Parva 3, Adhyāya 6

जनमेजयस्य सन्तुष्टं भूत्वा राज्यशासनकरणं, अस्य ग्रन्थस्य पाठस्य श्रवणस्य च महिमा एवं स विश्वावसुनानुनीतः प्रसादमागम्य वपुष्टमायाः ।चकार मिथ्या व्यतिशङ्कितात्मा शान्तिं परां मानवधर्महृष्टाम्॥ 1 ॥

janamejayasya santuṣṭaṃ bhūtvā rājyaśāsanakaraṇaṃ, asya granthasya pāṭhasya śravaṇasya ca mahimā evaṃ sa viśvāvasunānunītaḥ prasādamāgamya vapuṣṭamāyāḥ | cakāra mithyā vyatiśaṅkitātmā śāntiṃ parāṃ mānavadharmahṛṣṭām

श्रममभिविनिवर्त्य मानसं स समभिलषज्जनमेजयो यशः स्वम् ।विषयमनुशशास धर्मबुद्धि- र्मुदितमना रमयन् वपुष्टमां ताम्॥ 2 ॥

śramamabhivinivartya mānasaṃ sa samabhilaṣajjanamejayo yaśaḥ svam | viṣayamanuśaśāsa dharmabuddhi- rmuditamanā ramayan vapuṣṭamāṃ tām

न हि विरमति विप्रपूजना- न्न च विनिवर्तति यज्ञदानशीलात् ।न विषयपरिरक्षणाच्च्युतोऽभू- न्न च परिगर्हति तां वपुष्टमां च॥ 3 ॥

na hi viramati viprapūjanā- nna ca vinivartati yajñadānaśīlāt | na viṣayaparirakṣaṇāccyuto'bhū- nna ca parigarhati tāṃ vapuṣṭamāṃ ca

विधिविहितमशक्यमन्यथा हि कर्तुं यदृषिरचिन्त्यतपाः पुराब्रवीत् सः ।इति स नृपतिरात्मवांस्तदासौ तदनुविचिन्त्य बभूव वीतमन्युः॥ 4 ॥

vidhivihitamaśakyamanyathā hi kartuṃ yadṛṣiracintyatapāḥ purābravīt saḥ | iti sa nṛpatirātmavāṃstadāsau tadanuvicintya babhūva vītamanyuḥ

इदं महाकाव्यमृषेर्महात्मनः पठन्नृणां पूज्यतमो भवेन्नरः ।प्रकृष्टमायुः समवाप्य दुर्लभं लभेच्च सर्वज्ञफलं च केशवम्॥ 5 ॥

idaṃ mahākāvyamṛṣermahātmanaḥ paṭhannṛṇāṃ pūjyatamo bhavennaraḥ | prakṛṣṭamāyuḥ samavāpya durlabhaṃ labhecca sarvajñaphalaṃ ca keśavam

शतक्रतोः कल्मषविप्रमोक्षणं पठन्निदं मुच्यति कल्मषान्तरः ।तथैव कामान् विविधान् समश्नुते ह्यवाप्तकामश्च चिराय नन्दति॥ 6 ॥

śatakratoḥ kalmaṣavipramokṣaṇaṃ paṭhannidaṃ mucyati kalmaṣāntaraḥ | tathaiva kāmān vividhān samaśnute hyavāptakāmaśca cirāya nandati

यथा हि पुष्पप्रभवं फलं द्रुमाः फलात्प्रजायन्ति पुनश्च पादपाः ।तथा महर्षिप्रभवा इमा गिरः प्रवर्धयन्ते तमृषिं प्रवर्धिताः॥ 7 ॥

yathā hi puṣpaprabhavaṃ phalaṃ drumāḥ phalātprajāyanti punaśca pādapāḥ | tathā maharṣiprabhavā imā giraḥ pravardhayante tamṛṣiṃ pravardhitāḥ

पुत्रानपुत्रो लभते सुवर्चस- श्च्युतः पुनर्विन्दति चात्मनः स्थितिम् ।व्याधिं न चाप्नोति चिरं सबन्धनं क्रियां च पुण्यां लभते गुणान्वितः॥ 8 ॥

putrānaputro labhate suvarcasa- ścyutaḥ punarvindati cātmanaḥ sthitim | vyādhiṃ na cāpnoti ciraṃ sabandhanaṃ kriyāṃ ca puṇyāṃ labhate guṇānvitaḥ

पतिमभिलभते च सत्सु कन्या श्रवणमुपेत्य शुभा मुनेस्तु वाचः ।जनयति च सुतान् गुणैरुपेतान् रिपुजनमर्दनवीर्यशालिनश्च॥ 9 ॥

patimabhilabhate ca satsu kanyā śravaṇamupetya śubhā munestu vācaḥ | janayati ca sutān guṇairupetān ripujanamardanavīryaśālinaśca

विजयति वसुधां च राजवृत्ति र्धनमतुलं लभते द्विषज्जयं च ।विपुलमपि धनं लभेच्च वैश्यः सुगतिमियाच्छ्रवणाच्च शूद्रजातिः॥ 10 ॥

vijayati vasudhāṃ ca rājavṛtti rdhanamatulaṃ labhate dviṣajjayaṃ ca | vipulamapi dhanaṃ labhecca vaiśyaḥ sugatimiyācchravaṇācca śūdrajātiḥ

पुराणमेतच्चरितं महात्मना- मधीत्यबुद्धिं लभते च नैष्ठिकीम् ।विहाय दुःखानि विमुक्तसङ्गः स वीतरागो विचरेद् वसुन्धराम्॥ 11 ॥

purāṇametaccaritaṃ mahātmanā- madhītyabuddhiṃ labhate ca naiṣṭhikīm | vihāya duḥkhāni vimuktasaṅgaḥ sa vītarāgo vicared vasundharām

इत्येतदाख्यानमुदाहृतं वै प्रतिस्मरन्तो द्विजमण्डलेषु ।स्थैर्येण धैर्येण पुनः स्मरन्तः सुखं भवन्तोऽनुचरन्तु लोकम्॥ 12 ॥

ityetadākhyānamudāhṛtaṃ vai pratismaranto dvijamaṇḍaleṣu | sthairyeṇa dhairyeṇa punaḥ smarantaḥ sukhaṃ bhavanto'nucarantu lokam

इति चरितमिदं महात्मना- मृषिकृतमद्भुतवीर्यकर्मणाम् ।कथितमिदं हि समासविस्तरैः किमपरमिच्छसि किं ब्रवीमि ते॥ 13 ॥

iti caritamidaṃ mahātmanā- mṛṣikṛtamadbhutavīryakarmaṇām | kathitamidaṃ hi samāsavistaraiḥ kimaparamicchasi kiṃ bravīmi te