Parva 3, Adhyāya 85

भगवतः श्रीकृष्णस्य समीपे इन्द्रादीनां देवानां उमासहितस्य भगवतः शिवस्य चागमनं तत इन्द्रः स्वयं तत्र आरुह्य गजमुत्तमम् ।द्रष्टुं सर्वेश्वरं विष्णुं तपस्यन्तं समाययौ॥ 1 ॥

bhagavataḥ śrīkṛṣṇasya samīpe indrādīnāṃ devānāṃ umāsahitasya bhagavataḥ śivasya cāgamanaṃ tata indraḥ svayaṃ tatra āruhya gajamuttamam | draṣṭuṃ sarveśvaraṃ viṣṇuṃ tapasyantaṃ samāyayau

ततो यमस्तु भगवानारुह्य महिषं वरम् ।किङ्करैश्च स्वयं साक्षादाययौ नगमुत्तमम्॥ 2 ॥

tato yamastu bhagavānāruhya mahiṣaṃ varam | kiṅkaraiśca svayaṃ sākṣādāyayau nagamuttamam

प्रचेता हंसमारुह्य वारुणैश्च समन्वितः ।श्वेतच्छत्रसमायुक्तः श्वेतव्यजनवीजितः॥ 3 ॥

pracetā haṃsamāruhya vāruṇaiśca samanvitaḥ | śvetacchatrasamāyuktaḥ śvetavyajanavījitaḥ

ययौ कैलासशिखरं द्रष्टुं केशवमञ्जसा ।अन्ये चापि तथा देवा आदित्या वसवस्तथा॥ 4 ॥

yayau kailāsaśikharaṃ draṣṭuṃ keśavamañjasā | anye cāpi tathā devā ādityā vasavastathā

रुद्राश्चैव तथा राजन् द्रष्टुं केशवमाययुः ।सिद्धाश्च मुनयश्चैव गन्धर्वा यक्षकिन्नराः॥ 5 ॥

rudrāścaiva tathā rājan draṣṭuṃ keśavamāyayuḥ | siddhāśca munayaścaiva gandharvā yakṣakinnarāḥ

सर्वाश्चाप्सरसो राजन् नृत्यगीतविशारदाः ।ततो देवगणः सर्वः कैलासं समपद्यत॥ 6 ॥

sarvāścāpsaraso rājan nṛtyagītaviśāradāḥ | tato devagaṇaḥ sarvaḥ kailāsaṃ samapadyata

पर्वतो नारदश्चैव तथान्ये मुनिसत्तमाः ।विस्मयस्थितलोलाक्षाः सर्वदेवगणास्तथा॥ 7 ॥

parvato nāradaścaiva tathānye munisattamāḥ | vismayasthitalolākṣāḥ sarvadevagaṇāstathā

आश्चर्यं खलु पश्यध्वं न भूतं न भविष्यति ।योगिध्येयः स्वयं कृष्णो यत्तप्यति गुरुः स्वयम् ।को न्वत्र समयो भूयादिति ते मेनिरे गणाः॥ 8 ॥

āścaryaṃ khalu paśyadhvaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati | yogidhyeyaḥ svayaṃ kṛṣṇo yattapyati guruḥ svayam | ko nvatra samayo bhūyāditi te menire gaṇāḥ

ततः समाप्ते सकले जगत्पतेर्व्रते समूले सकलेश्वरः शिवः ।द्रष्टुं हरिं लोकहितैषिणं प्रभुं ययौ भवान्या सह भूतसङ्घैः॥ 9 ॥

tataḥ samāpte sakale jagatpatervrate samūle sakaleśvaraḥ śivaḥ | draṣṭuṃ hariṃ lokahitaiṣiṇaṃ prabhuṃ yayau bhavānyā saha bhūtasaṅghaiḥ

सार्धं कुबेरेण सगुह्यकेन सख्या प्रियेण प्रभुरीश्वरः शिवः ।स्वयं जटी भूतपिशाचसंवृतः शरी च खड्गी शशिखण्डशेखरः॥ 10 ॥

sārdhaṃ kubereṇa saguhyakena sakhyā priyeṇa prabhurīśvaraḥ śivaḥ | svayaṃ jaṭī bhūtapiśācasaṃvṛtaḥ śarī ca khaḍgī śaśikhaṇḍaśekharaḥ

करेण बिभ्रत्सहदर्भकुण्डिकां करेण साक्षादपरेण दीपिकाम् ।अन्येन विभ्रन्महतीं स डिण्डिमां शूलं च बिभ्रन्नपरेण बाहुना॥ 11 ॥

kareṇa bibhratsahadarbhakuṇḍikāṃ kareṇa sākṣādapareṇa dīpikām | anyena vibhranmahatīṃ sa ḍiṇḍimāṃ śūlaṃ ca bibhrannapareṇa bāhunā

गुणान् स रुद्राक्षकृतान् समुद्वहञ्जटाभिरापिङ्गलताम्रमूर्तिः ।विराजमानः प्रभुरिन्दुशेखरो वृषेण युक्तः स सितेन शङ्करः॥ 12 ॥

guṇān sa rudrākṣakṛtān samudvahañjaṭābhirāpiṅgalatāmramūrtiḥ | virājamānaḥ prabhurinduśekharo vṛṣeṇa yuktaḥ sa sitena śaṅkaraḥ

उमास्तनद्वन्द्वसमर्पिताननस्तथा समाश्लिष्य निपीडिताधरः ।गङ्गाम्बुविक्षालितचन्द्रशेखरस्तां चापि वीक्षन् बहुशस्तदा शिवः॥ 13 ॥

umāstanadvandvasamarpitānanastathā samāśliṣya nipīḍitādharaḥ | gaṅgāmbuvikṣālitacandraśekharastāṃ cāpi vīkṣan bahuśastadā śivaḥ

भस्माङ्गरागैरनुलेपिताननो महोरगैर्बद्धजटः सनातनः ।शिरःकपालैः परिशोभितस्तदा द्रष्टुं हरिं केशवमभ्ययाच्छिवः॥ 14 ॥

bhasmāṅgarāgairanulepitānano mahoragairbaddhajaṭaḥ sanātanaḥ | śiraḥkapālaiḥ pariśobhitastadā draṣṭuṃ hariṃ keśavamabhyayācchivaḥ

यमाहुरग्र्यं पुरुषं महान्तं पुरातनं साङ्ख्यनिबद्धदृष्टयः ।यस्यापि देवस्य गुणान् समग्रांस्तत्त्वांश्चतुर्विंशतिमाहुरेके॥ 15 ॥

yamāhuragryaṃ puruṣaṃ mahāntaṃ purātanaṃ sāṅkhyanibaddhadṛṣṭayaḥ | yasyāpi devasya guṇān samagrāṃstattvāṃścaturviṃśatimāhureke

यमाहुरेकं पुरुषं पुरातनं कणादनामानमजं महेश्वरम् ।दक्षस्य यज्ञं विनिहत्य यो वै विनाश्य देवानसुरान् सनातनः॥ 16 ॥

yamāhurekaṃ puruṣaṃ purātanaṃ kaṇādanāmānamajaṃ maheśvaram | dakṣasya yajñaṃ vinihatya yo vai vināśya devānasurān sanātanaḥ

यं विदुर्भूततत्त्वज्ञं भूतेशं भूतभावनम् ।वामदेवं विरूपाक्षमाहुस्तत्त्वविदो जनाः॥ 17 ॥

yaṃ vidurbhūtatattvajñaṃ bhūteśaṃ bhūtabhāvanam | vāmadevaṃ virūpākṣamāhustattvavido janāḥ

महादेवं सहस्राक्षं कालमूर्तिं चतुर्भुजम् ।रुद्रं रोदननामानमाहुर्विश्वेश्वरं शिवम्॥ 18 ॥

mahādevaṃ sahasrākṣaṃ kālamūrtiṃ caturbhujam | rudraṃ rodananāmānamāhurviśveśvaraṃ śivam

अप्रमेयमनाधारमाहुर्माहेश्वरा जनाः ।नग्नं नग्नपरीतं तु नागिनं त्वग्निवर्चसम्॥ 19 ॥

aprameyamanādhāramāhurmāheśvarā janāḥ | nagnaṃ nagnaparītaṃ tu nāginaṃ tvagnivarcasam

आहुर्विश्वेश्वरं शान्तं शिवमादिं सनातनम् ।तस्य मूर्तिरिमाः सर्वा धराद्याः सकला नृप॥ 20 ॥

āhurviśveśvaraṃ śāntaṃ śivamādiṃ sanātanam | tasya mūrtirimāḥ sarvā dharādyāḥ sakalā nṛpa

भूमिरापोऽनलो वायुः खं सूर्यश्च तथा शशी ।अग्निश्च यजमानश्च प्रकृतिश्चैवमष्टधा॥ 21 ॥

bhūmirāpo'nalo vāyuḥ khaṃ sūryaśca tathā śaśī | agniśca yajamānaśca prakṛtiścaivamaṣṭadhā

महादेवो महायोगी गिरीशो नीललोहितः ।आदिकर्ता महाभर्ता शूलपाणिरुमापतिः ।द्रष्टुं विश्वेश्वरं विष्णुं भूतसङ्घैः समाययौ॥ 22 ॥

mahādevo mahāyogī girīśo nīlalohitaḥ | ādikartā mahābhartā śūlapāṇirumāpatiḥ | draṣṭuṃ viśveśvaraṃ viṣṇuṃ bhūtasaṅghaiḥ samāyayau