अध्याय 267
श्लोक 1
नारद उवाच ।नारायण धराधार सर्वपालनकारण ।भवतोदीरितं देवीचरितं पापनाशनम्
nārada uvāca | nārāyaṇa dharādhāra sarvapālanakāraṇa | bhavatodīritaṃ devīcaritaṃ pāpanāśanam
अध्याय 267
नारद उवाच ।नारायण धराधार सर्वपालनकारण ।भवतोदीरितं देवीचरितं पापनाशनम्
nārada uvāca | nārāyaṇa dharādhāra sarvapālanakāraṇa | bhavatodīritaṃ devīcaritaṃ pāpanāśanam
अध्याय 267
मन्वन्तरेषु सर्वेषु सा देवी यत्स्वरूपिणी ।यदाकारेण कुरुते प्रादुर्भावं महेश्वरी
manvantareṣu sarveṣu sā devī yatsvarūpiṇī | yadākāreṇa kurute prādurbhāvaṃ maheśvarī
अध्याय 267
तान्नः सर्वान्समाख्याहि देवीमाहात्म्यमिश्रितान् ।यथा च येन येनेह पूजिता संस्तुतापि हि
tānnaḥ sarvānsamākhyāhi devīmāhātmyamiśritān | yathā ca yena yeneha pūjitā saṃstutāpi hi
अध्याय 267
मनोरथान्पूरयति भक्तानां भक्तवत्सला ।तन्नः शुभूषमाणानां देवीचरितमुत्तमम्
manorathānpūrayati bhaktānāṃ bhaktavatsalā | tannaḥ śubhūṣamāṇānāṃ devīcaritamuttamam
अध्याय 267
वर्णयस्व कृपासिन्धो येनाप्नोति सुखं महत् ।श्रीनारायण उवाच ।आकर्णय महर्षे त्वं चरितं पापनाशनम्
varṇayasva kṛpāsindho yenāpnoti sukhaṃ mahat | śrīnārāyaṇa uvāca | ākarṇaya maharṣe tvaṃ caritaṃ pāpanāśanam
अध्याय 267
भक्तानां भक्तिजननं महासम्पत्तिकारकम् ।जगद्योनिर्महातेजा ब्रह्मा लोकपितामहः
bhaktānāṃ bhaktijananaṃ mahāsampattikārakam | jagadyonirmahātejā brahmā lokapitāmahaḥ
अध्याय 267
आविरासीन्नाभिपद्माद्देवदेवस्य चक्रिणः ।स चतुर्मुख आसाद्य प्रादुर्भावं महामते
āvirāsīnnābhipadmāddevadevasya cakriṇaḥ | sa caturmukha āsādya prādurbhāvaṃ mahāmate
अध्याय 267
मनुं स्वायम्भुवं नाम जनयामास मानसात् ।स मानसो मनुः पुत्रो ब्रह्मणः परमेष्ठिनः
manuṃ svāyambhuvaṃ nāma janayāmāsa mānasāt | sa mānaso manuḥ putro brahmaṇaḥ parameṣṭhinaḥ
अध्याय 267
शतरूपां च तत्पत्नीं जज्ञे धर्मस्वरूपिणीम् ।स मनुः क्षीरसिन्धोश्च तीरे परमपावने
śatarūpāṃ ca tatpatnīṃ jajñe dharmasvarūpiṇīm | sa manuḥ kṣīrasindhośca tīre paramapāvane
अध्याय 267
देवीमाराधयामास महाभाग्यफलप्रदाम् ।मूर्तिं च मृण्मयीं तस्या विधाय पृथिवीपतिः
devīmārādhayāmāsa mahābhāgyaphalapradām | mūrtiṃ ca mṛṇmayīṃ tasyā vidhāya pṛthivīpatiḥ
अध्याय 267
उपासते स्म तां देवीं वाग्भवं स जपन् रहः ।निराहारो जितश्वासो नियमव्रतकर्शितः
upāsate sma tāṃ devīṃ vāgbhavaṃ sa japan rahaḥ | nirāhāro jitaśvāso niyamavratakarśitaḥ
अध्याय 267
एकपादेन सन्तिष्ठन् धरायामनिशं स्थिरः ।शतवर्षं जितः कामः क्रोधस्तेन महात्मना
ekapādena santiṣṭhan dharāyāmaniśaṃ sthiraḥ | śatavarṣaṃ jitaḥ kāmaḥ krodhastena mahātmanā
अध्याय 267
भेजे स्थावरतां देव्याश्चरणौ चिन्तयन् हृदि ।तस्य तत्तपसा देवी प्रादुर्भूता जगन्मयी
bheje sthāvaratāṃ devyāścaraṇau cintayan hṛdi | tasya tattapasā devī prādurbhūtā jaganmayī
अध्याय 267
उवाच वचनं दिव्यं वरं वरय भूमिप ।तत आनन्दजनकं श्रुत्वा वाक्यं महीपतिः
uvāca vacanaṃ divyaṃ varaṃ varaya bhūmipa | tata ānandajanakaṃ śrutvā vākyaṃ mahīpatiḥ
अध्याय 267
वरयामास तान् हृत्स्थान् वरानमरदुर्लभान् ।मनुरुवाच ।जय देवि विशालाक्षि जय सर्वान्तरस्थिते
varayāmāsa tān hṛtsthān varānamaradurlabhān | manuruvāca | jaya devi viśālākṣi jaya sarvāntarasthite
अध्याय 267
मान्ये पूज्ये जगद्धात्रि सर्वमङ्गलमङ्गले ।त्वत्कटाक्षावलोकेन पद्मभूः सृजते जगत्
mānye pūjye jagaddhātri sarvamaṅgalamaṅgale | tvatkaṭākṣāvalokena padmabhūḥ sṛjate jagat
हिन्दी अर्थ
हे माननीय, पूजनीय, जगद्धात्री, सर्वमंगलों में मंगलमयी! आपके कटाक्ष से ही पद्मभू ब्रह्मा जगत् की सृष्टि करते हैं।
English
O honored and worshipful bearer of the world, auspicious among all that is auspicious, by the glance of your eye the lotus-born Brahma creates the universe.
अध्याय 267
वैकुण्ठः पालयत्येव हरः संहरते क्षणात् ।शचीपतिस्त्रिलोक्याश्च शासको भवदाज्ञया
vaikuṇṭhaḥ pālayatyeva haraḥ saṃharate kṣaṇāt | śacīpatistrilokyāśca śāsako bhavadājñayā
अध्याय 267
प्राणिनः शिक्षयत्येव दण्डेन च परेतराट् ।यादसामधिपः पाशी पालनं मादृशामपि
prāṇinaḥ śikṣayatyeva daṇḍena ca paretarāṭ | yādasāmadhipaḥ pāśī pālanaṃ mādṛśāmapi
अध्याय 267
कुरुते स कुबेरोऽपि निधीनां पतिरव्ययः ।हुतभुङ्नैरृतो वायुरीशानः शेष एव च
kurute sa kubero'pi nidhīnāṃ patiravyayaḥ | hutabhuṅnairṛto vāyurīśānaḥ śeṣa eva ca
अध्याय 267
त्वदंशसम्भवा एव त्वच्छक्तिपरिबृंहिताः ।अथापि यदि मे देवि वरो देयोऽस्ति साम्प्रतम्
tvadaṃśasambhavā eva tvacchaktiparibṛṃhitāḥ | athāpi yadi me devi varo deyo'sti sāmpratam
अध्याय 267
तदा प्रह्वाः सर्गकार्ये विघ्ना नश्यन्तु मे शिवे ।वाग्भवस्यापि मन्त्रस्य ये केचिदुपसेविनः
tadā prahvāḥ sargakārye vighnā naśyantu me śive | vāgbhavasyāpi mantrasya ye kecidupasevinaḥ
अध्याय 267
तेषां सिद्धिः सत्वरापि कार्याणां जायतामपि ।ये संवादमिमं देवि पठन्ति श्रावयन्ति च
teṣāṃ siddhiḥ satvarāpi kāryāṇāṃ jāyatāmapi | ye saṃvādamimaṃ devi paṭhanti śrāvayanti ca
अध्याय 267
तेषां लोके भुक्तिमुक्ती सुलभे भवतां शिवे ।जातिस्मरत्वं भवतु वक्तृत्वं सौष्ठवं तथा
teṣāṃ loke bhuktimuktī sulabhe bhavatāṃ śive | jātismaratvaṃ bhavatu vaktṛtvaṃ sauṣṭhavaṃ tathā
अध्याय 267
ज्ञानसिद्धिः कर्ममार्गसंसिद्धिरपि चास्तु हि ।पुत्रपौत्रसमृद्धिश्च जायेदित्येव मे वचः
jñānasiddhiḥ karmamārgasaṃsiddhirapi cāstu hi | putrapautrasamṛddhiśca jāyedityeva me vacaḥ
पाठ सेटिंग्स · Reading settings
भाषा एवं सामग्री · Language and layers
धर्म ग्रंथ निःशुल्क और विज्ञापन-रहित है। Dharma Granth is free and has no ads. इसे ऐसा बनाए रखने में सहयोग करेंHelp keep it that way → How it is funded
धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।
अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)
मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।
पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)
व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।
आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)
प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।
भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)
आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।
समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)
दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।
पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)
पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।
Collated with Nilakantha Bhashya recension.