हास्यैः केलिरोषैः प्रसादितैः ।मनोऽनुकूलैर्भैमानां समाजह्रुर्मनांसि ताः॥ 48 ॥

kaṭākṣairiṅgitairhāsyaiḥ keliroṣaiḥ prasāditaiḥ | mano'nukūlairbhaimānāṃ samājahrurmanāṃsi tāḥ

उत्क्षिप्योत्क्षिप्य चाकाशं वातस्कन्धान् बहूंश्च तान् ।मदिरावशगा भैमा मानयन्ति वराप्सराः॥ 49 ॥

utkṣipyotkṣipya cākāśaṃ vātaskandhān bahūṃśca tān | madirāvaśagā bhaimā mānayanti varāpsarāḥ

कृष्णोऽपि तेषां प्रीत्यर्थं विजह्रे वियतिं प्रभुः ।सर्वैः षोडशभिः सार्द्धं स्त्रीसहस्रैर्मुदान्वितः॥ 50 ॥

kṛṣṇo'pi teṣāṃ prītyarthaṃ vijahre viyatiṃ prabhuḥ | sarvaiḥ ṣoḍaśabhiḥ sārddhaṃ strīsahasrairmudānvitaḥ

प्रभावज्ञास्तु ते वीराः कृष्णस्यामिततेजसः ।न जग्मुर्विस्मयं भैमा गाम्भीर्यं परमास्थिताः॥ 51 ॥

prabhāvajñāstu te vīrāḥ kṛṣṇasyāmitatejasaḥ | na jagmurvismayaṃ bhaimā gāmbhīryaṃ paramāsthitāḥ

केचिद् रैवतकं गत्वा पुनरायान्ति भारत ।गृहान्यन्ये वनान्यन्ये काङ्क्षितान्यरिमर्दन॥ 52 ॥

kecid raivatakaṃ gatvā punarāyānti bhārata | gṛhānyanye vanānyanye kāṅkṣitānyarimardana

अपेयः पेयसलिलः सागरश्चाभवत् तदा ।आज्ञया लोकनाथस्य विष्णोरतुलतेजसः॥ 53 ॥

apeyaḥ peyasalilaḥ sāgaraścābhavat tadā | ājñayā lokanāthasya viṣṇoratulatejasaḥ

अधावन् स्थलवच्चापि जले जलजलोचनाः ।गृह्य हस्ते तथा नार्यो युक्तामज्जंस्तथापि च॥ 54 ॥

adhāvan sthalavaccāpi jale jalajalocanāḥ | gṛhya haste tathā nāryo yuktāmajjaṃstathāpi ca

भक्ष्यभोज्यानि पेयानि चोष्यं लेह्यं तथैव च ।बहुप्रकारं मनसा ध्याते तेषां भवत्युत॥ 55 ॥

bhakṣyabhojyāni peyāni coṣyaṃ lehyaṃ tathaiva ca | bahuprakāraṃ manasā dhyāte teṣāṃ bhavatyuta

अम्लानमाल्यधारिण्यस्ताः स्त्रियस्ताननिन्दितान् ।रहःसु रमयाञ्चक्रुः स्वर्गे देवरतानुगाः॥ 56 ॥

amlānamālyadhāriṇyastāḥ striyastānaninditān | rahaḥsu ramayāñcakruḥ svarge devaratānugāḥ

नौभिर्गृहप्रकाराभिश्चिक्रीडुरपराजिताः ।स्नातानुलिप्तमुदिताः सायाह्नेऽन्धकवृष्णयः॥ 57 ॥

naubhirgṛhaprakārābhiścikrīḍuraparājitāḥ | snātānuliptamuditāḥ sāyāhne'ndhakavṛṣṇayaḥ

आयताश्चतुरस्राश्च वृत्ताश्च स्वस्तिकास्तथा ।प्रासादा नौषु कौरव्य विहिता विश्वकर्मणा॥ 58 ॥

āyatāścaturasrāśca vṛttāśca svastikāstathā | prāsādā nauṣu kauravya vihitā viśvakarmaṇā

कैलासमन्दरच्छन्दा मेरुच्छन्दास्तथैव च ।तथा नानावयश्छन्दास्तथेहामृगरूपिणः॥ 59 ॥

kailāsamandaracchandā merucchandāstathaiva ca | tathā nānāvayaśchandāstathehāmṛgarūpiṇaḥ

वैडूर्यतोरणैश्चित्राश्चित्राभिर्मणिभक्तिभिः ।मसारगल्वर्कमयैश्चित्रभक्तिशतैरपि॥ 60 ॥

vaiḍūryatoraṇaiścitrāścitrābhirmaṇibhaktibhiḥ | masāragalvarkamayaiścitrabhaktiśatairapi

आक्रीडगरुडच्छन्दाश्चित्राः कनकरीतिभिः ।क्रौञ्चच्छन्दाः शुकच्छन्दा गजच्छन्दास्तथापरे॥ 61 ॥

ākrīḍagaruḍacchandāścitrāḥ kanakarītibhiḥ | krauñcacchandāḥ śukacchandā gajacchandāstathāpare

कर्णधारैर्गृहीतास्ता नावः कार्तस्वरोज्ज्वलाः ।सलिलं शोभयामासुः सागरस्य महोर्मिमत्॥ 62 ॥

karṇadhārairgṛhītāstā nāvaḥ kārtasvarojjvalāḥ | salilaṃ śobhayāmāsuḥ sāgarasya mahormimat

समुच्छ्रितः सितैः पोतैर्यानपात्रैस्तथैव च ।नौभिश्च झिल्लिकाभिश्च शुशुभे वरुणालयः॥ 63 ॥

samucchritaḥ sitaiḥ potairyānapātraistathaiva ca | naubhiśca jhillikābhiśca śuśubhe varuṇālayaḥ

पुराण्याकाशगानीव गन्धर्वाणामितस्ततः ।वभ्रमुः सागरजले भैमयानानि सर्वतः॥ 64 ॥

purāṇyākāśagānīva gandharvāṇāmitastataḥ | vabhramuḥ sāgarajale bhaimayānāni sarvataḥ

नन्दनच्छन्दयुक्तेषु यानपात्रेषु भारत ।नन्दनप्रतिमं सर्वं विहितं विश्वकर्मणा॥ 65 ॥

nandanacchandayukteṣu yānapātreṣu bhārata | nandanapratimaṃ sarvaṃ vihitaṃ viśvakarmaṇā

उद्यानानि सभावृक्षा दीर्घिकाः स्यन्दनानि च ।निवेशितानि शिल्पानि तादृशान्येव सर्वथा॥ 66 ॥

udyānāni sabhāvṛkṣā dīrghikāḥ syandanāni ca | niveśitāni śilpāni tādṛśānyeva sarvathā

स्वर्गच्छन्देषु चान्येषु समासात्स्वर्गसन्निभाः ।नारायणाज्ञया वीर विहिता विश्वकर्मणा॥ 67 ॥

svargacchandeṣu cānyeṣu samāsātsvargasannibhāḥ | nārāyaṇājñayā vīra vihitā viśvakarmaṇā

वनेषु रुरुवुर्हृद्यं मधुरं चैव पक्षिणः ।मनोहरतरं चैव भैमानामतितेजसाम्॥ 68 ॥

vaneṣu ruruvurhṛdyaṃ madhuraṃ caiva pakṣiṇaḥ | manoharataraṃ caiva bhaimānāmatitejasām

देवलोकोद्भवाः श्वेता विलेपुः कोकिलास्तदा ।मधुराणि विचित्राणि यदूनां काङ्क्षितानि च॥ 69 ॥

devalokodbhavāḥ śvetā vilepuḥ kokilāstadā | madhurāṇi vicitrāṇi yadūnāṃ kāṅkṣitāni ca

चन्द्रांशुसमरूपेषु हर्म्यपृष्ठेषु बर्हिणः ।ननृतुर्मधुरारावाः शिखण्डिगणसंवृताः॥ 70 ॥

candrāṃśusamarūpeṣu harmyapṛṣṭheṣu barhiṇaḥ | nanṛturmadhurārāvāḥ śikhaṇḍigaṇasaṃvṛtāḥ

पताका यानपात्राणां सर्वाः पक्षिगणायुताः ।भ्रमरैरुपगीताश्च स्रग्दामासक्तवासिभिः॥ 71 ॥

patākā yānapātrāṇāṃ sarvāḥ pakṣigaṇāyutāḥ | bhramarairupagītāśca sragdāmāsaktavāsibhiḥ

नारायणाज्ञया वृक्षाः पुष्पाणि मुमुचुर्भृशम् ।ऋतवश्चारुरूपाणि विहायसि गतास्तथा॥ 72 ॥

nārāyaṇājñayā vṛkṣāḥ puṣpāṇi mumucurbhṛśam | ṛtavaścārurūpāṇi vihāyasi gatāstathā

ववौ मनोहरो वातो रतिखेदहरः सुखः ।रजोभिः सर्वपुष्पाणां पृक्तश्चन्दनशैत्यभृत्॥ 73 ॥

vavau manoharo vāto ratikhedaharaḥ sukhaḥ | rajobhiḥ sarvapuṣpāṇāṃ pṛktaścandanaśaityabhṛt

शीतोष्णमिच्छतां तत्र बभूव वसुधापते ।वासुदेवप्रसादेन भैमानां क्रीडतां तदा॥ 74 ॥

śītoṣṇamicchatāṃ tatra babhūva vasudhāpate | vāsudevaprasādena bhaimānāṃ krīḍatāṃ tadā

न क्षुत्पिपासा न ग्लानिर्न चिन्ता शोक एव च ।आविवेश तदा भैमान् प्रभावाच्चक्रपाणिनः॥ 75 ॥

na kṣutpipāsā na glānirna cintā śoka eva ca | āviveśa tadā bhaimān prabhāvāccakrapāṇinaḥ

अप्रशान्तमहातूर्या गीतनृत्योपशोभिताः ।बभूवुः सागरक्रीडा भैमानामतितेजसाम्॥ 76 ॥

apraśāntamahātūryā gītanṛtyopaśobhitāḥ | babhūvuḥ sāgarakrīḍā bhaimānāmatitejasām

बहुयोजनविस्तीर्णं समुद्रं सलिलाशयम् ।रुद्धा चिक्रीडुरिन्द्राभा भैमाः कृष्णाभिरक्षिताः॥ 77 ॥

bahuyojanavistīrṇaṃ samudraṃ salilāśayam | ruddhā cikrīḍurindrābhā bhaimāḥ kṛṣṇābhirakṣitāḥ

परिच्छदस्यानुरूपं यानपात्रं महात्मनः ।नारायणस्य देवस्य विहितं विश्वकर्मणा॥ 78 ॥

paricchadasyānurūpaṃ yānapātraṃ mahātmanaḥ | nārāyaṇasya devasya vihitaṃ viśvakarmaṇā

रत्नानि यानि त्रैलोक्ये विशिष्टानि विशाम्पते ।कृष्णस्य तानि सर्वाणि यानपात्रेऽतितेजसः॥ 79 ॥

ratnāni yāni trailokye viśiṣṭāni viśāmpate | kṛṣṇasya tāni sarvāṇi yānapātre'titejasaḥ

पृथक्पृथङ्निवासाश्च स्त्रीणां कृष्णस्य भारत ।मणिवैडूर्यचित्रास्ताः कार्तस्वरविभूषिताः॥ 80 ॥

pṛthakpṛthaṅnivāsāśca strīṇāṃ kṛṣṇasya bhārata | maṇivaiḍūryacitrāstāḥ kārtasvaravibhūṣitāḥ

सर्वर्तुकुसुमाकीर्णाः सर्वगन्धाधिवासिताः ।यदुसिंहैः शुभैर्जुष्टाः शकुनैः स्वर्गवासिभिः॥ 81 ॥

sarvartukusumākīrṇāḥ sarvagandhādhivāsitāḥ | yadusiṃhaiḥ śubhairjuṣṭāḥ śakunaiḥ svargavāsibhiḥ