Parva 3, Adhyāya 125

सात्यकिडिम्भकयोः युद्धं युद्धं चक्रतुरत्यर्थं ततो डिम्भकसात्यकी ।तावुभौ बलिनौ वीरौ विख्यातौ क्षत्रियेषु च॥ 1 ॥

sātyakiḍimbhakayoḥ yuddhaṃ yuddhaṃ cakraturatyarthaṃ tato ḍimbhakasātyakī | tāvubhau balinau vīrau vikhyātau kṣatriyeṣu ca

कृतश्रमौ महायुद्धे सततं वृद्धसेविनौ ।सात्यकिर्दशभिर्वीरो डिम्भकं वेदपारगम्॥ 2 ॥

kṛtaśramau mahāyuddhe satataṃ vṛddhasevinau | sātyakirdaśabhirvīro ḍimbhakaṃ vedapāragam

अविध्यन्निशितैर्बाणैः स्तने वक्त्रे तथोरसि ।स तेन विद्धो बलिना डिम्भकः क्षत्रियोत्तमः॥ 3 ॥

avidhyanniśitairbāṇaiḥ stane vaktre tathorasi | sa tena viddho balinā ḍimbhakaḥ kṣatriyottamaḥ

नाराचैः पञ्चसाहस्रैर्विव्याध युधि गर्वितः ।तानन्तरे वृष्णिवीरो निषिद्धन् निनदन् ब्रुवन्॥ 4 ॥

nārācaiḥ pañcasāhasrairvivyādha yudhi garvitaḥ | tānantare vṛṣṇivīro niṣiddhan ninadan bruvan

अथ क्रुद्धो नृपवरो विद्धः सप्तभिराशुगैः ।पुनः शतसहस्रेण प्रत्यविध्यत सात्यकिम्॥ 5 ॥

atha kruddho nṛpavaro viddhaḥ saptabhirāśugaiḥ | punaḥ śatasahasreṇa pratyavidhyata sātyakim

सात्यकिस्त्वथ विक्रान्तो धनुश्चिच्छेद तस्य तत् ।अर्धचन्द्रेण तीक्ष्णेन डिम्भकस्य स यादवः॥ 6 ॥

sātyakistvatha vikrānto dhanuściccheda tasya tat | ardhacandreṇa tīkṣṇena ḍimbhakasya sa yādavaḥ

आजघ्ने डिम्भको वीरश्चापमादाय चापरम् ।क्षुरप्रेणाथ रौद्रेण तैलधौतेन विक्रमी॥ 7 ॥

ājaghne ḍimbhako vīraścāpamādāya cāparam | kṣurapreṇātha raudreṇa tailadhautena vikramī

स तेन विद्धो बाणेन वमञ्छोणितकं नृप ।अतीव शुशुभे राजन् वसन्ते किंशुको यथा॥ 8 ॥

sa tena viddho bāṇena vamañchoṇitakaṃ nṛpa | atīva śuśubhe rājan vasante kiṃśuko yathā

धनुश्चिच्छेद भूयस्तु गृहीतं यत्पुनर्महत् ।ततोऽन्यद् धनुरादाय डिम्भको यादवेश्वरम्॥ 9 ॥

dhanuściccheda bhūyastu gṛhītaṃ yatpunarmahat | tato'nyad dhanurādāya ḍimbhako yādaveśvaram

जघान निशितैर्बाणैः सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ।स धनुः पुनरत्युग्रं चिच्छेद युधि सात्यकिः॥ 10 ॥

jaghāna niśitairbāṇaiḥ sarvakṣatrasya paśyataḥ | sa dhanuḥ punaratyugraṃ ciccheda yudhi sātyakiḥ

शरेण तीक्ष्णपुङ्खेन डिम्भकस्य दुरात्मनः ।ततोऽन्यद् धनुरादाय सत्वरं स नृपोत्तमः॥ 11 ॥

śareṇa tīkṣṇapuṅkhena ḍimbhakasya durātmanaḥ | tato'nyad dhanurādāya satvaraṃ sa nṛpottamaḥ

धनुषा तेन राजेन्द्र सात्यकिं विव्यधे पुनः ।एवं धनूंषि राजेन्द्र शतं पञ्च च पञ्च च॥ 12 ॥

dhanuṣā tena rājendra sātyakiṃ vivyadhe punaḥ | evaṃ dhanūṃṣi rājendra śataṃ pañca ca pañca ca

छित्त्वा ननाद शैनेयः सर्वक्षत्रस्य पश्यतः ।धनुषी तौ परित्यज्य वीरौ डिम्भकसात्यकी॥ 13 ॥

chittvā nanāda śaineyaḥ sarvakṣatrasya paśyataḥ | dhanuṣī tau parityajya vīrau ḍimbhakasātyakī

खड्गौ प्रगृह्य चात्युग्रौ युद्धाय समुपस्थितौ ।तौ हि खङ्गविदां श्रेष्ठौ वीरौ डिम्भकसात्यकी॥ 14 ॥

khaḍgau pragṛhya cātyugrau yuddhāya samupasthitau | tau hi khaṅgavidāṃ śreṣṭhau vīrau ḍimbhakasātyakī

दौःशासनिर्महाभागः सौमदत्तिस्तथैव च ।अभिमन्युश्च विक्रान्तो नकुलश्च तथैव च॥ 15 ॥

dauḥśāsanirmahābhāgaḥ saumadattistathaiva ca | abhimanyuśca vikrānto nakulaśca tathaiva ca

एते खङ्गविदां श्रेष्ठाः कीर्तिता युधि सत्तमाः ।एतेष्वेतौ नृपश्रेष्ठौ षट्सु वै नृपसत्तम॥ 16 ॥

ete khaṅgavidāṃ śreṣṭhāḥ kīrtitā yudhi sattamāḥ | eteṣvetau nṛpaśreṣṭhau ṣaṭsu vai nṛpasattama

तावेतावसिना युद्धं चक्रतुर्युद्धलालसौ ।भ्रान्तमुद्भ्रान्तमाविद्धं प्रविद्धं बाहुनिःसृतम्॥ 17 ॥

tāvetāvasinā yuddhaṃ cakraturyuddhalālasau | bhrāntamudbhrāntamāviddhaṃ praviddhaṃ bāhuniḥsṛtam

आकरं विकरं भिन्नं निर्मर्यादममानुषम् ।सङ्कोचितं कुलचितं सव्यजानु विजानु च॥ 18 ॥

ākaraṃ vikaraṃ bhinnaṃ nirmaryādamamānuṣam | saṅkocitaṃ kulacitaṃ savyajānu vijānu ca

आहिकं चित्रकं क्षिप्तं कुसुम्बं लम्बनं धृतम् ।सर्वबाहु विनिर्बाहु सव्येतरमथोत्तरम्॥ 19 ॥

āhikaṃ citrakaṃ kṣiptaṃ kusumbaṃ lambanaṃ dhṛtam | sarvabāhu vinirbāhu savyetaramathottaram

त्रिबाहु तुङ्गबाहुत्वं सव्योन्नतमुदासि च ।पट्टिकं मौष्टिकं चैव यौधिकं प्रथितं तथा॥ 20 ॥

tribāhu tuṅgabāhutvaṃ savyonnatamudāsi ca | paṭṭikaṃ mauṣṭikaṃ caiva yaudhikaṃ prathitaṃ tathā

इति प्रकारान् द्वात्रिंशच्चक्रतुः खड्गयोधिनौ ।पुनः पुनः प्रहरन्तौ न च श्रममुपेयतुः॥ 21 ॥

iti prakārān dvātriṃśaccakratuḥ khaḍgayodhinau | punaḥ punaḥ praharantau na ca śramamupeyatuḥ

पुष्करस्थौ महाराज युद्धाय कृतनिश्चयौ ।ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः॥ 22 ॥

puṣkarasthau mahārāja yuddhāya kṛtaniścayau | tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāśca paramarṣayaḥ

तुष्टुवुस्तौ महाराज जये कृतपरिश्रमौ ।अहो वीर्यमहो धैर्यमनयोर्बाहुशालिनोः॥ 23 ॥

tuṣṭuvustau mahārāja jaye kṛtapariśramau | aho vīryamaho dhairyamanayorbāhuśālinoḥ

एतावेव रणे शक्तौ खड्गे धनुषि पारगौ ।एकः शिष्यो गिरीशस्य द्रोणस्यान्यो हि धीमतः॥ 24 ॥

etāveva raṇe śaktau khaḍge dhanuṣi pāragau | ekaḥ śiṣyo girīśasya droṇasyānyo hi dhīmataḥ

अर्जुनः सात्यकिश्चैव वासुदेवो जगत्पतिः ।त्रय एते महावीराः प्रथिताः सङ्गरे सदा॥ 25 ॥

arjunaḥ sātyakiścaiva vāsudevo jagatpatiḥ | traya ete mahāvīrāḥ prathitāḥ saṅgare sadā

डिम्भकः शक्तिभृच्छर्वस्त्रय एते महारथाः ।प्रसिद्धाः सर्व एवैते वीर्येषु च बलेषु च॥ 26 ॥

ḍimbhakaḥ śaktibhṛccharvastraya ete mahārathāḥ | prasiddhāḥ sarva evaite vīryeṣu ca baleṣu ca

इति ते देवगन्धर्वाः सिद्धा यक्षा महोरगाः ।दिविस्थिताः समं ब्रूयुर्युद्धदर्शनलालसाः॥ 27 ॥

iti te devagandharvāḥ siddhā yakṣā mahoragāḥ | divisthitāḥ samaṃ brūyuryuddhadarśanalālasāḥ