Skandha 9, Adhyāya 23

अनोः सभानरश्चक्षुः परोक्षश्च त्रयः सुताः ।सभानरात्कालनरः सृञ्जयस्तत्सुतस्ततः॥ 1 ॥

anoḥ sabhānaraścakṣuḥ parokṣaśca trayaḥ sutāḥ | sabhānarātkālanaraḥ sṛñjayastatsutastataḥ

जनमेजयस्तस्य पुत्रो महाशीलो महामनाः ।उशीनरस्तितिक्षुश्च महामनस आत्मजौ॥ 2 ॥

janamejayastasya putro mahāśīlo mahāmanāḥ | uśīnarastitikṣuśca mahāmanasa ātmajau

शिबिर्वनः शमिर्दक्षश्चत्वारोशीनरात्मजाः ।वृषादर्भः सुवीरश्च मद्रः कैकेय आत्मजाः॥ 3 ॥

śibirvanaḥ śamirdakṣaścatvārośīnarātmajāḥ | vṛṣādarbhaḥ suvīraśca madraḥ kaikeya ātmajāḥ

शिबेश्चत्वार एवासंस्तितिक्षोश्च रुषद्रथः ।ततो हेमोऽथ सुतपा बलिः सुतपसोऽभवत्॥ 4 ॥

śibeścatvāra evāsaṃstitikṣośca ruṣadrathaḥ | tato hemo'tha sutapā baliḥ sutapaso'bhavat

अङ्गवङ्गकलिङ्गाद्याः सुह्मपुण्ड्रान्ध्रसंज्ञिताः ।जज्ञिरे दीर्घतमसो बलेः क्षेत्रे महीक्षितः॥ 5 ॥

aṅgavaṅgakaliṅgādyāḥ suhmapuṇḍrāndhrasaṃjñitāḥ | jajñire dīrghatamaso baleḥ kṣetre mahīkṣitaḥ

चक्रुः स्वनाम्ना विषयान् षडिमान् प्राच्यकांश्च ते ।खनपानोऽङ्गतो जज्ञे तस्माद्दिविरथस्ततः॥ 6 ॥

cakruḥ svanāmnā viṣayān ṣaḍimān prācyakāṃśca te | khanapāno'ṅgato jajñe tasmāddivirathastataḥ

सुतो धर्मरथो यस्य जज्ञे चित्ररथोऽप्रजाः ।रोमपाद इति ख्यातस्तस्मै दशरथः सखा॥ 7 ॥

suto dharmaratho yasya jajñe citraratho'prajāḥ | romapāda iti khyātastasmai daśarathaḥ sakhā

शान्तां स्वकन्यां प्रायच्छदृष्यशृङ्ग उवाह ताम् ।देवेऽवर्षति यं रामा आनिन्युर्हरिणीसुतम्॥ 8 ॥

śāntāṃ svakanyāṃ prāyacchadṛṣyaśṛṅga uvāha tām | deve'varṣati yaṃ rāmā āninyurhariṇīsutam

नाट्यसङ्गीतवादित्रैर्विभ्रमालिङ्गनार्हणैः ।स तु राज्ञोऽनपत्यस्य निरूप्येष्टिं मरुत्वतः॥ 9 ॥

nāṭyasaṅgītavāditrairvibhramāliṅganārhaṇaiḥ | sa tu rājño'napatyasya nirūpyeṣṭiṃ marutvataḥ

प्रजामदाद्दशरथो येन लेभेऽप्रजाः प्रजाः ।चतुरङ्गो रोमपादात्पृथुलाक्षस्तु तत्सुतः॥ 10 ॥

prajāmadāddaśaratho yena lebhe'prajāḥ prajāḥ | caturaṅgo romapādātpṛthulākṣastu tatsutaḥ

बृहद्रथो बृहत्कर्मा बृहद्भानुश्च तत्सुताः ।आद्याद्बृहन्मनास्तस्माज्जयद्रथ उदाहृतः॥ 11 ॥

bṛhadratho bṛhatkarmā bṛhadbhānuśca tatsutāḥ | ādyādbṛhanmanāstasmājjayadratha udāhṛtaḥ

विजयस्तस्य सम्भूत्यां ततो धृतिरजायत ।ततो धृतव्रतस्तस्य सत्कर्माधिरथस्ततः॥ 12 ॥

vijayastasya sambhūtyāṃ tato dhṛtirajāyata | tato dhṛtavratastasya satkarmādhirathastataḥ

योऽसौ गङ्गातटे क्रीडन् मञ्जूषान्तर्गतं शिशुम् ।कुन्त्यापविद्धं कानीनमनपत्योऽकरोत्सुतम्॥ 13 ॥

yo'sau gaṅgātaṭe krīḍan mañjūṣāntargataṃ śiśum | kuntyāpaviddhaṃ kānīnamanapatyo'karotsutam

वृषसेनः सुतस्तस्य कर्णस्य जगतीपतेः ।द्रुह्योश्च तनयो बभ्रुः सेतुस्तस्यात्मजस्ततः॥ 14 ॥

vṛṣasenaḥ sutastasya karṇasya jagatīpateḥ | druhyośca tanayo babhruḥ setustasyātmajastataḥ

आरब्धस्तस्य गान्धारस्तस्य धर्मस्ततो धृतः ।धृतस्य दुर्मदस्तस्मात्प्रचेताः प्राचेतसं शतम्॥ 15 ॥

ārabdhastasya gāndhārastasya dharmastato dhṛtaḥ | dhṛtasya durmadastasmātpracetāḥ prācetasaṃ śatam

म्लेच्छाधिपतयोऽभूवन्नुदीचीं दिशमाश्रिताः ।तुर्वसोश्च सुतो वह्निर्वह्नेर्भर्गोऽथ भानुमान्॥ 16 ॥

mlecchādhipatayo'bhūvannudīcīṃ diśamāśritāḥ | turvasośca suto vahnirvahnerbhargo'tha bhānumān

त्रिभानुस्तत्सुतोऽस्यापि करन्धम उदारधीः ।मरुतस्तत्सुतोऽपुत्रः पुत्रं पौरवमन्वभूत्॥ 17 ॥

tribhānustatsuto'syāpi karandhama udāradhīḥ | marutastatsuto'putraḥ putraṃ pauravamanvabhūt

दुष्यन्तः स पुनर्भेजे स्वं वंशं राज्यकामुकः ।ययातेर्ज्येष्ठपुत्रस्य यदोर्वंशं नरर्षभ॥ 18 ॥

duṣyantaḥ sa punarbheje svaṃ vaṃśaṃ rājyakāmukaḥ | yayāterjyeṣṭhaputrasya yadorvaṃśaṃ nararṣabha

वर्णयामि महापुण्यं सर्वपापहरं नृणाम् ।यदोर्वंशं नरः श्रुत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते॥ 19 ॥

varṇayāmi mahāpuṇyaṃ sarvapāpaharaṃ nṛṇām | yadorvaṃśaṃ naraḥ śrutvā sarvapāpaiḥ pramucyate

यत्रावतीर्णो भगवान् परमात्मा नराकृतिः ।यदोः सहस्रजित्क्रोष्टा नलो रिपुरिति श्रुताः॥ 20 ॥

yatrāvatīrṇo bhagavān paramātmā narākṛtiḥ | yadoḥ sahasrajitkroṣṭā nalo ripuriti śrutāḥ

चत्वारः सूनवस्तत्र शतजित्प्रथमात्मजः ।महाहयो वेणुहयो हैहयश्चेति तत्सुताः॥ 21 ॥

catvāraḥ sūnavastatra śatajitprathamātmajaḥ | mahāhayo veṇuhayo haihayaśceti tatsutāḥ

धर्मस्तु हैहयसुतो नेत्रः कुन्तेः पिता ततः ।सोहञ्जिरभवत्कुन्तेर्महिष्मान् भद्रसेनकः॥ 22 ॥

dharmastu haihayasuto netraḥ kunteḥ pitā tataḥ | sohañjirabhavatkuntermahiṣmān bhadrasenakaḥ

दुर्मदो भद्रसेनस्य धनकः कृतवीर्यसूः ।कृताग्निः कृतवर्मा च कृतौजा धनकात्मजाः॥ 23 ॥

durmado bhadrasenasya dhanakaḥ kṛtavīryasūḥ | kṛtāgniḥ kṛtavarmā ca kṛtaujā dhanakātmajāḥ

अर्जुनः कृतवीर्यस्य सप्तद्वीपेश्वरोऽभवत् ।दत्तात्रेयाद्धरेरंशात्प्राप्तयोगमहागुणः॥ 24 ॥

arjunaḥ kṛtavīryasya saptadvīpeśvaro'bhavat | dattātreyāddhareraṃśātprāptayogamahāguṇaḥ

न नूनं कार्तवीर्यस्य गतिं यास्यन्ति पार्थिवाः ।यज्ञदानतपोयोगश्रुतवीर्यदयादिभिः॥ 25 ॥

na nūnaṃ kārtavīryasya gatiṃ yāsyanti pārthivāḥ | yajñadānatapoyogaśrutavīryadayādibhiḥ

पञ्चाशीति सहस्राणि ह्यव्याहतबलः समाः ।अनष्टवित्तस्मरणो बुभुजेऽक्षय्यषड्वसु॥ 26 ॥

pañcāśīti sahasrāṇi hyavyāhatabalaḥ samāḥ | anaṣṭavittasmaraṇo bubhuje'kṣayyaṣaḍvasu

तस्य पुत्रसहस्रेषु पञ्चैवोर्वरिता मृधे ।जयध्वजः शूरसेनो वृषभो मधुरूर्जितः॥ 27 ॥

tasya putrasahasreṣu pañcaivorvaritā mṛdhe | jayadhvajaḥ śūraseno vṛṣabho madhurūrjitaḥ

जयध्वजात्तालजङ्घस्तस्य पुत्रशतं त्वभूत् ।क्षत्रं यत्तालजङ्घाख्यमौर्वतेजोपसंहृतम्॥ 28 ॥

jayadhvajāttālajaṅghastasya putraśataṃ tvabhūt | kṣatraṃ yattālajaṅghākhyamaurvatejopasaṃhṛtam

तेषां ज्येष्ठो वीतिहोत्रो वृष्णिः पुत्रो मधोः स्मृतः ।तस्य पुत्रशतं त्वासीद्वृष्णिज्येष्ठं यतः कुलम्॥ 29 ॥

teṣāṃ jyeṣṭho vītihotro vṛṣṇiḥ putro madhoḥ smṛtaḥ | tasya putraśataṃ tvāsīdvṛṣṇijyeṣṭhaṃ yataḥ kulam

माधवा वृष्णयो राजन् यादवाश्चेति संज्ञिताः ।यदुपुत्रस्य च क्रोष्टोः पुत्रो वृजिनवांस्ततः॥ 30 ॥

mādhavā vṛṣṇayo rājan yādavāśceti saṃjñitāḥ | yaduputrasya ca kroṣṭoḥ putro vṛjinavāṃstataḥ

श्वाहिस्ततो रुशेकुर्वै तस्य चित्ररथस्ततः ।शशबिन्दुर्महायोगी महाभोजो महानभूत्॥ 31 ॥

śvāhistato ruśekurvai tasya citrarathastataḥ | śaśabindurmahāyogī mahābhojo mahānabhūt

चतुर्दशमहारत्नश्चक्रवर्त्यपराजितः ।तस्य पत्नीसहस्राणां दशानां सुमहायशाः॥ 32 ॥

caturdaśamahāratnaścakravartyaparājitaḥ | tasya patnīsahasrāṇāṃ daśānāṃ sumahāyaśāḥ

दशलक्षसहस्राणि पुत्राणां तास्वजीजनत् ।तेषां तु षट् प्रधानानां पृथुश्रवस आत्मजः॥ 33 ॥

daśalakṣasahasrāṇi putrāṇāṃ tāsvajījanat | teṣāṃ tu ṣaṭ pradhānānāṃ pṛthuśravasa ātmajaḥ

धर्मो नामोशना तस्य हयमेधशतस्य याट् ।तत्सुतो रुचकस्तस्य पञ्चासन्नात्मजाः शृणु॥ 34 ॥

dharmo nāmośanā tasya hayamedhaśatasya yāṭ | tatsuto rucakastasya pañcāsannātmajāḥ śṛṇu

पुरुजिद्रुक्मरुक्मेषुपृथुज्यामघसंज्ञिताः ।ज्यामघस्त्वप्रजोऽप्यन्यां भार्यां शैब्यापतिर्भयात्॥ 35 ॥

purujidrukmarukmeṣupṛthujyāmaghasaṃjñitāḥ | jyāmaghastvaprajo'pyanyāṃ bhāryāṃ śaibyāpatirbhayāt

नाविन्दच्छत्रुभवनाद्भोज्यां कन्यामहारषीत् ।रथस्थां तां निरीक्ष्याह शैब्या पतिममर्षिता॥ 36 ॥

nāvindacchatrubhavanādbhojyāṃ kanyāmahāraṣīt | rathasthāṃ tāṃ nirīkṣyāha śaibyā patimamarṣitā

केयं कुहक मत्स्थानं रथमारोपितेति वै ।स्नुषा तवेत्यभिहिते स्मयन्ती पतिमब्रवीत्॥ 37 ॥

keyaṃ kuhaka matsthānaṃ rathamāropiteti vai | snuṣā tavetyabhihite smayantī patimabravīt

अहं वन्ध्यासपत्नी च स्नुषा मे युज्यते कथम् ।जनयिष्यसि यं राज्ञि तस्येयमुपयुज्यते॥ 38 ॥

ahaṃ vandhyāsapatnī ca snuṣā me yujyate katham | janayiṣyasi yaṃ rājñi tasyeyamupayujyate

अन्वमोदन्त तद्विश्वेदेवाः पितर एव च ।शैब्या गर्भमधात्काले कुमारं सुषुवे शुभम् ।स विदर्भ इति प्रोक्त उपयेमे स्नुषां सतीम्॥ 39 ॥

anvamodanta tadviśvedevāḥ pitara eva ca | śaibyā garbhamadhātkāle kumāraṃ suṣuve śubham | sa vidarbha iti prokta upayeme snuṣāṃ satīm

नवमस्कन्धे यदुवंशानुवर्णने त्रयोविंशोऽध्यायः॥ 23b ॥

navamaskandhe yaduvaṃśānuvarṇane trayoviṃśo'dhyāyaḥ