Garuda Purana
282
अध्याय 282 / 317

Book 2 - Adhyaya 43

5 श्लोक

पूर्ण अध्याय पाठ5 श्लोक

अध्याय 282

श्लोक 1

इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे द्वितीयांशे धर्मकाण्डे प्रेतकल्पे श्रीकृष्णगरुडसंवादे भूदानादिनिरूपणं नाम द्विचत्वारिंशतमो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- ४३ श्रीविष्णुरुवाच ।जलाग्निबन्धनभ्रष्टा प्रव्रज्यानाशकच्युताः ।ऐन्दवाभ्यां विशुध्यन्ति दत्त्वा धेनुं तथा वृषम्

iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīyāṃśe dharmakāṇḍe pretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde bhūdānādinirūpaṇaṃ nāma dvicatvāriṃśatamo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 43 śrīviṣṇuruvāca / jalāgnibandhanabhraṣṭā pravrajyānāśakacyutāḥ / aindavābhyāṃ viśudhyanti dattvā dhenuṃ tathā vṛṣam

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

Those who violate rules for the observance of rites in water and fire, those who break vows of renunciation and fast should make gifts of cow or bull for the purity of sense-organs.

अध्याय 282

श्लोक 2

ऊनद्वादशवर्षस्य चतुर्वर्षाधिकस्य च ।प्रायश्चित्तं चरेन्माता पिता वान्यो ऽपि बान्धवः

ūnadvādaśavarṣasya caturvarṣādhikasya ca / prāyaścittaṃ carenmātā pitā vānyo 'pi bāndhavaḥ

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

Either the mother or a kinsman can perform the expiatory rite on behalf of a boy less than twelve but above four.

अध्याय 282

श्लोक 3

अतो बालनरस्यापि नापराधो न पातकम् ।राजदण्डो न तस्यास्ति प्रायश्चित्तं न विद्यते

ato bālanarasyāpi nāparādho na pātakam / rājadaṇḍo na tasyāsti prāyaścittaṃ na vidyate

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

Boys of less than four years in age can never be guilty or sinful. Even the king cannot punish them. There is no expiatory rite prescribed for such boys, in the iastras.

अध्याय 282

श्लोक 4

रक्तस्य दर्शने दष्टे आतुरा स्त्री भवेद् यदि ।चतुर्थे ऽह्नि पदादींश्च त्यक्त्वा स्नात्वा विशुध्यति

raktasya darśane daṣṭe āturā strī bhaved yadi / caturthe 'hni padādīṃśca tyaktvā snātvā viśudhyati

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

If a woman falls sick after the menstrual blood has come out let her discard her cloth on the fourth day and touch the havis. She becomes pure thereby.

अध्याय 282

श्लोक 5

आतुरे स्नान उत्पन्ने दशकृत्वो ह्यनातुरः ।स्नात्वास्नात्वास्पृशेदेनं ततः शुध्येत् स आतुरः

āture snāna utpanne daśakṛtvo hyanāturaḥ / snātvāsnātvāspṛśedenaṃ tataḥ śudhyet sa āturaḥ

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

If a woman falls sick after the menstrual blood has come out let her discard her cloth on the fourth day and touch the havis. She becomes pure thereby.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_garuDapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

धर्म ग्रंथ निःशुल्क और विज्ञापन-रहित है। Dharma Granth is free and has no ads. इसे ऐसा बनाए रखने में सहयोग करेंHelp keep it that way → How it is funded

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

6 स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।