Bhagavata Purana
148
अध्याय 148 / 335

Skandha 7, Adhyāya 10

72 श्लोक

पूर्ण अध्याय पाठ72 श्लोक

अध्याय 148

श्लोक 1

भक्तियोगस्य तत्सर्वमन्तरायतयार्भकः ।मन्यमानो हृषीकेशं स्मयमान उवाच ह

bhaktiyogasya tatsarvamantarāyatayārbhakaḥ | manyamāno hṛṣīkeśaṃ smayamāna uvāca ha

अध्याय 148

श्लोक 2

मा मां प्रलोभयोत्पत्त्याऽऽसक्तङ्कामेषु तैर्वरैः ।तत्सङ्गभीतो निर्विण्णो मुमुक्षुस्त्वामुपाश्रितः

mā māṃ pralobhayotpattyā''saktaṅkāmeṣu tairvaraiḥ | tatsaṅgabhīto nirviṇṇo mumukṣustvāmupāśritaḥ

अध्याय 148

श्लोक 3

भृत्यलक्षणजिज्ञासुर्भक्तं कामेष्वचोदयत् ।भवान् संसारबीजेषु हृदयग्रन्थिषु प्रभो

bhṛtyalakṣaṇajijñāsurbhaktaṃ kāmeṣvacodayat | bhavān saṃsārabījeṣu hṛdayagranthiṣu prabho

अध्याय 148

श्लोक 4

नान्यथा तेऽखिलगुरो घटेत करुणात्मनः ।यस्त आशिष आशास्ते न स भृत्यः स वै वणिक्

nānyathā te'khilaguro ghaṭeta karuṇātmanaḥ | yasta āśiṣa āśāste na sa bhṛtyaḥ sa vai vaṇik

अध्याय 148

श्लोक 5

आशासानो न वै भृत्यः स्वामिन्याशिष आत्मनः ।न स्वामी भृत्यतः स्वाम्यमिच्छन् यो राति चाशिषः

āśāsāno na vai bhṛtyaḥ svāminyāśiṣa ātmanaḥ | na svāmī bhṛtyataḥ svāmyamicchan yo rāti cāśiṣaḥ

अध्याय 148

श्लोक 6

अहं त्वकामस्त्वद्भक्तस्त्वं च स्वाम्यनपाश्रयः ।नान्यथेहावयोरर्थो राजसेवकयोरिव

ahaṃ tvakāmastvadbhaktastvaṃ ca svāmyanapāśrayaḥ | nānyathehāvayorartho rājasevakayoriva

अध्याय 148

श्लोक 7

यदि रासीश मे कामान् वरांस्त्वं वरदर्षभ ।कामानां हृद्यसंरोहं भवतस्तु वृणे वरम्

yadi rāsīśa me kāmān varāṃstvaṃ varadarṣabha | kāmānāṃ hṛdyasaṃrohaṃ bhavatastu vṛṇe varam

अध्याय 148

श्लोक 8

इन्द्रियाणि मनः प्राण आत्मा धर्मो धृतिर्मतिः ।ह्रीः श्रीस्तेजः स्मृतिः सत्यं यस्य नश्यन्ति जन्मना

indriyāṇi manaḥ prāṇa ātmā dharmo dhṛtirmatiḥ | hrīḥ śrīstejaḥ smṛtiḥ satyaṃ yasya naśyanti janmanā

अध्याय 148

श्लोक 9

विमुञ्चति यदा कामान् मानवो मनसि स्थितान् ।तर्ह्येव पुण्डरीकाक्ष भगवत्त्वाय कल्पते

vimuñcati yadā kāmān mānavo manasi sthitān | tarhyeva puṇḍarīkākṣa bhagavattvāya kalpate

अध्याय 148

श्लोक 10

ओं नमो भगवते तुभ्यं पुरुषाय महात्मने ।हरयेऽद्भुतसिंहाय ब्रह्मणे परमात्मने

oṃ namo bhagavate tubhyaṃ puruṣāya mahātmane | haraye'dbhutasiṃhāya brahmaṇe paramātmane

अध्याय 148

श्लोक 11

नैकान्तिनो मे मयि जात्विहाशिष आशासतेऽमुत्र च ये भवद्विधाः ।अथापि मन्वन्तरमेतदत्र दैत्येश्वराणामनुभुङ्क्ष्व भोगान्

naikāntino me mayi jātvihāśiṣa āśāsate'mutra ca ye bhavadvidhāḥ | athāpi manvantarametadatra daityeśvarāṇāmanubhuṅkṣva bhogān

अध्याय 148

श्लोक 12

कथा मदीया जुषमाणः प्रियास्त्व- मावेश्य मामात्मनि सन्तमेकम् ।सर्वेषु भूतेष्वधियज्ञमीशं यजस्व योगेन च कर्म हिन्वन्

kathā madīyā juṣamāṇaḥ priyāstva- māveśya māmātmani santamekam | sarveṣu bhūteṣvadhiyajñamīśaṃ yajasva yogena ca karma hinvan

अध्याय 148

श्लोक 13

भोगेन पुण्यं कुशलेन पापं कलेवरं कालजवेन हित्वा ।कीर्तिं विशुद्धां सुरलोकगीतां विताय मामेष्यसि मुक्तबन्धः

bhogena puṇyaṃ kuśalena pāpaṃ kalevaraṃ kālajavena hitvā | kīrtiṃ viśuddhāṃ suralokagītāṃ vitāya māmeṣyasi muktabandhaḥ

अध्याय 148

श्लोक 14

य एतत्कीर्तयेन्मह्यं त्वया गीतमिदं नरः ।त्वां च मां च स्मरन् काले कर्मबन्धात्प्रमुच्यते

ya etatkīrtayenmahyaṃ tvayā gītamidaṃ naraḥ | tvāṃ ca māṃ ca smaran kāle karmabandhātpramucyate

अध्याय 148

श्लोक 15

वरं वरय एतत्ते वरदेशान्महेश्वर ।यदनिन्दत्पिता मे त्वामविद्वांस्तेज ऐश्वरम्

varaṃ varaya etatte varadeśānmaheśvara | yadanindatpitā me tvāmavidvāṃsteja aiśvaram

अध्याय 148

श्लोक 16

विद्धामर्षाशयः साक्षात्सर्वलोकगुरुं प्रभुम् ।भ्रातृहेति मृषादृष्टिस्त्वद्भक्ते मयि चाघवान्

viddhāmarṣāśayaḥ sākṣātsarvalokaguruṃ prabhum | bhrātṛheti mṛṣādṛṣṭistvadbhakte mayi cāghavān

अध्याय 148

श्लोक 17

तस्मात्पिता मे पूयेत दुरन्ताद्दुस्तरादघात् ।पूतस्तेऽपाङ्गसन्दृष्टस्तदा कृपणवत्सल

tasmātpitā me pūyeta durantāddustarādaghāt | pūtaste'pāṅgasandṛṣṭastadā kṛpaṇavatsala

अध्याय 148

श्लोक 18

त्रिःसप्तभिः पिता पूतः पितृभिः सह तेऽनघ ।यत्साधोऽस्य गृहे जातो भवान् वै कुलपावनः

triḥsaptabhiḥ pitā pūtaḥ pitṛbhiḥ saha te'nagha | yatsādho'sya gṛhe jāto bhavān vai kulapāvanaḥ

अध्याय 148

श्लोक 19

यत्र यत्र च मद्भक्ताः प्रशान्ताः समदर्शिनः ।साधवः समुदाचारास्ते पूयन्त्यपि कीकटाः

yatra yatra ca madbhaktāḥ praśāntāḥ samadarśinaḥ | sādhavaḥ samudācārāste pūyantyapi kīkaṭāḥ

अध्याय 148

श्लोक 20

सर्वात्मना न हिंसन्ति भूतग्रामेषु किञ्चन ।उच्चावचेषु दैत्येन्द्र मद्भावेन गतस्पृहाः

sarvātmanā na hiṃsanti bhūtagrāmeṣu kiñcana | uccāvaceṣu daityendra madbhāvena gataspṛhāḥ

अध्याय 148

श्लोक 21

भवन्ति पुरुषा लोके मद्भक्तास्त्वामनुव्रताः ।भवान् मे खलु भक्तानां सर्वेषां प्रतिरूपधृक्

bhavanti puruṣā loke madbhaktāstvāmanuvratāḥ | bhavān me khalu bhaktānāṃ sarveṣāṃ pratirūpadhṛk

अध्याय 148

श्लोक 22

कुरु त्वं प्रेतकृत्याणि पितुः पूतस्य सर्वशः ।मदङ्गस्पर्शनेनाङ्ग लोकान् यास्यति सुप्रजाः

kuru tvaṃ pretakṛtyāṇi pituḥ pūtasya sarvaśaḥ | madaṅgasparśanenāṅga lokān yāsyati suprajāḥ

अध्याय 148

श्लोक 23

पित्र्यं च स्थानमातिष्ठ यथोक्तं ब्रह्मवादिभिः ।मय्यावेश्य मनस्तात कुरु कर्माणि मत्परः

pitryaṃ ca sthānamātiṣṭha yathoktaṃ brahmavādibhiḥ | mayyāveśya manastāta kuru karmāṇi matparaḥ

अध्याय 148

श्लोक 24

प्रह्लादोऽपि तथा चक्रे पितुर्यत्साम्परायिकम् ।यथाऽऽह भगवान् राजन्नभिषिक्तो द्विजोत्तमैः

prahlādo'pi tathā cakre pituryatsāmparāyikam | yathā''ha bhagavān rājannabhiṣikto dvijottamaiḥ

अध्याय 148

श्लोक 25

प्रसादसुमुखं दृष्ट्वा ब्रह्मा नरहरिं हरिम् ।स्तुत्वा वाग्भिः पवित्राभिः प्राह देवादिभिर्वृतः

prasādasumukhaṃ dṛṣṭvā brahmā narahariṃ harim | stutvā vāgbhiḥ pavitrābhiḥ prāha devādibhirvṛtaḥ

अध्याय 148

श्लोक 26

ब्रह्मोवाच ।देवदेवाखिलाध्यक्ष भूतभावन पूर्वज ।दिष्ट्या ते निहतः पापो लोकसन्तापनोऽसुरः

brahmovāca | devadevākhilādhyakṣa bhūtabhāvana pūrvaja | diṣṭyā te nihataḥ pāpo lokasantāpano'suraḥ

अध्याय 148

श्लोक 27

योऽसौ लब्धवरो मत्तो न वध्यो मम सृष्टिभिः ।तपोयोगबलोन्नद्धः समस्तनिगमानहन्

yo'sau labdhavaro matto na vadhyo mama sṛṣṭibhiḥ | tapoyogabalonnaddhaḥ samastanigamānahan

अध्याय 148

श्लोक 28

दिष्ट्यास्य तनयः साधुर्महाभागवतोऽर्भकः ।त्वया विमोचितो मृत्योर्दिष्ट्या त्वां समितोऽधुना

diṣṭyāsya tanayaḥ sādhurmahābhāgavato'rbhakaḥ | tvayā vimocito mṛtyordiṣṭyā tvāṃ samito'dhunā

अध्याय 148

श्लोक 29

एतद्वपुस्ते भगवन् ध्यायतः प्रयतात्मनः ।सर्वतो गोप्तृ सन्त्रासान्मृत्योरपि जिघांसतः

etadvapuste bhagavan dhyāyataḥ prayatātmanaḥ | sarvato goptṛ santrāsānmṛtyorapi jighāṃsataḥ

अध्याय 148

श्लोक 30

मैवं वरोऽसुराणां ते प्रदेयः पद्मसम्भव ।वरः क्रूरनिसर्गाणामहीनाममृतं यथा

maivaṃ varo'surāṇāṃ te pradeyaḥ padmasambhava | varaḥ krūranisargāṇāmahīnāmamṛtaṃ yathā

अध्याय 148

श्लोक 31

इत्युक्त्वा भगवान् राजंस्तत्रैवान्तर्दधे हरिः ।अदृश्यः सर्वभूतानां पूजितः परमेष्ठिना

ityuktvā bhagavān rājaṃstatraivāntardadhe hariḥ | adṛśyaḥ sarvabhūtānāṃ pūjitaḥ parameṣṭhinā

अध्याय 148

श्लोक 32

ततः सम्पूज्य शिरसा ववन्दे परमेष्ठिनम् ।भवं प्रजापतीन् देवान् प्रह्लादो भगवत्कलाः

tataḥ sampūjya śirasā vavande parameṣṭhinam | bhavaṃ prajāpatīn devān prahlādo bhagavatkalāḥ

अध्याय 148

श्लोक 33

ततः काव्यादिभिः सार्धं मुनिभिः कमलासनः ।दैत्यानां दानवानां च प्रह्लादमकरोत्पतिम्

tataḥ kāvyādibhiḥ sārdhaṃ munibhiḥ kamalāsanaḥ | daityānāṃ dānavānāṃ ca prahlādamakarotpatim

अध्याय 148

श्लोक 34

प्रतिनन्द्य ततो देवाः प्रयुज्य परमाशिषः ।स्वधामानि ययू राजन् ब्रह्माद्याः प्रतिपूजिताः

pratinandya tato devāḥ prayujya paramāśiṣaḥ | svadhāmāni yayū rājan brahmādyāḥ pratipūjitāḥ

अध्याय 148

श्लोक 35

एवं तौ पार्षदौ विष्णोः पुत्रत्वं प्रापितौ दितेः ।हृदि स्थितेन हरिणा वैरभावेन तौ हतौ

evaṃ tau pārṣadau viṣṇoḥ putratvaṃ prāpitau diteḥ | hṛdi sthitena hariṇā vairabhāvena tau hatau

अध्याय 148

श्लोक 36

पुनश्च विप्रशापेन राक्षसौ तौ बभूवतुः ।कुम्भकर्णदशग्रीवौ हतौ तौ रामविक्रमैः

punaśca vipraśāpena rākṣasau tau babhūvatuḥ | kumbhakarṇadaśagrīvau hatau tau rāmavikramaiḥ

अध्याय 148

श्लोक 37

शयानौ युधि निर्भिन्नहृदयौ रामसायकैः ।तच्चित्तौ जहतुर्देहं यथा प्राक्तनजन्मनि

śayānau yudhi nirbhinnahṛdayau rāmasāyakaiḥ | taccittau jahaturdehaṃ yathā prāktanajanmani

अध्याय 148

श्लोक 38

ताविहाथ पुनर्जातौ शिशुपालकरूषजौ ।हरौ वैरानुबन्धेन पश्यतस्ते समीयतुः

tāvihātha punarjātau śiśupālakarūṣajau | harau vairānubandhena paśyataste samīyatuḥ

अध्याय 148

श्लोक 39

एनः पूर्वकृतं यत्तद्राजानः कृष्णवैरिणः ।जहुस्त्वन्ते तदात्मानः कीटः पेशस्कृतो यथा

enaḥ pūrvakṛtaṃ yattadrājānaḥ kṛṣṇavairiṇaḥ | jahustvante tadātmānaḥ kīṭaḥ peśaskṛto yathā

अध्याय 148

श्लोक 40

यथा यथा भगवतो भक्त्या परमयाभिदा ।नृपाश्चैद्यादयः सात्म्यं हरेस्तच्चिन्तया ययुः

yathā yathā bhagavato bhaktyā paramayābhidā | nṛpāścaidyādayaḥ sātmyaṃ harestaccintayā yayuḥ

अध्याय 148

श्लोक 41

आख्यातं सर्वमेतत्ते यन्मां त्वं परिपृष्टवान् ।दमघोषसुतादीनां हरेः सात्म्यमपि द्विषाम्

ākhyātaṃ sarvametatte yanmāṃ tvaṃ paripṛṣṭavān | damaghoṣasutādīnāṃ hareḥ sātmyamapi dviṣām

अध्याय 148

श्लोक 42

एषा ब्रह्मण्यदेवस्य कृष्णस्य च महात्मनः ।अवतारकथा पुण्या वधो यत्रादिदैत्ययोः

eṣā brahmaṇyadevasya kṛṣṇasya ca mahātmanaḥ | avatārakathā puṇyā vadho yatrādidaityayoḥ

अध्याय 148

श्लोक 43

प्रह्लादस्यानुचरितं महाभागवतस्य च ।भक्तिर्ज्ञानं विरक्तिश्च याथात्म्यं चास्य वै हरेः

prahlādasyānucaritaṃ mahābhāgavatasya ca | bhaktirjñānaṃ viraktiśca yāthātmyaṃ cāsya vai hareḥ

अध्याय 148

श्लोक 44

सर्गस्थित्यप्ययेशस्य गुणकर्मानुवर्णनम् ।परावरेषां स्थानानां कालेन व्यत्ययो महान्

sargasthityapyayeśasya guṇakarmānuvarṇanam | parāvareṣāṃ sthānānāṃ kālena vyatyayo mahān

अध्याय 148

श्लोक 45

धर्मो भागवतानां च भगवान् येन गम्यते ।आख्यानेऽस्मिन् समाम्नातमाध्यात्मिकमशेषतः

dharmo bhāgavatānāṃ ca bhagavān yena gamyate | ākhyāne'smin samāmnātamādhyātmikamaśeṣataḥ

अध्याय 148

श्लोक 46

य एतत्पुण्यमाख्यानं विष्णोर्वीर्योपबृंहितम् ।कीर्तयेच्छ्रद्धया श्रुत्वा कर्मपाशैर्विमुच्यते

ya etatpuṇyamākhyānaṃ viṣṇorvīryopabṛṃhitam | kīrtayecchraddhayā śrutvā karmapāśairvimucyate

अध्याय 148

श्लोक 47

एतद्य आदिपुरुषस्य मृगेन्द्रलीलां दैत्येन्द्रयूथपवधं प्रयतः पठेत ।दैत्यात्मजस्य च सतां प्रवरस्य पुण्यं श्रुत्वानुभावमकुतोभयमेति लोकम्

etadya ādipuruṣasya mṛgendralīlāṃ daityendrayūthapavadhaṃ prayataḥ paṭheta | daityātmajasya ca satāṃ pravarasya puṇyaṃ śrutvānubhāvamakutobhayameti lokam

अध्याय 148

श्लोक 48

यूयं नृलोके बत भूरिभागा लोकं पुनाना मुनयोऽभियन्ति ।येषां गृहानावसतीति साक्षा- द्गूढं परं ब्रह्म मनुष्यलिङ्गम्

yūyaṃ nṛloke bata bhūribhāgā lokaṃ punānā munayo'bhiyanti | yeṣāṃ gṛhānāvasatīti sākṣā- dgūḍhaṃ paraṃ brahma manuṣyaliṅgam

अध्याय 148

श्लोक 49

स वा अयं ब्रह्म महद्विमृग्य- कैवल्यनिर्वाणसुखानुभूतिः ।प्रियः सुहृद्वः खलु मातुलेय आत्मार्हणीयो विधिकृद्गुरुश्च

sa vā ayaṃ brahma mahadvimṛgya- kaivalyanirvāṇasukhānubhūtiḥ | priyaḥ suhṛdvaḥ khalu mātuleya ātmārhaṇīyo vidhikṛdguruśca

अध्याय 148

श्लोक 50

न यस्य साक्षाद्भवपद्मजादिभी रूपं धिया वस्तुतयोपवर्णितम् ।मौनेन भक्त्योपशमेन पूजितः प्रसीदतामेष स सात्वतां पतिः

na yasya sākṣādbhavapadmajādibhī rūpaṃ dhiyā vastutayopavarṇitam | maunena bhaktyopaśamena pūjitaḥ prasīdatāmeṣa sa sātvatāṃ patiḥ

अध्याय 148

श्लोक 51

स एष भगवान् राजन् व्यतनोद्विहतं यशः ।पुरा रुद्रस्य देवस्य मयेनानन्तमायिना

sa eṣa bhagavān rājan vyatanodvihataṃ yaśaḥ | purā rudrasya devasya mayenānantamāyinā

अध्याय 148

श्लोक 52

राजोवाच ।कस्मिन् कर्मणि देवस्य मयोऽहन् जगदीशितुः ।यथा चोपचिता कीर्तिः कृष्णेनानेन कथ्यताम्

rājovāca | kasmin karmaṇi devasya mayo'han jagadīśituḥ | yathā copacitā kīrtiḥ kṛṣṇenānena kathyatām

अध्याय 148

श्लोक 53

निर्जिता असुरा देवैर्युध्यनेनोपबृंहितैः ।मायिनां परमाचार्यं मयं शरणमाययुः

nirjitā asurā devairyudhyanenopabṛṃhitaiḥ | māyināṃ paramācāryaṃ mayaṃ śaraṇamāyayuḥ

अध्याय 148

श्लोक 54

स निर्माय पुरस्तिस्रो हैमीरौप्यायसीर्विभुः ।दुर्लक्ष्यापायसंयोगा दुर्वितर्क्यपरिच्छदाः

sa nirmāya purastisro haimīraupyāyasīrvibhuḥ | durlakṣyāpāyasaṃyogā durvitarkyaparicchadāḥ

अध्याय 148

श्लोक 55

ताभिस्तेऽसुरसेनान्यो लोकांस्त्रीन् सेश्वरान्नृप ।स्मरन्तो नाशयाञ्चक्रुः पूर्ववैरमलक्षिताः

tābhiste'surasenānyo lokāṃstrīn seśvarānnṛpa | smaranto nāśayāñcakruḥ pūrvavairamalakṣitāḥ

अध्याय 148

श्लोक 56

ततस्ते सेश्वरा लोका उपासाद्येश्वरं विभो ।त्राहि नस्तावकान् देव विनष्टांस्त्रिपुरालयैः

tataste seśvarā lokā upāsādyeśvaraṃ vibho | trāhi nastāvakān deva vinaṣṭāṃstripurālayaiḥ

अध्याय 148

श्लोक 57

अथानुगृह्य भगवान्मा भैष्टेति सुरान् विभुः ।शरं धनुषि सन्धाय पुरेष्वस्त्रं व्यमुञ्चत

athānugṛhya bhagavānmā bhaiṣṭeti surān vibhuḥ | śaraṃ dhanuṣi sandhāya pureṣvastraṃ vyamuñcata

अध्याय 148

श्लोक 58

ततोऽग्निवर्णा इषव उत्पेतुः सूर्यमण्डलात् ।यथा मयूखसन्दोहा नादृश्यन्त पुरो यतः

tato'gnivarṇā iṣava utpetuḥ sūryamaṇḍalāt | yathā mayūkhasandohā nādṛśyanta puro yataḥ

अध्याय 148

श्लोक 59

तैः स्पृष्टा व्यसवः सर्वे निपेतुः स्म पुरौकसः ।तानानीय महायोगी मयः कूपरसेऽक्षिपत्

taiḥ spṛṣṭā vyasavaḥ sarve nipetuḥ sma puraukasaḥ | tānānīya mahāyogī mayaḥ kūparase'kṣipat

अध्याय 148

श्लोक 60

सिद्धामृतरसस्पृष्टा वज्रसारा महौजसः ।उत्तस्थुर्मेघदलना वैद्युता इव वह्नयः

siddhāmṛtarasaspṛṣṭā vajrasārā mahaujasaḥ | uttasthurmeghadalanā vaidyutā iva vahnayaḥ

अध्याय 148

श्लोक 61

विलोक्य भग्नसङ्कल्पं विमनस्कं वृषध्वजम् ।तदायं भगवान् विष्णुस्तत्रोपायमकल्पयत्

vilokya bhagnasaṅkalpaṃ vimanaskaṃ vṛṣadhvajam | tadāyaṃ bhagavān viṣṇustatropāyamakalpayat

अध्याय 148

श्लोक 62

वत्स आसीत्तदा ब्रह्मा स्वयं विष्णुरयं हि गौः ।प्रविश्य त्रिपुरं काले रसकूपामृतं पपौ

vatsa āsīttadā brahmā svayaṃ viṣṇurayaṃ hi gauḥ | praviśya tripuraṃ kāle rasakūpāmṛtaṃ papau

अध्याय 148

श्लोक 63

तेऽसुरा ह्यपि पश्यन्तो न न्यषेधन् विमोहिताः ।तद्विज्ञाय महायोगी रसपालानिदं जगौ

te'surā hyapi paśyanto na nyaṣedhan vimohitāḥ | tadvijñāya mahāyogī rasapālānidaṃ jagau

अध्याय 148

श्लोक 64

स्वयं विशोकः शोकार्तान् स्मरन् दैवगतिं च ताम् ।देवोऽसुरो नरोऽन्यो वा नेश्वरोऽस्तीह कश्चन

svayaṃ viśokaḥ śokārtān smaran daivagatiṃ ca tām | devo'suro naro'nyo vā neśvaro'stīha kaścana

अध्याय 148

श्लोक 65

आत्मनोऽन्यस्य वा दिष्टं दैवेनापोहितुं द्वयोः ।अथासौ शक्तिभिः स्वाभिः शम्भोः प्राधनिकं व्यधात्

ātmano'nyasya vā diṣṭaṃ daivenāpohituṃ dvayoḥ | athāsau śaktibhiḥ svābhiḥ śambhoḥ prādhanikaṃ vyadhāt

अध्याय 148

श्लोक 66

धर्मज्ञानविरक्त्यृद्धितपोविद्याक्रियादिभिः ।रथं सूतं ध्वजं वाहान् धनुर्वर्मशरादि यत्

dharmajñānaviraktyṛddhitapovidyākriyādibhiḥ | rathaṃ sūtaṃ dhvajaṃ vāhān dhanurvarmaśarādi yat

अध्याय 148

श्लोक 67

सन्नद्धो रथमास्थाय शरं धनुरुपाददे ।शरं धनुषि सन्धाय मुहूर्तेऽभिजितीश्वरः

sannaddho rathamāsthāya śaraṃ dhanurupādade | śaraṃ dhanuṣi sandhāya muhūrte'bhijitīśvaraḥ

अध्याय 148

श्लोक 68

ददाह तेन दुर्भेद्या हरोऽथ त्रिपुरो नृप ।दिवि दुन्दुभयो नेदुर्विमानशतसङ्कुलाः

dadāha tena durbhedyā haro'tha tripuro nṛpa | divi dundubhayo nedurvimānaśatasaṅkulāḥ

अध्याय 148

श्लोक 69

देवर्षिपितृसिद्धेशा जयेति कुसुमोत्करैः ।अवाकिरन् जगुर्हृष्टा ननृतुश्चाप्सरोगणाः

devarṣipitṛsiddheśā jayeti kusumotkaraiḥ | avākiran jagurhṛṣṭā nanṛtuścāpsarogaṇāḥ

अध्याय 148

श्लोक 70

एवं दग्ध्वा पुरस्तिस्रो भगवान् पुरहा नृप ।ब्रह्मादिभिः स्तूयमानः स्वधाम प्रत्यपद्यत

evaṃ dagdhvā purastisro bhagavān purahā nṛpa | brahmādibhiḥ stūyamānaḥ svadhāma pratyapadyata

अध्याय 148

श्लोक 71

एवं विधान्यस्य हरेः स्वमायया विडम्बमानस्य नृलोकमात्मनः ।वीर्याणि गीतान्यृषिभिर्जगद्गुरो- र्लोकान् पुनानान्यपरं वदामि किम्

evaṃ vidhānyasya hareḥ svamāyayā viḍambamānasya nṛlokamātmanaḥ | vīryāṇi gītānyṛṣibhirjagadguro- rlokān punānānyaparaṃ vadāmi kim

अध्याय 148

श्लोक 10b

सप्तमस्कन्धे युधिष्ठिरनारदसंवादे त्रिपुरविजयो नाम दशमोऽध्यायः

saptamaskandhe yudhiṣṭhiranāradasaṃvāde tripuravijayo nāma daśamo'dhyāyaḥ

स्रोत: local proofread transcription: Sanskrit shlokas of the Bhagavata Purana (skandhas 1-12) from sanskritdocuments.org. One chapter per adhyaya; verse numbers as printed in the source (restarting in each adhyaya). The Mahatmya is not included. · प्राप्त 19/10/2026

धर्म ग्रंथ निःशुल्क और विज्ञापन-रहित है। Dharma Granth is free and has no ads. इसे ऐसा बनाए रखने में सहयोग करेंHelp keep it that way → How it is funded

शास्त्रीय प्रामाणिकता एवं पारदर्शकताSources & Interpretation

स्रोत, संस्करण एवं व्याख्या वर्गीकरण

धर्म ग्रंथ पर मूल शास्त्र, पारंपरिक भाष्य और आधुनिक व्याख्या को पूर्णतः पृथक रखा जाता है ताकि पाठक को किसी भी व्याख्या के शास्त्र होने का भ्रम न हो।

सामग्री वर्गीकरण संकेत (Epistemic Content Labels)

6 स्तरिय प्रमाण व्यवस्था
मूल पाठOriginal text

अपौरुषेय / प्रामाणिक शास्त्र (Primary Canonical Scripture)

मूल संस्कृत, प्राकृत अथवा अवधी श्लोक/मंत्र। यह सर्वोच्च प्रमाण (प्रस्थान) है। इस पाठ में किसी भी आधुनिक व्याख्याकार का हस्तक्षेप नहीं है।

शाब्दिक अनुवादLiteral translation

पदार्थ व अन्वय (Direct Grammatical & Word-for-Word Meaning)

व्याकरणसम्मत प्रत्यक्ष शब्दार्थ (अन्वय)। बिना किसी दार्शनिक संप्रदाय के पूर्वाग्रह के, संस्कृत शब्दों का सटीक भाषांतर।

पारंपरिक भाष्यTraditional commentary

आचार्य परंपरा व टीका (Classical Lineage Commentary)

प्राचीन आचार्य परंपरा (यथा शंकराचार्य, रामानुजाचार्य, मध्वाचार्य, श्रीधर स्वामी) द्वारा विरचित शास्त्रीय भाष्य व टीकाएं।

सरल व्याख्याSimple explanation

भावार्थ व सुबोध प्रबोधन (Accessible Pedagogical Exposition)

आधुनिक जिज्ञासुओं के लिए सरल भाषा में भावार्थ। यह मूल मंत्र नहीं, बल्कि पाठ को सुगम बनाने हेतु संपादकीय व्याख्या है।

आधुनिक चिंतनModern reflection

समसामयिक विमर्श व अनुप्रयोग (Contemporary Application & Analysis)

दार्शनिक, मनोवैज्ञानिक व वैज्ञानिक समरूपताओं पर आधुनिक चिंतन। यह मूल शास्त्र का अंग नहीं है और इसे शास्त्रोक्त सिद्धांत के रूप में नहीं देखा जाना चाहिए।

शोध टिप्पणीResearch note

पांडुलिपि एवं ऐतिहासिक शोध (Critical Apparatus & Manuscript Research)

पांडुलिपि विविधताएं, पाठ-भेद (variant readings), छंद रचना, और ऐतिहासिक व तुलनात्मक भाषावैज्ञानिक शोध। यह शास्त्र का मूल संदेश बदलने हेतु नहीं, बल्कि पाठ की प्रामाणिकता परखने के लिए है।

पाठ-भेद एवं संशोधनVariants & corrections

पाठ-भेद टिप्पणी (Alternative Reading / Variant Notes):

Collated with Sridhara Swami Bhāvarthadīpikā recension.