पद ५४

देव-- बिश्व-बिख्यात, बिश्वेश, बिश्वायतन, बिश्वमरजाद, ब्यालारिगामी ।ब्रह्म, बरदेश, बागीश, ब्यापक, बिमल, बिपुल बलवान, निर्वान-स्वामी॥ 1 ॥

deva-- biśva-bikhyāta, biśveśa, biśvāyatana, biśvamarajāda, byālārigāmī | brahma, baradeśa, bāgīśa, byāpaka, bimala, bipula balavāna, nirvāna-svāmī

प्रकृति, महतत्त्व, शब्दादि गुण, देवता ब्योम, मरुदग्नि, अमलांबु, उर्वी ।बुद्धि, मन, इंद्रिय, प्राण, चित्तात्मा, काल, परमाणु, चिच्छक्ति गुर्वी॥ 2 ॥

prakṛti, mahatattva, śabdādi guṇa, devatā byoma, marudagni, amalāṃbu, urvī | buddhi, mana, iṃdriya, prāṇa, cittātmā, kāla, paramāṇu, cicchakti gurvī

सर्वमेवात्र त्वद्रूप भूपालमणि ! व्यक्तमव्यक्त, गतभेद, बिष्णो ।भुवन भवदंग, कामारि-बंदित, पदद्वंद्व मंदाकिनी-जनक, जिष्णो॥ 3 ॥

sarvamevātra tvadrūpa bhūpālamaṇi ! vyaktamavyakta, gatabheda, biṣṇo | bhuvana bhavadaṃga, kāmāri-baṃdita, padadvaṃdva maṃdākinī-janaka, jiṣṇo

आदिमध्यांत, भगवंत ! त्वं सर्वगतमीश, पश्यन्ति ये ब्रह्मवादी ।यथा पट-तंतु, घट-मृत्तिका, सर्प-स्रग, दारु करि, कनक-कटकांगदादी॥ 4 ॥

ādimadhyāṃta, bhagavaṃta ! tvaṃ sarvagatamīśa, paśyanti ye brahmavādī | yathā paṭa-taṃtu, ghaṭa-mṛttikā, sarpa-sraga, dāru kari, kanaka-kaṭakāṃgadādī

गूढ़, गंभीर, गर्वघ्न, गूढार्थवित, गुप्त, गोतीत, गुरु, ग्यान-ग्याता ।ग्येय, ग्यानप्रिय, प्रचुर गरिमागार, घोर-संसार-पर, पारदाता॥ 5 ॥

gūḍha़, gaṃbhīra, garvaghna, gūḍhārthavita, gupta, gotīta, guru, gyāna-gyātā | gyeya, gyānapriya, pracura garimāgāra, ghora-saṃsāra-para, pāradātā

सत्यसंकल्प, अतिकल्प, कल्पांतकृत, कल्पनातीत, अहि-तल्पवासी ।वनज-लोचन, वनज-नाभ, वनदाभ-वपु, वनचरध्वज-कोटि-लावण्यरासी॥ 6 ॥

satyasaṃkalpa, atikalpa, kalpāṃtakṛta, kalpanātīta, ahi-talpavāsī | vanaja-locana, vanaja-nābha, vanadābha-vapu, vanacaradhvaja-koṭi-lāvaṇyarāsī

सुकर, दुःकर, दुराराध्य, दुर्व्यसनहर, दुर्ग, दुर्द्धर्ष, दुर्गार्त्तिहर्त्ता ।वेदगर्भार्भकादर्भ-गुनगर्व, अर्वागपर-गर्व-निर्वाप-कर्त्ता॥ 7 ॥

sukara, duḥkara, durārādhya, durvyasanahara, durga, durddharṣa, durgārttiharttā | vedagarbhārbhakādarbha-gunagarva, arvāgapara-garva-nirvāpa-karttā

भक्त-अनुकूल, भवशूल-निर्मूलकर, तूलअघ-नाम पावक-समानं ।तरलतृष्णा-तमी-तरणि, धरणीधरण, शरण-भयहरण, करुणानिधानं॥ 8 ॥

bhakta-anukūla, bhavaśūla-nirmūlakara, tūlaagha-nāma pāvaka-samānaṃ | taralatṛṣṇā-tamī-taraṇi, dharaṇīdharaṇa, śaraṇa-bhayaharaṇa, karuṇānidhānaṃ

बहुल बृंदारकाबृंद-बंदारु-पद-द्वंद्व मंदार-मालोर-धारी ।पाहि मामीश संताप-संकुल सदा दास तुलसी प्रणत रावणारी॥ 9 ॥

bahula bṛṃdārakābṛṃda-baṃdāru-pada-dvaṃdva maṃdāra-mālora-dhārī | pāhi māmīśa saṃtāpa-saṃkula sadā dāsa tulasī praṇata rāvaṇārī