Garuda Purana
275
अध्याय 275 / 317

Book 2 - Adhyaya 36

37 श्लोक

पूर्ण अध्याय पाठ37 श्लोक

अध्याय 275

श्लोक 1

(३५।४६) इति श्रीगारुडे महापुराणे उत्तरखण्डे द्वितीदृ धदृप्रेतकल्पे श्रीकृष्णगरुडसंवादे सपिण्डनशवविध्योर्निरूपणं नाम पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः श्रीगरुडमहापुराणम्- ३६ तार्क्ष्यौवाच ।कस्मादनशनं पुण्यमक्षय्यगतिदायकम् ।स्वगृहन्तु परित्यज्य तीर्थे वै म्रियते यदि

(35.46) iti śrīgāruḍe mahāpurāṇe uttarakhaṇḍe dvitīdṛ dhadṛpretakalpe śrīkṛṣṇagaruḍasaṃvāde sapiṇḍanaśavavidhyornirūpaṇaṃ nāma pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ śrīgaruḍamahāpurāṇam- 36 tārkṣyauvāca / kasmādanaśanaṃ puṇyamakṣayyagatidāyakam / svagṛhantu parityajya tīrthe vai mriyate yadi

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

If any one observes the rite of fasting and dies he will cast off his human form and become equal in lustre to me.

अध्याय 275

श्लोक 2

अप्राप्य तीर्थं म्रियते गृहे वा मृत्यु मागतः ।बूत्वा कुटीचरो यस्तु स कां गतिमवाप्नुयात्

aprāpya tīrthaṃ mriyate gṛhe vā mṛtyu māgataḥ / būtvā kuṭīcaro yastu sa kāṃ gatimavāpnuyāt

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

He will have the benefit of performing as many sacrifices, complete with due fees as the number of days he was able to live observing the rite of fasting.

अध्याय 275

श्लोक 3

संन्यासं कुरुते यस्तु तीर्थे वापि गृहे ऽपि वा ।कथं तस्य प्रकर्तव्यमप्राप्तनिधने ऽपि वा

saṃnyāsaṃ kurute yastu tīrthe vāpi gṛhe 'pi vā / kathaṃ tasya prakartavyamaprāptanidhane 'pi vā

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

If such a death takes place after taking to Sannyasa whether in the holy centre or elsewhere the benefit accruing from the same is twice that of the previous one.

अध्याय 275

श्लोक 4

नियमे चेत् कृते देव चित्तभङ्गो हि जायते ।केन तस्य भवेत् सिद्धिः कृतेनाप्यकृतेन वा

niyame cet kṛte deva cittabhaṅgo hi jāyate / kena tasya bhavet siddhiḥ kṛtenāpyakṛtena vā

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

If a person suffering from an incurable disease such as plague etc. observes fast and dies he has no rebirth. He rejoices in heaven like a deity.

अध्याय 275

श्लोक 5

श्रीकृष्ण उवाच ।कृत्वा निरशनं यो वै मृत्युमाप्नोति को ऽपि चेत् ।मानुपीं तनुमुत्सृज्य मम तुल्यो विराजते

śrīkṛṣṇa uvāca / kṛtvā niraśanaṃ yo vai mṛtyumāpnoti ko 'pi cet / mānupīṃ tanumutsṛjya mama tulyo virājate

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

Brahmins should be fed everyday. Gifts of a vessel full of gingelly seeds or gifts of lamps according to his capacity should be made. Gods should also be worshipped.

अध्याय 275

श्लोक 6

यावन्त्यहानि जीवेत् व्रते निरशने कृते ।क्रतुभिस्तानि तुल्यानि समग्रवदक्षिणैः

yāvantyahāni jīvet vrate niraśane kṛte / kratubhistāni tulyāni samagravadakṣiṇaiḥ

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

If gifts are made in favour of the dead, his major and minor sins are washed away. On death, he attains immor¬ tality on par with sages.

अध्याय 275

श्लोक 7

तीर्थे गृहे वा संन्यासं नीत्वा चेन्म्रियते यदि ।प्रत्यहं लभते सो ऽपि पूर्वोक्तं द्विगुणं फलम्

tīrthe gṛhe vā saṃnyāsaṃ nītvā cenmriyate yadi / pratyahaṃ labhate so 'pi pūrvoktaṃ dviguṇaṃ phalam

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

Hence, observance of fast enables men to attain heaven. Man should strive for salvation when his body is in perfect health.

अध्याय 275

श्लोक 8

महारोगोपपत्तौ च गृहीते ऽनशने कृते ।पुनर्न जायते रोगो देववद्धि विराजते

mahārogopapattau ca gṛhīte 'naśane kṛte / punarna jāyate rogo devavaddhi virājate

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

The deities Brahma and others bestow contentment and nourishment on the man who forsakes his sons, wealth and goes to a holy centre.

अध्याय 275

श्लोक 9

य आतुरः सन् सन्न्यासं गृह्णाति यदि मानवः ।पुनर्न जायते भूमौ संसारे दुः खसागरे

ya āturaḥ san sannyāsaṃ gṛhṇāti yadi mānavaḥ / punarna jāyate bhūmau saṃsāre duḥ khasāgare

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

If a person dies after observing the fast on reaching the holy centre or on the way, he goes to the sphere of sages.

अध्याय 275

श्लोक 10

अहन्यहनि दातव्यं ब्राह्मणानाञ्च भोजनम् ।तिलपात्रं यथाशक्ति दीपदानं सुरार्चनम्

ahanyahani dātavyaṃ brāhmaṇānāñca bhojanam / tilapātraṃ yathāśakti dīpadānaṃ surārcanam

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

If a person dies at home after observing the fast he alone will sojourn in heaven leaving the members of his family.

अध्याय 275

श्लोक 11

एवं वृत्तस्य दह्यन्ते पापान्युच्चावचानि च ।मृतो मुक्तिमवाप्नोति यथा सर्वे महर्षयः

evaṃ vṛttasya dahyante pāpānyuccāvacāni ca / mṛto muktimavāpnoti yathā sarve maharṣayaḥ

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

If a person casts off food and water and drinks only the water from my feet he is not reborn on the earth.

अध्याय 275

श्लोक 12

तस्मादनशनं नॄणां वैकुण्ठपददायकम् ।तस्मात् स्वस्थे चोत्तरे वा साधयेन्मोक्षलक्षणम्

tasmādanaśanaṃ nṝṇāṃ vaikuṇṭhapadadāyakam / tasmāt svasthe cottare vā sādhayenmokṣalakṣaṇam

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

The family deities protect the man who goes to a holy centre and abstains from food. The emissaries of Yama guard him. No torture at the hands of Yama's attendants is in store for him.

अध्याय 275

श्लोक 13

पुत्त्रद्रव्यादि सन्त्यज्य तीर्थं व्रजति यो नरः ।ब्रह्माद्या देवतास्तस्य भवेयुस्तुष्टिपुष्टिदाः

puttradravyādi santyajya tīrthaṃ vrajati yo naraḥ / brahmādyā devatāstasya bhaveyustuṣṭipuṣṭidāḥ

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

A person who makes frequent pilgrimages to holy centres can destroy sins. The person who cremates him, if he dies, enjoys the benefit of making the pilgrimage.

अध्याय 275

श्लोक 14

यस्तीर्थसंमुखो भूत्वा व्रते ह्यनशने कृते ।चेन्म्रियेतान्तराले ऽपि ऋषीणां मण्डले वसेत्

yastīrthasaṃmukho bhūtvā vrate hyanaśane kṛte / cenmriyetāntarāle 'pi ṛṣīṇāṃ maṇḍale vaset

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

A frequent visitor to holy centres, even if he dies outside the holy centre, is reborn as an intelligent Brahmin well-versed in the Vedas at a holy place and in a noble family.

अध्याय 275

श्लोक 15

व्रतं निरशन कृत्वा स्वगृहे ऽपि मृतो यदि ।स्वकुलानि परित्यज्य एकाकी विचरेद्दिवि

vrataṃ niraśana kṛtvā svagṛhe 'pi mṛto yadi / svakulāni parityajya ekākī vicareddivi

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

If a man observing fast, O Tarksya, survives it he should invite brahmanas and gift away his possessions.

अध्याय 275

श्लोक 16

अन्नञ्चैव तथा तोयं परित्यज्य नरो यदि ।पीतमत्पादतोयश्च न पुनर्जायते क्षितौ

annañcaiva tathā toyaṃ parityajya naro yadi / pītamatpādatoyaśca na punarjāyate kṣitau

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

Following the instructions of brahmins he should observe Candrayana and Krcchra. He should never tell a lie thereafter. He shall practise virtuous actions.

अध्याय 275

श्लोक 17

कृत्त्यासीनन्तत्तीर्थगतं रक्षन्ति वनदेवताः ।यमदूता विशेषेण न याम्यास्तस्य पार्श्वगाः

kṛttyāsīnantattīrthagataṃ rakṣanti vanadevatāḥ / yamadūtā viśeṣeṇa na yāmyāstasya pārśvagāḥ

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

When a person returns to his own house after making pilgrimage to the holy centre he should take the permission of pious brahmins and perform expiatory rites.

अध्याय 275

श्लोक 18

तीर्थसेवी नरो यस्तु सर्वकिल्बिषवर्जितः ।तत्र म्रियते दह्येत तत्तीर्थफलभाग्भवेत्

tīrthasevī naro yastu sarvakilbiṣavarjitaḥ / tatra mriyate dahyeta tattīrthaphalabhāgbhavet

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

A person starting on a pilgrimage when death is imminent should make gifts of cows at every step if the act is not involved in violence.

अध्याय 275

श्लोक 19

सेविते ऽपि सदा तथि ह्यन्यत्र म्रियते यदि ।शुभे देशे कुले धीमान् स भवेद्वेदविद्द्विजः

sevite 'pi sadā tathi hyanyatra mriyate yadi / śubhe deśe kule dhīmān sa bhavedvedaviddvijaḥ

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

Even indigent persons when sick shmild make gifts. Such gifts should consist of a cow, gingelly seeds, gold and of seven gins*

अध्याय 275

श्लोक 20

कृत्वा निरशनं तार्क्ष्य पुनर्जीवति मानवः ।ब्राह्मणान् स समाहूय सर्वस्वं यत् परित्यजेत्

kṛtvā niraśanaṃ tārkṣya punarjīvati mānavaḥ / brāhmaṇān sa samāhūya sarvasvaṃ yat parityajet

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

On seeing a person making liberal gifts, the deities, sages and Citragupta are excessively delighted.

अध्याय 275

श्लोक 21

चान्द्रायणं चरेत् कृत्स्नमनुज्ञातश्च तैर्द्विजैः ।अनृतं न वदेत् पश्चाद्धर्ममेव समाचरेत्

cāndrāyaṇaṃ caret kṛtsnamanujñātaśca tairdvijaiḥ / anṛtaṃ na vadet paścāddharmameva samācaret

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

By offering gifts of wealth to brahmapas, the sons in fact, prepare for their salvation along with sons, grandsons and great grandsons.

अध्याय 275

श्लोक 22

तीर्थे गत्वा च यः को ऽपि पुनरायाति वै गृहम् ।अनुज्ञातः स वै विप्रैः प्रायश्चित्तमथाचरेत्

tīrthe gatvā ca yaḥ ko 'pi punarāyāti vai gṛham / anujñātaḥ sa vai vipraiḥ prāyaścittamathācaret

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

If, out of covetousness, a person does not give any thing during sickness, that miserly sinner will indeed repent after death.

अध्याय 275

श्लोक 23

दत्त्वा वा स्वर्णदानानि गो-मही-गज-वाजिनः ।तीर्थं यदि लभेद् यस्तु मृत्युकाले स भाग्यवान्

dattvā vā svarṇadānāni go-mahī-gaja-vājinaḥ / tīrthaṃ yadi labhed yastu mṛtyukāle sa bhāgyavān

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

Just as an unchaste wife laughs at her husband who fondles the son too much, as also death laughs at a person who makes fuss about protecting himself, and the earth laughs at a person who guards too much his wealth.

अध्याय 275

श्लोक 24

गृहात् प्रचलितस्तीर्थं मरणे समुपस्थिते ।पदेपदे तु गोदानं यदि हिंसा न जायते

gṛhāt pracalitastīrthaṃ maraṇe samupasthite / padepade tu godānaṃ yadi hiṃsā na jāyate

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

The after-effects of death in water last for seven thousand years; thcae of death in fire for eleven thousand years; those of death in scorching sun for sixteen thousand years; those of death in a battle for sixty thousand years; those of death in thwarting the seizure of cow for eighty thousand years, and O Bharata, those of death in fasting are everlasting.

अध्याय 275

श्लोक 25

गृहे तु यत् कृतं पापं तीर्थस्नानेन शुध्यति ।कुरुते तत्र पापञ्चेद्वज्रलेपसमं हि तत्

gṛhe tu yat kṛtaṃ pāpaṃ tīrthasnānena śudhyati / kurute tatra pāpañcedvajralepasamaṃ hi tat

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

Sin committed at home is purified by bathing at a tirtha; but sin committed at a tirtha becomes as fixed as if bonded with adamant,

अध्याय 275

श्लोक 26

क्लिश्येत् स नात्र सन्देहो यावच्चन्द्रार्कतारकम् ।तत्र दत्तानि दानानि जायन्ते चाक्षयाणि वै

kliśyet sa nātra sandeho yāvaccandrārkatārakam / tatra dattāni dānāni jāyante cākṣayāṇi vai

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

and one suffers for it, without doubt, as long as the moon, sun and stars endure. Gifts given there become imperishable.

अध्याय 275

श्लोक 27

आतुरे सति दातव्यं निर्धनैरपि मानवैः ।गावस्तिला हिरण्यञ्च सप्तधान्यं विशेषतः

āture sati dātavyaṃ nirdhanairapi mānavaiḥ / gāvastilā hiraṇyañca saptadhānyaṃ viśeṣataḥ

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

When someone is gravely ill, even poor men should give — cows, sesame, gold, and especially the seven grains.

अध्याय 275

श्लोक 28

दानवन्तं नरं दृष्ट्वा हृष्टाः सर्वे दिवौकसः ।ऋषिभिः सह धर्मण चित्रगुप्तेन सर्वदा

dānavantaṃ naraṃ dṛṣṭvā hṛṣṭāḥ sarve divaukasaḥ / ṛṣibhiḥ saha dharmaṇa citraguptena sarvadā

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

Seeing a generous man, all the dwellers of heaven rejoice, together with the sages, Dharma and Chitragupta, always.

अध्याय 275

श्लोक 29

आत्मायत्तं धनं यावत् तावद्विप्रे समर्पयेत् ।पराधीनं मृते सर्वं कृपया कः प्रदास्यति

ātmāyattaṃ dhanaṃ yāvat tāvadvipre samarpayet / parādhīnaṃ mṛte sarvaṃ kṛpayā kaḥ pradāsyati

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

As long as wealth is in one's own control, one should give it to brahmins; after death all is in others' hands — who will give it out of kindness?

अध्याय 275

श्लोक 30

पित्रुद्देशेन यः पुत्त्रैर्धनं विप्रकरे ऽर्पितम् ।आत्मानं सधनं तेन चक्रे पुत्रप्रपौत्रकैः

pitruddeśena yaḥ puttrairdhanaṃ viprakare 'rpitam / ātmānaṃ sadhanaṃ tena cakre putraprapautrakaiḥ

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

Whatever wealth sons place in a brahmin's hand in their father's name, by that they make themselves wealthy, with sons and great-grandsons.

अध्याय 275

श्लोक 31

पितुः शतगुणं दत्तं सहस्रं मातुरुच्यते ।भगिन्या शतसाहस्रं सोदर्ये दत्तमक्षयम्

pituḥ śataguṇaṃ dattaṃ sahasraṃ māturucyate / bhaginyā śatasāhasraṃ sodarye dattamakṣayam

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

A gift for the father is said to be a hundredfold, for the mother a thousandfold, for a sister a hundred thousandfold, and for a brother imperishable.

अध्याय 275

श्लोक 32

यदि लोभान्न यच्छन्ति प्रमादान्मोहतो ऽपि वा ।मृताः शोचन्ति ते सर्वे कदर्याः पापिनस्त्विति

yadi lobhānna yacchanti pramādānmohato 'pi vā / mṛtāḥ śocanti te sarve kadaryāḥ pāpinastviti

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

If they do not give, out of greed, heedlessness or delusion, then after death they all grieve, 'We were misers and sinners.'

अध्याय 275

श्लोक 33

अतिक्लेशेन लब्धस्य प्रकृत्या चञ्चलस्य च ।गतिरेकैव वित्तस्य दानमन्या विपत्तयः

atikleśena labdhasya prakṛtyā cañcalasya ca / gatirekaiva vittasya dānamanyā vipattayaḥ

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

For wealth gained with great hardship and fickle by nature there is only one proper course, giving; all others lead to misfortune.

अध्याय 275

श्लोक 34

मृत्युः शरीगोप्तारं वसुरक्षं वसुन्धरा ।दुश्चारिणीव हसति स्वपतिं पुत्रवत्सलम्

mṛtyuḥ śarīgoptāraṃ vasurakṣaṃ vasundharā / duścāriṇīva hasati svapatiṃ putravatsalam

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

Death laughs at the one who guards his body, and the earth at the one who hoards wealth, like an unchaste wife at a husband who dotes on his son.

अध्याय 275

श्लोक 35

उदासे धार्मिकः सौम्यः प्राप्यापि विपुलं धनम् ।तृणवन्मन्यते तार्क्ष्य आत्मानं वित्तमप्यथ

udāse dhārmikaḥ saumyaḥ prāpyāpi vipulaṃ dhanam / tṛṇavanmanyate tārkṣya ātmānaṃ vittamapyatha

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

The righteous, gentle man remains detached even on gaining great wealth; he regards himself and his wealth as grass, Tarkshya.

अध्याय 275

श्लोक 36

न चैवोपद्रवास्तस्य मोहजालो न चैव हि ।मृत्युकाले न च भयं यमदूतसमुद्भवम्

na caivopadravāstasya mohajālo na caiva hi / mṛtyukāle na ca bhayaṃ yamadūtasamudbhavam

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

For him there are no calamities, no net of delusion, and at the time of death no fear arising from Yama's messengers.

अध्याय 275

श्लोक 37

समाः सहस्राणि च सप्त वै जले दशैकमग्नौ पवने च षोडश ।महाहवे पष्टिरशीतिर्गोगृहे अनाशके काश्यप चाक्षया गतिः

samāḥ sahasrāṇi ca sapta vai jale daśaikamagnau pavane ca ṣoḍaśa / mahāhave paṣṭiraśītirgogṛhe anāśake kāśyapa cākṣayā gatiḥ

हिन्दी अर्थ

यश्चेदं शृणुयान्मर्त्यो यश्चापि परिकीर्तयेत्। विहाय यातनां घोरां धूतपापो दिवं ब्रजेत्॥

English

Seven thousand years for death in water, eleven in fire, sixteen in wind; sixty in great battle, eighty for dying at a cowshed; and for death by fasting, O Kashyapa, an imperishable goal.

स्रोत: https://gretil.sub.uni-goettingen.de/gretil/corpustei/transformations/plaintext/sa_garuDapurANa.txt · प्राप्त 3/6/2026

धर्म ग्रंथ निःशुल्क और विज्ञापन-रहित है। Dharma Granth is free and has no ads. इसे ऐसा बनाए रखने में सहयोग करेंHelp keep it that way → How it is funded

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

6 स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।