समानमा साञ्जीवीपुत्रात् सञ्जिवीपुत्रो माण्डूकायनेर्माण्डूकायनिर्माण्डव्यान् माण्डव्यः कौत्सात् कौत्सो माहित्थेर्माहित्थिर्वामकक्षायणाद् वामकक्षायणः शाण्डिल्याच्छाण्डिल्यो वात्स्याद् वात्स्यः कुश्रेः कुश्रिर्यज्ञवचसो राजस्तम्बायनाद् यज्ञवचा राजस्तम्बायनस्तुरात्कावषेयात् तुरः कावषेयः प्रजापतेः प्रजापतिर्ब्रह्मणो ब्रह्म स्वयम्भु ।ब्रह्मणे नमः ॥ इति बृहदारण्यकोपनिषदि षष्ठोऽध्यायः
samānamā sāñjīvīputrāt sañjivīputro māṇḍūkāyanermāṇḍūkāyanirmāṇḍavyān māṇḍavyaḥ kautsāt kautso māhitthermāhitthirvāmakakṣāyaṇād vāmakakṣāyaṇaḥ śāṇḍilyācchāṇḍilyo vātsyād vātsyaḥ kuśreḥ kuśriryajñavacaso rājastambāyanād yajñavacā rājastambāyanasturātkāvaṣeyāt turaḥ kāvaṣeyaḥ prajāpateḥ prajāpatirbrahmaṇo brahma svayambhu | brahmaṇe namaḥ || iti bṛhadāraṇyakopaniṣadi ṣaṣṭho'dhyāyaḥ
अर्थMeaning
The same as far as Sâñgîvîputra (No. 36), then 36. Sâñgîvîputra from Mândûkâyani, 37. Mândûkâyani from Mândavya, 38. Mândavya from Kautsa, 39. Kautsa from Mâhitthi, 40. Mâhitthi from Vâmakakshâyana, 41. Vâmakakshâyana from Sândilya, 42. Sândilya from Vâtsya, 43. Vâtsya from Kusri, 44. Kusri from Yagñavakas Râgastambâyana, 45. Yagñavakas Râgastambâyana from Tura Kâvasheya, 46. Tura Kâvasheya from Pragâpati, 47. Pragâpati from Brahman, 48. Brahman is Svayambhu, self-existent. Adoration to Brahman!
Direct literal rendering preserving Sanskrit philosophical terminology.
व्याख्याVyakhya
साञ्जीवीपुत्र तक वंश वही है। (फिर) साञ्जीवीपुत्र ने माण्डूकायनि से, माण्डूकायनि ने माण्डव्य से, माण्डव्य ने कौत्स से, कौत्स ने माहित्थि से, माहित्थि ने वामकक्षायण से, वामकक्षायण ने शाण्डिल्य से, शाण्डिल्य ने वात्स्य से, वात्स्य ने कुश्रि से, कुश्रि ने यज्ञवचा राजस्तम्बायन से, यज्ञवचा राजस्तम्बायन ने तुर कावषेय से, तुर कावषेय ने प्रजापति से, प्रजापति ने ब्रह्म से (यह विद्या प्राप्त की)। ब्रह्म स्वयम्भू है। ब्रह्म को नमस्कार है।
स्रोतSources and editionSources and editionस्रोत एवं संस्करण
Content status
- Original text
- Translation · from the source archive
- Commentary · AI-drafted · editor-approved
No independent human review is recorded for this verse yet. How this site is made.
- Sanskrit edition
- Imported text; printed edition not recorded. Open Sanskrit text archives (see the source link)
- Translation
- Not recorded. Some Hindi and English text is AI-assisted and is flagged where it appears.
- Last updated
- 2026-10-23
- Licence note (as recorded)
- Sanskrit mūla — public domain. Digitized by sanskritdocuments.org.
Found a mistake?