Skandha 9, Adhyāya 39

नारद उवाच ।श्रीमूलप्रकृतेर्देव्या गायत्र्यास्तु निराकृतेः ।सावित्रीयमसंवादे श्रुतं वै निर्मलं यशः॥ 1 ॥

nārada uvāca | śrīmūlaprakṛterdevyā gāyatryāstu nirākṛteḥ | sāvitrīyamasaṃvāde śrutaṃ vai nirmalaṃ yaśaḥ

तद्गुणोत्कीर्तनं सत्यं मङ्गलानां च मङ्गलम् ।अधुना श्रोतुमिच्छामि लक्ष्म्युपाख्यानमीश्वर॥ 2 ॥

tadguṇotkīrtanaṃ satyaṃ maṅgalānāṃ ca maṅgalam | adhunā śrotumicchāmi lakṣmyupākhyānamīśvara

केनादौ पूजिता सापि किम्भूता केन वा पुरा ।तद्गुणोत्कीर्तनं मह्यं वद वेदविदांवर॥ 3 ॥

kenādau pūjitā sāpi kimbhūtā kena vā purā | tadguṇotkīrtanaṃ mahyaṃ vada vedavidāṃvara

श्रीनारायण उवाच ।सृष्टेरादौ पुरा ब्रह्मन् कृष्णस्य परमात्मनः ।देवी वामांससम्भूता बभूव रासमण्डले॥ 4 ॥

śrīnārāyaṇa uvāca | sṛṣṭerādau purā brahman kṛṣṇasya paramātmanaḥ | devī vāmāṃsasambhūtā babhūva rāsamaṇḍale

अतीव सुन्दरी श्यामा न्यग्रोधपरिमण्डिता ।यथा द्वादशवर्षीया शश्वत्सुस्थिरयौवना॥ 5 ॥

atīva sundarī śyāmā nyagrodhaparimaṇḍitā | yathā dvādaśavarṣīyā śaśvatsusthirayauvanā

श्वेतचम्पकवर्णाभा सुखदृश्या मनोहरा ।शरत्पार्वणकोटीन्दुप्रभाप्रच्छादनानना॥ 6 ॥

śvetacampakavarṇābhā sukhadṛśyā manoharā | śaratpārvaṇakoṭīnduprabhāpracchādanānanā

शरन्मध्याह्नपद्मानां शोभामोचनलोचना ।सा देवी द्विविधा भूता सह सर्वेश्वरेच्छया॥ 7 ॥

śaranmadhyāhnapadmānāṃ śobhāmocanalocanā | sā devī dvividhā bhūtā saha sarveśvarecchayā

स्वीयरूपेण वर्णेन तेजसा वयसा त्विषा ।यशसा वाससा कृत्या भूषणेन गुणेन च॥ 8 ॥

svīyarūpeṇa varṇena tejasā vayasā tviṣā | yaśasā vāsasā kṛtyā bhūṣaṇena guṇena ca

स्मितेन वीक्षणेनैव प्रेम्णा वानुनयेन च ।तद्वामांसान्महालक्ष्मीर्दक्षिणासाञ्च्च राधिका॥ 9 ॥

smitena vīkṣaṇenaiva premṇā vānunayena ca | tadvāmāṃsānmahālakṣmīrdakṣiṇāsāñcca rādhikā

राधाऽऽदौ वरयामास द्विभुजञ्च परात्परम् ।महालक्ष्मीश्च तत्पश्चाच्चकमे कमनीयकम्॥ 10 ॥

rādhā''dau varayāmāsa dvibhujañca parātparam | mahālakṣmīśca tatpaścāccakame kamanīyakam

कृष्णस्तद्गौरवेणैव द्विधारूपो बभूव ह ।दक्षिणांसश्च द्विभुजो वामांसश्च चतुर्भुजः॥ 11 ॥

kṛṣṇastadgauraveṇaiva dvidhārūpo babhūva ha | dakṣiṇāṃsaśca dvibhujo vāmāṃsaśca caturbhujaḥ

चतुर्भुजाय द्विभुजो महालक्ष्मीं ददौ पुरा ।लक्ष्यते दृश्यते विश्वं स्निग्धदृष्ट्या ययानिशम्॥ 12 ॥

caturbhujāya dvibhujo mahālakṣmīṃ dadau purā | lakṣyate dṛśyate viśvaṃ snigdhadṛṣṭyā yayāniśam

देवीभूता च महती महालक्ष्मीश्च सा स्मृता ।राधाकान्तश्च द्विभुजो लक्ष्मीकान्तश्चतुर्भुजः॥ 13 ॥

devībhūtā ca mahatī mahālakṣmīśca sā smṛtā | rādhākāntaśca dvibhujo lakṣmīkāntaścaturbhujaḥ

शुद्धसत्त्वस्वरूपा च गोपैर्गोपीभिरावृता ।चतुर्भुजश्च वैकुण्ठं प्रययौ पद्मया सह॥ 14 ॥

śuddhasattvasvarūpā ca gopairgopībhirāvṛtā | caturbhujaśca vaikuṇṭhaṃ prayayau padmayā saha

सर्वांशेन समौ तौ द्वौ कृष्णनारायणौ परौ ।महालक्ष्मीश्च योगेन नानारूपा बभूव सा॥ 15 ॥

sarvāṃśena samau tau dvau kṛṣṇanārāyaṇau parau | mahālakṣmīśca yogena nānārūpā babhūva sā

वैकुण्ठे च महालक्ष्मीः परिपूर्णतमा रमा ।शुद्धसत्त्वस्वरूपा च सर्वसौभाग्यसंयुता॥ 16 ॥

vaikuṇṭhe ca mahālakṣmīḥ paripūrṇatamā ramā | śuddhasattvasvarūpā ca sarvasaubhāgyasaṃyutā

प्रेम्णा सा च प्रधाना च सर्वासु रमणीषु च ।स्वर्गेषु स्वर्गलक्ष्मीश्च शक्रसम्पत्स्वरूपिणी॥ 17 ॥

premṇā sā ca pradhānā ca sarvāsu ramaṇīṣu ca | svargeṣu svargalakṣmīśca śakrasampatsvarūpiṇī

पाताले नागलक्ष्मीश्च राजलक्ष्मीश्च राजसु ।गृहलक्ष्मीर्गृहेष्वेव गृहिणां च कलांशतः॥ 18 ॥

pātāle nāgalakṣmīśca rājalakṣmīśca rājasu | gṛhalakṣmīrgṛheṣveva gṛhiṇāṃ ca kalāṃśataḥ

सम्पत्स्वरूपा गृहिणां सर्वमङ्गलमङ्गला ।गवां प्रसूतिः सुरभिर्दक्षिणा यज्ञकामिनी॥ 19 ॥

sampatsvarūpā gṛhiṇāṃ sarvamaṅgalamaṅgalā | gavāṃ prasūtiḥ surabhirdakṣiṇā yajñakāminī

क्षीरोदसिन्धुकन्या सा श्रीरूपा पद्मिनीषु च ।शोभास्वरूपा चन्द्रे च सूर्यमण्डलमण्डिता॥ 20 ॥

kṣīrodasindhukanyā sā śrīrūpā padminīṣu ca | śobhāsvarūpā candre ca sūryamaṇḍalamaṇḍitā

विभूषणेषु रत्नेषु फलेषु च जलेषु च ।नृपेषु नृपपत्नीषु दिव्यस्त्रीषु गृहेषु च॥ 21 ॥

vibhūṣaṇeṣu ratneṣu phaleṣu ca jaleṣu ca | nṛpeṣu nṛpapatnīṣu divyastrīṣu gṛheṣu ca

सर्वसस्येषु वस्त्रेषु स्थानेषु संस्कृतेषु च ।प्रतिमासु च देवानां मङ्गलेषु घटेषु च॥ 22 ॥

sarvasasyeṣu vastreṣu sthāneṣu saṃskṛteṣu ca | pratimāsu ca devānāṃ maṅgaleṣu ghaṭeṣu ca

माणिक्येषु च मुक्तासु माल्येषु च मनोहरा ।मणीन्द्रेषु च हीरेषु क्षीरेषु चन्दनेषु च॥ 23 ॥

māṇikyeṣu ca muktāsu mālyeṣu ca manoharā | maṇīndreṣu ca hīreṣu kṣīreṣu candaneṣu ca

वृक्षशाखासु रम्यासु नवमेघेषु वस्तुषु ।वैकुण्ठे पूजिता साऽऽदौ देवी नारायणेन च॥ 24 ॥

vṛkṣaśākhāsu ramyāsu navamegheṣu vastuṣu | vaikuṇṭhe pūjitā sā''dau devī nārāyaṇena ca

द्वितीये ब्रह्मणा भक्त्या तृतीये शङ्करेण च ।विष्णुना पूजिता सा च क्षीरोदे भारते मुने॥ 25 ॥

dvitīye brahmaṇā bhaktyā tṛtīye śaṅkareṇa ca | viṣṇunā pūjitā sā ca kṣīrode bhārate mune

स्वायम्भुवेन मनुना मानवेन्द्रेश्च सर्वतः ।ऋषीन्द्रैश्च मुनीन्द्रैश्च सद्भिश्च गृहिभिर्भवे॥ 26 ॥

svāyambhuvena manunā mānavendreśca sarvataḥ | ṛṣīndraiśca munīndraiśca sadbhiśca gṛhibhirbhave

गन्धर्वैश्चैव नागाद्यैः पातालेषु च पूजिता ।शुक्लाष्टम्यां भाद्रपदे कृता पूजा च ब्रह्मणा॥ 27 ॥

gandharvaiścaiva nāgādyaiḥ pātāleṣu ca pūjitā | śuklāṣṭamyāṃ bhādrapade kṛtā pūjā ca brahmaṇā

भक्त्या च पक्षपर्यन्तं त्रिषु लोकेषु नारद ।चैत्रे पौषे च भाद्रे च पुण्ये मङ्गलवासरे॥ 28 ॥

bhaktyā ca pakṣaparyantaṃ triṣu lokeṣu nārada | caitre pauṣe ca bhādre ca puṇye maṅgalavāsare

विष्णुना पूजिता सा च त्रिषु लोकेषु भक्तितः ।वर्षान्ते पौषसङ्क्रान्त्यां माध्यामावाह्य मङ्गले॥ 29 ॥

viṣṇunā pūjitā sā ca triṣu lokeṣu bhaktitaḥ | varṣānte pauṣasaṅkrāntyāṃ mādhyāmāvāhya maṅgale

मनुस्तां पूजयामास सा भूता भुवनत्रये ।पूजिता सा महेन्द्रेण मङ्गलेनैव मङ्गला॥ 30 ॥

manustāṃ pūjayāmāsa sā bhūtā bhuvanatraye | pūjitā sā mahendreṇa maṅgalenaiva maṅgalā

केदारेणैव नीलेन सुबलेन नलेन च ।ध्रुवेणोत्तानपादेन शक्रेण बलिना तथा॥ 31 ॥

kedāreṇaiva nīlena subalena nalena ca | dhruveṇottānapādena śakreṇa balinā tathā

कश्यपेन च दक्षेण कर्दमेन विवस्वता ।प्रियव्रतेन चन्द्रेण कुबेरेणैव वायुना॥ 32 ॥

kaśyapena ca dakṣeṇa kardamena vivasvatā | priyavratena candreṇa kubereṇaiva vāyunā

यमेन वह्निना चैव वरुणेनैव पूजिता ।एवं सर्वत्र सर्वेषु पूजिता वन्दिता सदा ।सर्वेश्वर्याधिदेवी सा सर्वसम्पत्स्वरूपिणी॥ 33 ॥

yamena vahninā caiva varuṇenaiva pūjitā | evaṃ sarvatra sarveṣu pūjitā vanditā sadā | sarveśvaryādhidevī sā sarvasampatsvarūpiṇī