अध्याय 26
श्लोक 1
सूत उवाच ।एवं सत्यवती तेन वृता शन्तनुना किल ।द्वौ पुत्रौ च तया जातौ मृतौ कालवशादपि
sūta uvāca | evaṃ satyavatī tena vṛtā śantanunā kila | dvau putrau ca tayā jātau mṛtau kālavaśādapi
अध्याय 26
सूत उवाच ।एवं सत्यवती तेन वृता शन्तनुना किल ।द्वौ पुत्रौ च तया जातौ मृतौ कालवशादपि
sūta uvāca | evaṃ satyavatī tena vṛtā śantanunā kila | dvau putrau ca tayā jātau mṛtau kālavaśādapi
अध्याय 26
व्यासवीर्यात्तु सञ्जातो धृतराष्ट्रोऽन्ध एव च ।मुनिं दृष्ट्वाथ कामिन्या नेत्रसम्मीलने कृते
vyāsavīryāttu sañjāto dhṛtarāṣṭro'ndha eva ca | muniṃ dṛṣṭvātha kāminyā netrasammīlane kṛte
अध्याय 26
श्वेतरूपा यतो जाता दृष्ट्वा व्यासं नृपात्मजा ।व्यासकोपात्समुत्पन्नः पाण्डुस्तेन न संशयः
śvetarūpā yato jātā dṛṣṭvā vyāsaṃ nṛpātmajā | vyāsakopātsamutpannaḥ pāṇḍustena na saṃśayaḥ
अध्याय 26
सन्तोषितस्तया व्यासो दास्या कामकलाविदा ।विदुरस्तु समुत्पन्नो धर्मांशः सत्यवाक् शुचिः
santoṣitastayā vyāso dāsyā kāmakalāvidā | vidurastu samutpanno dharmāṃśaḥ satyavāk śuciḥ
अध्याय 26
राज्ये संस्थापितः पाण्डुः कनीयानपि मन्त्रिभिः ।अन्धत्वाद्धृतराष्ट्रोऽसौ नाधिकारे नियोजितः
rājye saṃsthāpitaḥ pāṇḍuḥ kanīyānapi mantribhiḥ | andhatvāddhṛtarāṣṭro'sau nādhikāre niyojitaḥ
अध्याय 26
भीष्मस्यानुमते राज्यं प्राप्तः पाण्डुर्महाबलः ।विदुरोऽप्यथ मेधावी मन्त्रकार्ये नियोजितः
bhīṣmasyānumate rājyaṃ prāptaḥ pāṇḍurmahābalaḥ | viduro'pyatha medhāvī mantrakārye niyojitaḥ
अध्याय 26
धृतराष्ट्रस्य द्वे भार्ये गान्धारी सौबली स्मृता ।द्वितीया च तथा वैश्या गार्हस्त्येषु प्रतिष्ठिता
dhṛtarāṣṭrasya dve bhārye gāndhārī saubalī smṛtā | dvitīyā ca tathā vaiśyā gārhastyeṣu pratiṣṭhitā
अध्याय 26
पाण्डोरपि तथा पत्न्यौ द्वे प्रोक्ते वेदवादिभिः ।शौरसेनी तथा कुन्ती माद्री च मद्रदेशजा
pāṇḍorapi tathā patnyau dve prokte vedavādibhiḥ | śaurasenī tathā kuntī mādrī ca madradeśajā
अध्याय 26
गान्धारी सुषुवे पुत्रशतं परमशोभनम् ।वैश्याप्येकं सुतं कान्तं युयुत्सुं सुषुवे प्रियम्
gāndhārī suṣuve putraśataṃ paramaśobhanam | vaiśyāpyekaṃ sutaṃ kāntaṃ yuyutsuṃ suṣuve priyam
अध्याय 26
कुन्ती तु प्रथमं कन्या सूर्यात्कर्णं मनोहरम् ।सुषुवे पितृगेहस्था पश्चात्पाण्डुपरिग्रहः
kuntī tu prathamaṃ kanyā sūryātkarṇaṃ manoharam | suṣuve pitṛgehasthā paścātpāṇḍuparigrahaḥ
अध्याय 26
ऋषय ऊचुः ।किमेतत्सूत चित्रं त्वं भाषसे मुनिसत्तम ।जनितश्च सुतः पूर्वं पाण्डुना सा विवाहिता
ṛṣaya ūcuḥ | kimetatsūta citraṃ tvaṃ bhāṣase munisattama | janitaśca sutaḥ pūrvaṃ pāṇḍunā sā vivāhitā
अध्याय 26
सूर्यात्कर्णः कथं जातः कन्यायां वद विस्तरात् ।कन्या कथं पुनर्जाता पाण्डुना सा विवाहिता
sūryātkarṇaḥ kathaṃ jātaḥ kanyāyāṃ vada vistarāt | kanyā kathaṃ punarjātā pāṇḍunā sā vivāhitā
अध्याय 26
सूत उवाच ।शूरसेनसुता कुन्ती बालभावे यदा द्विजाः ।कुन्तिभोजेन राज्ञा तु प्रार्थिता कन्यका शुभा
sūta uvāca | śūrasenasutā kuntī bālabhāve yadā dvijāḥ | kuntibhojena rājñā tu prārthitā kanyakā śubhā
अध्याय 26
कुन्तिभोजेन सा बाला पुत्री तु परिकल्पिता ।सेवनार्थं तु दीप्तस्य विहिता चारुहासिनी
kuntibhojena sā bālā putrī tu parikalpitā | sevanārthaṃ tu dīptasya vihitā cāruhāsinī
अध्याय 26
दुर्वासास्तु मुनिः प्राप्तश्चातुर्मास्ये स्थितो द्विजः ।परिचर्या कृता कुन्त्या मुनिस्तोषं जगाम ह
durvāsāstu muniḥ prāptaścāturmāsye sthito dvijaḥ | paricaryā kṛtā kuntyā munistoṣaṃ jagāma ha
अध्याय 26
ददौ मन्त्रं शुभं तस्यै येनाहूतः सुरः स्वयम् ।समायाति तथा कामं पूरयिष्यति वाञ्छितम्
dadau mantraṃ śubhaṃ tasyai yenāhūtaḥ suraḥ svayam | samāyāti tathā kāmaṃ pūrayiṣyati vāñchitam
अध्याय 26
गते मुनौ ततः कुन्ती निश्चयार्थं गृहे स्थिता ।चिन्तयामास मनसा कं सुरं समचिन्तये
gate munau tataḥ kuntī niścayārthaṃ gṛhe sthitā | cintayāmāsa manasā kaṃ suraṃ samacintaye
अध्याय 26
उदितश्च तदा भानुस्तया दृष्टो दिवाकरः ।मन्त्रोच्चारं तया कृत्वा चाहूतस्तिग्मगुस्तदा
uditaśca tadā bhānustayā dṛṣṭo divākaraḥ | mantroccāraṃ tayā kṛtvā cāhūtastigmagustadā
अध्याय 26
मण्डलान्मानुषं रूपं कृत्वा सर्वातिपेशलम् ।अवातरत्तदाकाशात्समीपे तत्र मन्दिरे
maṇḍalānmānuṣaṃ rūpaṃ kṛtvā sarvātipeśalam | avātarattadākāśātsamīpe tatra mandire
अध्याय 26
दृष्ट्वा देवं समायान्तं कुन्ती भानुं सुविस्मिता ।वेपमाना रजोदोषं प्राप्ता सद्यस्तु भामिनी
dṛṣṭvā devaṃ samāyāntaṃ kuntī bhānuṃ suvismitā | vepamānā rajodoṣaṃ prāptā sadyastu bhāminī
अध्याय 26
कृताञ्जलिः स्थिता सूर्यं बभाषे चारुलोचना ।सुप्रीता दर्शनेनाद्य गच्छ त्वं निजमण्डलम्
kṛtāñjaliḥ sthitā sūryaṃ babhāṣe cārulocanā | suprītā darśanenādya gaccha tvaṃ nijamaṇḍalam
अध्याय 26
सूर्य उवाच ।आहूतोऽस्मि कथं कुन्ति त्वया मन्त्रबलेन वै ।न मां भजसि कस्मात्त्वं समाहूय पुरोगतम्
sūrya uvāca | āhūto'smi kathaṃ kunti tvayā mantrabalena vai | na māṃ bhajasi kasmāttvaṃ samāhūya purogatam
अध्याय 26
कामार्तोऽस्म्यसितापाङ्गि भज मां भावसंयुतम् ।मन्त्रेणाधीनतां प्राप्प्तं क्रीडितुं नय मामिति
kāmārto'smyasitāpāṅgi bhaja māṃ bhāvasaṃyutam | mantreṇādhīnatāṃ prāpptaṃ krīḍituṃ naya māmiti
अध्याय 26
कुन्त्युवाच ॥ कन्यास्म्यहं तु धर्मज्ञ सर्वसाक्षिन्नमाम्यहम् ।तवाप्यहं न दुर्वाच्या कुलकन्यास्मि सुव्रत
kuntyuvāca || kanyāsmyahaṃ tu dharmajña sarvasākṣinnamāmyaham | tavāpyahaṃ na durvācyā kulakanyāsmi suvrata
अध्याय 26
सूर्य उवाच ।लज्जा मे महती चाद्य यदि गच्छाम्यहं वृथा ।वाच्यतां सर्वदेवानां यास्याम्यत्र न संशयः
sūrya uvāca | lajjā me mahatī cādya yadi gacchāmyahaṃ vṛthā | vācyatāṃ sarvadevānāṃ yāsyāmyatra na saṃśayaḥ
अध्याय 26
शप्स्यामि तं द्विजं चाद्य येन मन्त्रः समर्पितः ।त्वां चापि सुभृशं कुन्ति नोचेन्मां त्वं भजिष्यसि
śapsyāmi taṃ dvijaṃ cādya yena mantraḥ samarpitaḥ | tvāṃ cāpi subhṛśaṃ kunti nocenmāṃ tvaṃ bhajiṣyasi
अध्याय 26
कन्याधर्मः स्थिरस्ते स्यान्न ज्ञास्यन्ति जनाः किल ।मत्समस्तु तथा पुत्रो भविता ते वरानने
kanyādharmaḥ sthiraste syānna jñāsyanti janāḥ kila | matsamastu tathā putro bhavitā te varānane
अध्याय 26
इत्युक्त्वा तरणिः कुन्तीं तन्मनस्कां सुलज्जिताम् ।भुक्त्वा जगाम देवेशो वरं दत्त्वातिवाञ्छितम्
ityuktvā taraṇiḥ kuntīṃ tanmanaskāṃ sulajjitām | bhuktvā jagāma deveśo varaṃ dattvātivāñchitam
अध्याय 26
गर्भं दधार सुश्रोणी सुगुप्ते मन्दिरे स्थिता ।धात्री वेद प्रिया चैका न माता न जनस्तथा
garbhaṃ dadhāra suśroṇī sugupte mandire sthitā | dhātrī veda priyā caikā na mātā na janastathā
अध्याय 26
गुप्तः सद्मनि पुत्रस्तु जातश्चातिमनोहरः ।कवचेनातिरम्येण कुण्डलाभ्यां समन्वितः
guptaḥ sadmani putrastu jātaścātimanoharaḥ | kavacenātiramyeṇa kuṇḍalābhyāṃ samanvitaḥ
अध्याय 26
द्वितीय इव सूर्यस्तु कुमार इव चापरः ।करे कृत्वाथ धात्रेयी तामुवाच सुलज्जिताम्
dvitīya iva sūryastu kumāra iva cāparaḥ | kare kṛtvātha dhātreyī tāmuvāca sulajjitām
अध्याय 26
कां चिन्तां करभोरु त्वमाधत्सेऽद्य स्थितास्म्यहम् ।मञ्जूषायां सुतं कुन्ती मुञ्चन्ती वाक्यमब्रवीत्
kāṃ cintāṃ karabhoru tvamādhatse'dya sthitāsmyaham | mañjūṣāyāṃ sutaṃ kuntī muñcantī vākyamabravīt
अध्याय 26
किं करोमि सुतार्ताहं त्यजे त्वां प्राणवल्लभम् ।मन्दभाग्या त्यजामि त्वां सर्वलक्षणसंयुतम्
kiṃ karomi sutārtāhaṃ tyaje tvāṃ prāṇavallabham | mandabhāgyā tyajāmi tvāṃ sarvalakṣaṇasaṃyutam
अध्याय 26
पातुत्वां सगुणागुणा भगवती सर्वेश्वरी चाम्बिका स्तन्यं सैव ददातु विश्वजननी कात्यायनी कामदा ।द्रक्ष्येऽहम्मुखपङ्कजं सुललितं प्राणप्रियार्हं कदा त्यक्त्वा त्वां विजने वने रविसुतं दुष्टा यथा स्वैरिणी
pātutvāṃ saguṇāguṇā bhagavatī sarveśvarī cāmbikā stanyaṃ saiva dadātu viśvajananī kātyāyanī kāmadā | drakṣye'hammukhapaṅkajaṃ sulalitaṃ prāṇapriyārhaṃ kadā tyaktvā tvāṃ vijane vane ravisutaṃ duṣṭā yathā svairiṇī
अध्याय 26
पूर्वस्मिन्नपि जन्मनि त्रिजगतां माता न चाराधिता न ध्यातं पदपङ्कजं सुखकरं देव्याः शिवायाश्चिरम् ।तेनाहं सुत दुर्भगास्मि सततं त्यक्त्वा पुनस्त्वां वने तप्स्यामि प्रिय पातकं स्मृतवती बुद्ध्या कृतं यत्स्वयम्
pūrvasminnapi janmani trijagatāṃ mātā na cārādhitā na dhyātaṃ padapaṅkajaṃ sukhakaraṃ devyāḥ śivāyāściram | tenāhaṃ suta durbhagāsmi satataṃ tyaktvā punastvāṃ vane tapsyāmi priya pātakaṃ smṛtavatī buddhyā kṛtaṃ yatsvayam
अध्याय 26
सूत उवाव इत्युक्त्या तं सुतं कुन्ती मञ्जूषायां धृतं किल ।धात्रीहस्ते ददौ भीता जनदर्शनतस्तथा
sūta uvāva ityuktyā taṃ sutaṃ kuntī mañjūṣāyāṃ dhṛtaṃ kila | dhātrīhaste dadau bhītā janadarśanatastathā
अध्याय 26
स्नात्वा त्रस्ता तदा कुन्ती पितृवेश्मन्युवास सा ।मञ्जूषा वहमाना च प्राप्ता ह्यधिरथेन वै
snātvā trastā tadā kuntī pitṛveśmanyuvāsa sā | mañjūṣā vahamānā ca prāptā hyadhirathena vai
अध्याय 26
राधा सूतस्य भार्या वै तयासौ प्रार्थितः सुतः ।कर्णोऽभूद्बलवान्वीरः पालितः सूतसद्मनि
rādhā sūtasya bhāryā vai tayāsau prārthitaḥ sutaḥ | karṇo'bhūdbalavānvīraḥ pālitaḥ sūtasadmani
अध्याय 26
कुन्ती विवाहिता कन्या पाण्डुना सा स्वयम्वरे ।माद्री चैवापरा भार्या मद्रराजसुता शुभा
kuntī vivāhitā kanyā pāṇḍunā sā svayamvare | mādrī caivāparā bhāryā madrarājasutā śubhā
अध्याय 26
मृगयां रममाणस्तु वने पाण्डुर्महाबलः ।जघान मृगबुद्ध्या तु रममाणं मुनिं वने
mṛgayāṃ ramamāṇastu vane pāṇḍurmahābalaḥ | jaghāna mṛgabuddhyā tu ramamāṇaṃ muniṃ vane
अध्याय 26
शप्तस्तेन तदा पाण्डुर्मुनिना कुपितेन च ।स्त्रीसङ्गं यदि कर्तासि तदा ते मरणं धुवम्
śaptastena tadā pāṇḍurmuninā kupitena ca | strīsaṅgaṃ yadi kartāsi tadā te maraṇaṃ dhuvam
अध्याय 26
इति शप्तस्तु मुनिना पाण्डुः शोकसमन्वितः ।त्यक्त्वा राज्यं वने वासं चकार भृशदुःखितः
iti śaptastu muninā pāṇḍuḥ śokasamanvitaḥ | tyaktvā rājyaṃ vane vāsaṃ cakāra bhṛśaduḥkhitaḥ
अध्याय 26
कुन्ती माद्री च भार्ये द्वे जग्मतुः सह सङ्गते ।सेवनार्थं सतीधर्मं संश्रिते मुनिसत्तमाः
kuntī mādrī ca bhārye dve jagmatuḥ saha saṅgate | sevanārthaṃ satīdharmaṃ saṃśrite munisattamāḥ
अध्याय 26
गङ्गातीरे स्थितः पाण्डुर्मुनीनामाश्रमेषु च ।शृण्वानो धर्मशास्त्राणि चकार दुश्चरं तपः
gaṅgātīre sthitaḥ pāṇḍurmunīnāmāśrameṣu ca | śṛṇvāno dharmaśāstrāṇi cakāra duścaraṃ tapaḥ
अध्याय 26
कथायां वर्तमानायां कदाचिद्धर्मसंश्रितम् ।अशृणोद्वचनं राजा सुपृष्टं मुनिभाषितम्
kathāyāṃ vartamānāyāṃ kadāciddharmasaṃśritam | aśṛṇodvacanaṃ rājā supṛṣṭaṃ munibhāṣitam
अध्याय 26
अपुत्रस्य गतिर्नास्ति स्वर्गे गन्तुं परन्तप ।येन केनाप्युपायेन पुत्रस्य जननं चरेत्
aputrasya gatirnāsti svarge gantuṃ parantapa | yena kenāpyupāyena putrasya jananaṃ caret
अध्याय 26
अंशजः पुत्रिकापुत्रः क्षेत्रजो गोलकस्तथा ।कुण्डः सहोढः कानीनः क्रीतः प्राप्तस्तथा वने
aṃśajaḥ putrikāputraḥ kṣetrajo golakastathā | kuṇḍaḥ sahoḍhaḥ kānīnaḥ krītaḥ prāptastathā vane
अध्याय 26
दत्तः केनापि चाशक्तौ धनग्राहिसुताः स्मृताः ।उत्तरोत्तरतः पुत्रा निकृष्टा इति निश्चयः
dattaḥ kenāpi cāśaktau dhanagrāhisutāḥ smṛtāḥ | uttarottarataḥ putrā nikṛṣṭā iti niścayaḥ
अध्याय 26
इत्याकर्ण्य तदा प्राह कुन्तीं कमललोचनाम् ।सुतमुत्पादयाशु त्वं मुनिं गत्वा तपोऽन्वितम्
ityākarṇya tadā prāha kuntīṃ kamalalocanām | sutamutpādayāśu tvaṃ muniṃ gatvā tapo'nvitam
अध्याय 26
ममाज्ञया न दोषस्ते पुरा राज्ञा महात्मना ।वसिष्ठाज्जनितः पुत्रः सौदासेनेति मे श्रुतम्
mamājñayā na doṣaste purā rājñā mahātmanā | vasiṣṭhājjanitaḥ putraḥ saudāseneti me śrutam
अध्याय 26
तं कुन्ती वचनं प्राह मम मन्त्रोऽस्ति कामदः ।दत्तो दुर्वाससा पूर्वं सिद्धिदः सर्वथा प्रभो
taṃ kuntī vacanaṃ prāha mama mantro'sti kāmadaḥ | datto durvāsasā pūrvaṃ siddhidaḥ sarvathā prabho
अध्याय 26
निमन्त्रयेऽहं यं देवं मन्त्रेणानेन पार्थिव ।आगच्छेत्सर्वथासौ वै मम पार्श्वं निमन्त्रितः
nimantraye'haṃ yaṃ devaṃ mantreṇānena pārthiva | āgacchetsarvathāsau vai mama pārśvaṃ nimantritaḥ
अध्याय 26
भर्तुर्वाक्येन सा तत्र स्मृत्वा धर्मं सुरोत्तमम् ।सङ्गम्य सुषुवे पुत्रं प्रथमं च युधिष्ठिरम्
bharturvākyena sā tatra smṛtvā dharmaṃ surottamam | saṅgamya suṣuve putraṃ prathamaṃ ca yudhiṣṭhiram
अध्याय 26
वायोर्वृकोदरं पुत्रं जिष्णुं चैव शतक्रतोः ।वर्षे वर्षे त्रयः पुत्राः कुन्त्या जाता महाबलाः
vāyorvṛkodaraṃ putraṃ jiṣṇuṃ caiva śatakratoḥ | varṣe varṣe trayaḥ putrāḥ kuntyā jātā mahābalāḥ
अध्याय 26
माद्री प्राह पतिं पाण्डुं पुत्रं मे कुरु सत्तम ।किं करोमि महाराज दुःखं नाशय मे प्रभो
mādrī prāha patiṃ pāṇḍuṃ putraṃ me kuru sattama | kiṃ karomi mahārāja duḥkhaṃ nāśaya me prabho
अध्याय 26
प्रार्थिता पतिना कुन्ती ददौ मन्त्रं दयान्विता ।एकपुत्रप्रबन्धेन माद्री पतिमते स्थिता
prārthitā patinā kuntī dadau mantraṃ dayānvitā | ekaputraprabandhena mādrī patimate sthitā
अध्याय 26
स्मृत्वा तदाश्विनौ देवौ मद्रराजसुता सुतौ ।नकुलः सहदेवश्च सुषुवे वरवर्णिनी
smṛtvā tadāśvinau devau madrarājasutā sutau | nakulaḥ sahadevaśca suṣuve varavarṇinī
अध्याय 26
एवं ते पाण्डवाः पञ्च क्षेत्रोत्पन्ताः सुरात्मजाः ।वर्षवर्षान्तरे जाता वने तस्मिन्द्विजोत्तमाः
evaṃ te pāṇḍavāḥ pañca kṣetrotpantāḥ surātmajāḥ | varṣavarṣāntare jātā vane tasmindvijottamāḥ
अध्याय 26
एकस्मिन्समये पाण्डुर्माद्रीं दृष्ट्वाथ निर्जने ।आश्रमे चातिकामार्तो जग्राहागतवैशसः
ekasminsamaye pāṇḍurmādrīṃ dṛṣṭvātha nirjane | āśrame cātikāmārto jagrāhāgatavaiśasaḥ
अध्याय 26
मा मा मा मेति बहुधा निषिद्धोऽपितया भृशम् ।आलिलिङ्ग प्रियां दैवात्पपात धरणीतले
mā mā mā meti bahudhā niṣiddho'pitayā bhṛśam | āliliṅga priyāṃ daivātpapāta dharaṇītale
अध्याय 26
यथा वृक्षगता वल्ली छिन्ने पतति वै द्रुमे ।तथा सा पतिता बाला कुर्वन्ती रोदनं बहु
yathā vṛkṣagatā vallī chinne patati vai drume | tathā sā patitā bālā kurvantī rodanaṃ bahu
अध्याय 26
प्रत्यागता तदा कुन्ती रुदती बालकास्तथा ।मुनयश्च महाभागाः श्रुत्वा कोलाहलं तदा
pratyāgatā tadā kuntī rudatī bālakāstathā | munayaśca mahābhāgāḥ śrutvā kolāhalaṃ tadā
अध्याय 26
मृतः पाण्डुस्तदा सर्वे मुनयः संशितव्रताः ।सहाग्निभिर्विधिं कृत्वा गङ्गातीरे तदादहन्
mṛtaḥ pāṇḍustadā sarve munayaḥ saṃśitavratāḥ | sahāgnibhirvidhiṃ kṛtvā gaṅgātīre tadādahan
अध्याय 26
चक्रे सहैव गमनं माद्री दत्त्वा सुतौ शिशू ।कुन्त्यै धर्मं पुरस्कृत्य सतीनां सत्यकामतः
cakre sahaiva gamanaṃ mādrī dattvā sutau śiśū | kuntyai dharmaṃ puraskṛtya satīnāṃ satyakāmataḥ
अध्याय 26
जलदानादिकं कृत्वा मुनयस्तत्र वासिनः ।पञ्चपुत्रयुतां कुन्तीमनयन्हस्तिनापुरम्
jaladānādikaṃ kṛtvā munayastatra vāsinaḥ | pañcaputrayutāṃ kuntīmanayanhastināpuram
अध्याय 26
तां प्राप्तां च समाज्ञाय गाङ्गेयो विदुरस्तथा ।नगरीं धृतराष्ट्रस्य सर्वे तत्र समाययुः
tāṃ prāptāṃ ca samājñāya gāṅgeyo vidurastathā | nagarīṃ dhṛtarāṣṭrasya sarve tatra samāyayuḥ
अध्याय 26
पप्रच्छुश्च जनाः सर्वे कस्य पुत्रा वरानने ।पाण्डोः शापं समाज्ञाय कुन्ती दुःखान्विता तदा
papracchuśca janāḥ sarve kasya putrā varānane | pāṇḍoḥ śāpaṃ samājñāya kuntī duḥkhānvitā tadā
अध्याय 26
तानुवाच सुराणां वै पुत्राः कुरुकुलोद्भवाः ।विश्वासार्थं समाहूताः कुन्त्या सर्वे सुरास्तदा
tānuvāca surāṇāṃ vai putrāḥ kurukulodbhavāḥ | viśvāsārthaṃ samāhūtāḥ kuntyā sarve surāstadā
अध्याय 26
आगत्य खे तदा तैस्तु कथितं नः सुताः किल ।भीष्मेण सत्कृतं वाक्यं देवानां सत्कृताः सुताः
āgatya khe tadā taistu kathitaṃ naḥ sutāḥ kila | bhīṣmeṇa satkṛtaṃ vākyaṃ devānāṃ satkṛtāḥ sutāḥ
अध्याय 26
गता नागपुरं सर्वे तानादाय सुतान्वधूम् ।भीष्मादयः प्रीतचित्ताः पालयामासुरर्थतः
gatā nāgapuraṃ sarve tānādāya sutānvadhūm | bhīṣmādayaḥ prītacittāḥ pālayāmāsurarthataḥ
अध्याय 26
एवं पार्थाः समुत्पन्ना गाङ्गेयेनाथ पालिताः
evaṃ pārthāḥ samutpannā gāṅgeyenātha pālitāḥ
पाठ सेटिंग्स · Reading settings
भाषा एवं सामग्री · Language and layers
धर्म ग्रंथ निःशुल्क और विज्ञापन-रहित है। Dharma Granth is free and has no ads. इसे ऐसा बनाए रखने में सहयोग करेंHelp keep it that way → How it is funded
धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।
अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)
मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।
पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)
व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।
आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)
प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।
भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)
आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।
समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)
दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।
पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)
पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।
Collated with Nilakantha Bhashya recension.