अध्याय 120
श्लोक 7.7.1
॥ विज्ञानं वाव ध्यानाद्भूयः विज्ञानेन वा ऋग्वेदं विजानाति यजुर्वेदँ सामवेदमाथर्वणं चतुर्थमितिहासपुराणं पञ्चमं वेदानां वेदं पित्र्यँराशिं दैवं निधिं वाकोवाक्यमेकायनं देवविद्यां ब्रह्मविद्यां भूतविद्यां क्षत्रविद्यां नक्षत्रविद्याँसर्पदेवजनविद्यां दिवं च पृथिवीं च वायुं चाकाशं चापश्च तेजश्च देवाँश्च मनुष्याँश्च पशूँश्च वयाँसि च तृणवनस्पतीञ्छ्वापदान्याकीटपतङ्गपिपीलकं धर्मं चाधर्मं च सत्यं चानृतं च साधु चासाधु च हृदयज्ञं चाहृदयज्ञं चान्नं च रसं चेमं च लोकममुं च विज्ञानेनैव विजानाति विज्ञानमुपास्स्वेति
|| vijñānaṃ vāva dhyānādbhūyaḥ vijñānena vā ṛgvedaṃ vijānāti yajurvedam̐ sāmavedamātharvaṇaṃ caturthamitihāsapurāṇaṃ pañcamaṃ vedānāṃ vedaṃ pitryam̐rāśiṃ daivaṃ nidhiṃ vākovākyamekāyanaṃ devavidyāṃ brahmavidyāṃ bhūtavidyāṃ kṣatravidyāṃ nakṣatravidyām̐sarpadevajanavidyāṃ divaṃ ca pṛthivīṃ ca vāyuṃ cākāśaṃ cāpaśca tejaśca devām̐śca manuṣyām̐śca paśūm̐śca vayām̐si ca tṛṇavanaspatīñchvāpadānyākīṭapataṅgapipīlakaṃ dharmaṃ cādharmaṃ ca satyaṃ cānṛtaṃ ca sādhu cāsādhu ca hṛdayajñaṃ cāhṛdayajñaṃ cānnaṃ ca rasaṃ cemaṃ ca lokamamuṃ ca vijñānenaiva vijānāti vijñānamupāssveti
हिन्दी अर्थ
आकारा ही तेजसे बढ़कर है । आकाशम दी पूर्य, चन्र ये देनो तथा विधुत्, नक्षत्र जर म्नि स्थित है । अकारे द्वारा ही एक दूषरेको पुकारते है, आकाशसे ही घुनते है, आकाशसे ही प्रति्वण आकाशो षाव तेजसो आकार दी तेजते बकर टै, भूयान् । वायुस्तस्य तेजसः ककि माकाश व, त. कारणत्व दयोम्नो वायुमा- जरण है वायुमा" पः सित तेजा कारण है, इसय्यि उसे बहा है । किस प्रकार बहा है-आकाशम ही तेन.स्वह्प सुं
English
'Understanding (vigñâna) is better than reflection. Through understanding we understand the Rig-veda, the Yagur-veda, the Sâma-veda, and as the fourth the Âtharvana, as the fifth the Itihâsa-purâna , the Veda of the Vedas, the Pitrya, the Râsi, the Daiva, the Nidhi, the Vâkovâkya, the Ekâyana, the Deva-vidyâ, the Brahma-vidyâ, the Bhûta-vidyâ, the Kshatra-vidyâ, the Nakshatra-vidyâ, the Sarpa and Devagana-vidyâ, heaven, earth, air, ether, water, fire, gods, men, cattle, birds, herbs, trees, all beasts down to worms, midges, and ants; what is right and what is wrong; what is true and what is false; what is good and what is bad; what is pleasing and what is not pleasing; food and savour, this world and that, all this we understand through understanding. Meditate on understanding.