Skandha 10, Adhyāya 11

राजोवाच ।का सा देवी त्वया प्रोक्ता ब्रूहि कालविदां वर ।का मोहयति सत्त्वानि कारणं किं भवेद् द्विज॥ 1 ॥

rājovāca | kā sā devī tvayā proktā brūhi kālavidāṃ vara | kā mohayati sattvāni kāraṇaṃ kiṃ bhaved dvija

कस्मादुत्पद्यते देवी किंरूपा सा किमात्मिका ।सर्वमाख्याहि भूदेव कृपया मम सर्वतः॥ 2 ॥

kasmādutpadyate devī kiṃrūpā sā kimātmikā | sarvamākhyāhi bhūdeva kṛpayā mama sarvataḥ

मुनिरुवाच ।राजन् देव्याः स्वरूपं ते वर्णयामि निशामय ।यथा चोत्पतिता देवी येन वा सा जगन्मयी॥ 3 ॥

muniruvāca | rājan devyāḥ svarūpaṃ te varṇayāmi niśāmaya | yathā cotpatitā devī yena vā sā jaganmayī

यदा नारायणो देवो विश्वं संहृत्य योगराट् ।आस्तीर्य शेषं भगवान् समुद्रे निद्रितोऽभवत्॥ 4 ॥

yadā nārāyaṇo devo viśvaṃ saṃhṛtya yogarāṭ | āstīrya śeṣaṃ bhagavān samudre nidrito'bhavat

तदा प्रस्वापवशगो देवदेवो जनार्दनः ।तत्कर्णमलसञ्जातौ दानवौ मधुकैटभौ॥ 5 ॥

tadā prasvāpavaśago devadevo janārdanaḥ | tatkarṇamalasañjātau dānavau madhukaiṭabhau

ब्रह्माणं हन्तुमुद्युक्तौ दानवौ घोररूपिणौ ।तदा कमलजो देवो दृष्ट्वा तौ मधुकैटभौ॥ 6 ॥

brahmāṇaṃ hantumudyuktau dānavau ghorarūpiṇau | tadā kamalajo devo dṛṣṭvā tau madhukaiṭabhau

निद्रितं देवदेवेशं चिन्तामाप दुरत्ययाम् ।निद्रितो भगवानीशो दानवौ च दुरासदौ॥ 7 ॥

nidritaṃ devadeveśaṃ cintāmāpa duratyayām | nidrito bhagavānīśo dānavau ca durāsadau

किं करोमि क्व गच्छामि कथं शर्म लभे ह्यहम् ।एवं चिन्तयतस्तस्य पद्ययोनेर्महात्मनः॥ 8 ॥

kiṃ karomi kva gacchāmi kathaṃ śarma labhe hyaham | evaṃ cintayatastasya padyayonermahātmanaḥ

बुद्धिः प्रादूरभूत्तात तदा कार्यप्रसाधिनी ।यस्या वशं गतो देवो निद्रितो भगवान् हरिः॥ 9 ॥

buddhiḥ prādūrabhūttāta tadā kāryaprasādhinī | yasyā vaśaṃ gato devo nidrito bhagavān hariḥ

तां देवीं शरणं यामि निद्रां सर्वप्रसूतिकाम् ।ब्रह्मोवाच ।देवि देवि जगद्धात्रि भक्ताभीष्टफलप्रदे॥ 10 ॥

tāṃ devīṃ śaraṇaṃ yāmi nidrāṃ sarvaprasūtikām | brahmovāca | devi devi jagaddhātri bhaktābhīṣṭaphalaprade

जगन्माये महामाये समुद्रशयने शिवे ।त्वदाज्ञावशगाः सर्वे स्वस्वकार्यविधायिनः॥ 11 ॥

jaganmāye mahāmāye samudraśayane śive | tvadājñāvaśagāḥ sarve svasvakāryavidhāyinaḥ

कालरात्रिर्महारात्रिर्मोहरात्रिर्मदोत्कटा ।व्यापिनी वशगा मान्या महानन्दैकशेवधिः॥ 12 ॥

kālarātrirmahārātrirmoharātrirmadotkaṭā | vyāpinī vaśagā mānyā mahānandaikaśevadhiḥ

महनीया महाराध्या माया मधुमती मही ।परापराणां सर्वेषां परमा त्वं प्रकीर्तिता॥ 13 ॥

mahanīyā mahārādhyā māyā madhumatī mahī | parāparāṇāṃ sarveṣāṃ paramā tvaṃ prakīrtitā

लज्जा पुष्टिः क्षमा कीर्तिः कान्तिः कारुण्यविग्रहा ।कमनीया जगद्वन्द्या जाग्रदादिस्वरूपिणी॥ 14 ॥

lajjā puṣṭiḥ kṣamā kīrtiḥ kāntiḥ kāruṇyavigrahā | kamanīyā jagadvandyā jāgradādisvarūpiṇī

परमा परमेशानी परानन्दपरायणा ।एकाप्येकस्वरूपा च सद्वितीया द्वयात्मिका॥ 15 ॥

paramā parameśānī parānandaparāyaṇā | ekāpyekasvarūpā ca sadvitīyā dvayātmikā

त्रयी त्रिवर्गनिलया तुर्या तुर्यपदात्मिका ।पञ्चमी पञ्चभूतेशी षष्ठी षष्ठेश्वरीति च॥ 16 ॥

trayī trivarganilayā turyā turyapadātmikā | pañcamī pañcabhūteśī ṣaṣṭhī ṣaṣṭheśvarīti ca

सप्तमी सप्तवारेशी सप्तसप्तवरप्रदा ।अष्टमी वसुनाथा च नवग्रहमयीश्वरी॥ 17 ॥

saptamī saptavāreśī saptasaptavarapradā | aṣṭamī vasunāthā ca navagrahamayīśvarī

नवरागकला रम्या नवसङ्ख्या नवेश्वरी ।दशमी दशदिक्पूज्या दशाशाव्यापिनी रमा॥ 18 ॥

navarāgakalā ramyā navasaṅkhyā naveśvarī | daśamī daśadikpūjyā daśāśāvyāpinī ramā

एकादशात्मिका चैकादशरुद्रनिषेविता ।एकादशीतिथिप्रीता एकादशगणाधिपा॥ 19 ॥

ekādaśātmikā caikādaśarudraniṣevitā | ekādaśītithiprītā ekādaśagaṇādhipā

द्वादशी द्वादशभुजा द्वादशादित्यजन्मभूः ।त्रयोदशात्मिका देवी त्रयोदशगणप्रिया॥ 20 ॥

dvādaśī dvādaśabhujā dvādaśādityajanmabhūḥ | trayodaśātmikā devī trayodaśagaṇapriyā

त्रयोदशाभिधा भिन्ना विश्वेदेवाधिदेवता ।चतुर्दशेन्द्रवरदा चतुर्दशमनुप्रसूः॥ 21 ॥

trayodaśābhidhā bhinnā viśvedevādhidevatā | caturdaśendravaradā caturdaśamanuprasūḥ

पञ्चाधिकदशी वेद्या पञ्चाधिकदशी तिथिः ।षोडशी षोडशभुजा षोडशेन्दुकलामयी॥ 22 ॥

pañcādhikadaśī vedyā pañcādhikadaśī tithiḥ | ṣoḍaśī ṣoḍaśabhujā ṣoḍaśendukalāmayī

षोडशात्मकचन्द्रांशुव्याप्तदिव्यकलेवरा ।एवंरूपासि देवेशि निर्गुणे तामसोदये॥ 23 ॥

ṣoḍaśātmakacandrāṃśuvyāptadivyakalevarā | evaṃrūpāsi deveśi nirguṇe tāmasodaye

त्वया गृहीतो भगवान्देवदेवो रमापतिः ।एतौ दुरासदौ दैत्यौ विक्रान्तौ मधुकैटभौ॥ 24 ॥

tvayā gṛhīto bhagavāndevadevo ramāpatiḥ | etau durāsadau daityau vikrāntau madhukaiṭabhau

एतयोश्च वधार्थाय देवेशं प्रतिबोधय ।मुनिरुवाच ।एवं स्तुता भगवती तामसी भगवत्प्रिया॥ 25 ॥

etayośca vadhārthāya deveśaṃ pratibodhaya | muniruvāca | evaṃ stutā bhagavatī tāmasī bhagavatpriyā

देवदेवं तदा त्यक्त्वा मोहयामास दानवौ ।तदैव भगवान्विष्णुः परमात्मा जगत्पतिः॥ 26 ॥

devadevaṃ tadā tyaktvā mohayāmāsa dānavau | tadaiva bhagavānviṣṇuḥ paramātmā jagatpatiḥ

प्रबोधमाप देवेशो ददृशे दानवोत्तमौ ।तदा तौ दानवौ घोरौ दृष्ट्वा तं मधुसूदनम्॥ 27 ॥

prabodhamāpa deveśo dadṛśe dānavottamau | tadā tau dānavau ghorau dṛṣṭvā taṃ madhusūdanam

युद्धाय कृतसङ्कल्पौ जग्मतुः सन्निधिं हरेः ।युयुधे च ततस्ताभ्यां भगवान्मधुसूदनः॥ 28 ॥

yuddhāya kṛtasaṅkalpau jagmatuḥ sannidhiṃ hareḥ | yuyudhe ca tatastābhyāṃ bhagavānmadhusūdanaḥ

पञ्चवर्षसहस्राणि बाहुप्रहरणो विभुः ।तौ तदातिबलोन्मत्तौ जगन्मायाविमोहितौ॥ 29 ॥

pañcavarṣasahasrāṇi bāhupraharaṇo vibhuḥ | tau tadātibalonmattau jaganmāyāvimohitau

व्रियतां वर इत्येवमूचतुः परमेश्वरम् ।एवं तयोर्वचः श्रुत्वा भगवानादिपूरुषः॥ 30 ॥

vriyatāṃ vara ityevamūcatuḥ parameśvaram | evaṃ tayorvacaḥ śrutvā bhagavānādipūruṣaḥ

वव्रे वध्याबुभौ मेऽद्य भवेतामिति निश्चितम् ।तौ तदातिबलौ देवं पुनरेवोचतुर्हरिम्॥ 31 ॥

vavre vadhyābubhau me'dya bhavetāmiti niścitam | tau tadātibalau devaṃ punarevocaturharim

आवां जहि न यत्रोर्वी पयसा च परिप्लुता ।तथेत्युक्त्वा भगवता गदाशङ्खभृता नृप॥ 32 ॥

āvāṃ jahi na yatrorvī payasā ca pariplutā | tathetyuktvā bhagavatā gadāśaṅkhabhṛtā nṛpa

कृत्वा चक्रेण वै छिन्ने जघने शिरसी तयोः ।एवं देवी समुत्पन्ना ब्रह्मणा संस्तुता नृप॥ 33 ॥

kṛtvā cakreṇa vai chinne jaghane śirasī tayoḥ | evaṃ devī samutpannā brahmaṇā saṃstutā nṛpa

महाकाली महाराज सर्वयोगेश्वरेश्वरी ।महालक्ष्म्यास्तथोत्पत्तिं निशामय महीपते॥ 34 ॥

mahākālī mahārāja sarvayogeśvareśvarī | mahālakṣmyāstathotpattiṃ niśāmaya mahīpate